Les 5: Veiligheid en gedrag in sport en bewegen
Veiligheid en gedrag in sport en bewegen
Onderdelen in deze les
Veiligheid en gedrag in sport en bewegen
Wat weet jij al over een veilige leeromgeving en omgaan met gedrag?
Leerdoel van deze les
Aan het einde van de les kun je uitleggen wat een veilige leeromgeving is, wat ongewenst gedrag betekent en kun je voorbeelden hiervan herkennen in jouw stage of werkveld.
Wat is een veilige leeromgeving?
Een veilige leeromgeving is een plek waar deelnemers:
zich fysiek veilig voelen (geen gevaar voor blessures)
zich mentaal/emotioneel veilig voelen (ze worden niet uitgelachen of gepest)
durven mee te doen, fouten mogen maken en plezier hebben
duidelijke regels kennen en weten wat jij van hen verwacht
Waar moet je op letten bij toezicht in het zwembad?
De kleur van de zwembadovergang
Zwemvaardigheid van de gasten
Diepte van het water
Het aantal zwemmers
Wat moet je in de gaten houden?
Verkeerd gedrag van zwemmers
Het aantal handdoeken op de ligbedden
Kinderen die alleen zwemmen
Wat moet je controleren voor een sportles?
De voorkeur van leerlingen
De staat van het sportmateriaal
De temperatuur buiten
De veiligheid van de ruimte
Waarom is veiligheid belangrijk?
Zonder veiligheid durven deelnemers minder snel mee te doen en te leren. Een veilige sfeer voorkomt ongelukken en ruzies.
Wat is ongewenst gedrag?
Wat betekent “ongewenst gedrag”?
Ongewenst gedrag is gedrag dat anderen kan kwetsen, in gevaar brengt of de activiteit verstoort. Het is jouw taak om dit te herkennen én op een professionele manier aan te pakken.
Herken ongewenst gedrag
Kan jij situaties met ongewenst gedrag benoemen die je hebt meegemaakt tijdens stage?
Wat is ongewenst gedrag tijdens sportlessen?
Schelden naar medespelers
Vriendelijk aanmoedigen
Fysiek geweld gebruiken
Samenwerken met anderen
Welke actie is ongewenst in het zwembad?
Zwemmen met een buddy
Roeptoeteren bij anderen
Zich aan de regels houden
Duiken in verboden gebieden
Wat is ongewenst gedrag in een recreatieteam?
Pesten van teamgenoten
Respect tonen voor elkaar
Samen plezier maken
Negeren van instructies
Wat is ongewenst gedrag op de camping?
Vriendelijk groeten
Hinderlijk lawaai maken
Afval laten rondslingeren
Samen activiteiten plannen
Welke actie is ongewenst tijdens sportevenementen?
Bedreigen van scheidsrechters
Fair play respecteren
Slechte sportiviteit tonen
Aanmoedigen van het team
Hoe draag jij bij aan een fysiek en sociaal veilige omgeving?
Je draagt bij aan veiligheid door materialen te controleren, regels duidelijk uit te leggen en goed op te letten tijdens activiteiten. Ook zorg je voor respectvolle omgang in de groep, stopt pesten en geeft iedereen de kans om mee te doen.
Door rustig te blijven, vriendelijk te communiceren en in te grijpen bij onveilig gedrag zorg je dat iedereen met plezier kan bewegen.
Wat hoort bij een veilige sportomgeving?
Alleen letten op wie het snelst is.
Pesten soms toestaan voor de sfeer.
Materialen controleren en duidelijke regels geven.
Feedback geven en oefenen
Oefen met het geven van feedback aan een deelnemer die ongewenst gedrag vertoont. Neem de eerder genoemde voorbeelden of improviseer.
Werk via de STOP-methode:
Stop het gedrag: kort en duidelijk
Toelichting: waarom niet
Optie: geef een alternatief
Positief afronden: complimenteer als het goed gaat
Noem één manier waarop jij kunt bijdragen aan fysieke veiligheid tijdens een activiteit.
Noem één manier waarop jij kunt bijdragen aan sociale veiligheid in een groep.
Tijdens een zaalvoetbaltraining maakt student Rico herhaaldelijk harde tackles. Andere studenten geven aan dat ze dit spannend vinden. De docent heeft al eens gezegd dat veiligheid voorop staat, maar Rico blijft doorgaan.
Ongewenst gedrag
Te hard en onsportief spelen
Geen rekening houden met veiligheid van anderen
Geef Rico feedback volgens de STOP-methode.
Voorbeeld STOP-feedback
S – Stoppen:
“Rico, ik wil je even stoppen.”
T – Toelichten gedrag:
“Ik zie dat je meerdere keren heel hard inkomt bij tackles tijdens het spel.”
O – Omschrijven gevolg:
“Daardoor voelen andere studenten zich onveilig en durven ze minder vrij te spelen.”
P – Positief alternatief:
“Ik wil dat je gecontroleerd speelt en je aan de afspraken houdt, zodat iedereen veilig kan meedoen.”
Student Lisa helpt bij het begeleiden van een bootcamptraining. Tijdens de uitleg zit ze op haar telefoon en maakt grapjes naar andere studenten terwijl een deelnemer vragen stelt.
Ongewenst gedrag
Afgeleid door telefoon
Onprofessioneel gedrag richting deelnemers
Spreek Lisa aan met de STOP-methode.
Voorbeeld STOP-feedback
S – Stoppen:
“Lisa, mag ik je even aanspreken?”
T – Toelichten gedrag:
“Ik zie dat je op je telefoon zit en grapjes maakt terwijl een deelnemer een vraag stelt.”
O – Omschrijven gevolg:
“Dat komt onprofessioneel over en de deelnemer voelt zich niet serieus genomen.”
P – Positief alternatief:
“Ik verwacht dat je je telefoon weglegt en je aandacht bij de groep houdt, zodat deelnemers zich geholpen voelen.”
Reflectie: hoe heb jij gehandeld?
Denk terug aan een moment in jouw stage waar je met gedrag te maken kreeg. Hoe reageerde je en wat zou je de volgende keer anders doen?
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
