VOH leiderschapsLab - ws #2

1 / 25

Slide 1: Tekstslide

GsWOVoortgezet speciaal onderwijsMiddelbare schoolvmbo tLeerroute VTLeerjaar 2

In deze les zitten 25 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Lesduur is: 5 min

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Van kijken naar leren

Leidinggeven aan onderwijskwaliteit

Slide 2 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Een goed lesbezoek begint niet met de vraag: ‘Wat doet de docent?’, maar met de vraag: ‘Wat leren de leerlingen?’

Eens

Onees

Slide 3 - Poll

Deze slide heeft geen instructies

Leiderschapsvraagstuk

Hoe verschuif je de focus van het observeren van docenten naar het onderzoeken en versterken van het leren van leerlingen?

Slide 4 - Tekstslide

Praktijk JdW:

Lesobservaties en het professionele gesprek over onderwijskwaliteit

In het lab:

Een lessituatie/observatie onderzoeken en oefenen met leiderschapsvragen: wat zie je, wat kun je wel en niet concluderen en hoe voer je een gesprek dat leidt tot leren? --> lesobservatie

Leiderschapsdilemma

Waar schuurt het?

Hoeveel professionele ruimte geef je een docent als je ziet dat het leren van leerlingen om ander pedagogisch-didactisch handelen vraagt?

Slide 5 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Praktijkvoorbeeld

Hoe krijgt dit bij ons vorm?

Slide 6 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Onze koers

Visie

Johan de Witt Scholengroep leidt jongeren op tot goed geïnformeerde, zelfverzekerde en maatschappelijk betrokken wereldburgers.

Biesta's drieslag:

Kwalificatie
Persoonsvorming
Socialisatie

Slide 7 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Onze onderwijskundige bril

Evidence-informed onderwijs

Cognitieve leerpsychologie
Cultureel responsiviteit

(Kirschner et al., 2006; Sweller et al., 2019; Bjork & Bjork, 2011; Ashman, 2021; Muijs & Reynolds, 2017; Gay, 2013; Agirdag, 2020; Alhanachi, 2023; Hammond, 2014; El Hadioui, 2022)

Slide 8 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Ons dagelijks handelen

Leerlinghandelen –

JdW-Klimwijzer

Docenthandelen –

JdW-Kijkwijzer

Schoolleidershandelen –

JdW-Koerswijzer

Slide 9 - Tekstslide

Waarom?

Handelen vanuit gemeenschappelijkheid.

Evalueren van en reflecteren op onze onderwijskwaliteit.

Ontwikkelbehoefte van individuele docenten achterhalen en daarop inspelen.

Systematiek brengen in collegiale feedback.

Professionele cultuur ontwikkelen

JDW-kijkwijzer 6.0

Waarom?

Handelen vanuit gemeenschappelijkheid.
Evalueren van en reflecteren op onze onderwijskwaliteit.
Ontwikkelbehoefte van individuele docenten achterhalen en daarop inspelen.
Systematiek brengen in collegiale feedback.
Professionele cultuur ontwikkelen

Slide 10 - Tekstslide

De principes van de JdW-Kijkwijzer hebben betrekking op het wezenlijk van effectief leren , gewenst schoolgedrag en taalontwikkeling . Bovendien wordt van hieruit gewerkt aan het versterken van de collectieve lerareneffectiviteit, wat essentieel is voor het verbeteren van de onderwijskwaliteit, leerlingprestaties en het opbouwen van vaste onderwijsdoelen (Badura, 1993; Goddard, 2001).

Ontwikkeling leskwaliteit

Vergelijking schooljaren 24-25 en 25-26

Slide 11 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Ontwikkeling leskwaliteit

Vergelijking schooljaren 24-25 en 25-26

Slide 12 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Lesobservatie rubric

Slide 13 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Kalibreren om adequate observaties uit te (kunnen) voeren

Ervaring: aantal uitgevoerde observaties
Aandacht: wat trekt mijn aandacht (het meest)?
Verwachting: wat verwacht je voordat je de les observeert?
Referentiekader: vergelijkingen maken met anderen.

(Visser, 2014)

"Wat je weet, bepaalt wat je ziet."

Slide 14 - Tekstslide

bij referentiekader --> bv:“Tot nu toe heb ik bij alle observaties docenten gezien die niet of nauwelijks consequent handelen, de volgende docenten zal dat ook wel niet doen.”

Kalibreren in deze context betekent dat een observator zich bewust moet zijn van en moet aanpassen aan deze vier factoren om nauwkeurige en nuttige observaties te kunnen uitvoeren. Dit is bijzonder relevant in onderzoeksinstellingen, onderwijs, en andere gebieden waar kwalitatieve data belangrijk zijn. Het proces van kalibreren helpt bij het verminderen van subjectiviteit en het verhogen van de betrouwbaarheid van observaties.

Casus 1

(Aan de slag met Startklaar)

Casus 1:

Docent: Hans, geeft Biologie

Doelgroep: VMBO

Fragment: Lesopening

Opdracht:

Vul de kijkwijzer in voor de rubric 'startklaar'

Slide 15 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wissel uit...

Overeenkomsten en verschillen identificeren en verklaren.

timer

5:00

Slide 16 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Opnieuw casus 1

(Aan de slag met "Startklaar")

Casus 1:

Docent: Hans, geeft Biologie

Doelgroep: VMBO

Fragment: Lesopening

Opdracht:

Welke feedback en welke vragen noteer je onder de rubrics (ter voorbereiding op het nagesprek)?

Slide 17 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wissel uit...

Overeenkomsten en verschillen identificeren en verklaren.

timer

5:00

Slide 18 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Het nagesprek: Welke rol neem ik in?

(Vass, 2016; Voerman & Faber, 2020)

Slide 19 - Tekstslide

Het coachingscontinuüm (Andy Vass, 2016)

Een mentor is iemand om VAN te leren: een putting-in activiteit.

Een coach is iemand om MEE te leren: een pulling-out activiteit.

Het stellen van vragen!

bedoeling? wat is je bedoeling?

houding? welke houding vraagt dit?

Begeleidingsvormen binnen (didactisch) coaching

(Vass, 2016; Voerman & Faber, 2020)

Slide 20 - Tekstslide

Didactisch coachen:

verhelderen en spiegelen

(categorie 2 + 3; op inhoud, werkwijze, strategie)

doel: vergroten van bewustzijn!

1. Overnemen: de interne expert weet welk onderwijsgedrag voor de leerkracht het effectiefst is en legt uit hoe, wat en wanneer de leerkracht moet doen.

2. Adviseren: de interne expert geeft op basis van zijn deskundigheid aanbevelingen voor wat de leerkracht zou kunnen doen.

3. Aanvullen: de interne coach luistert naar de mogelijke oplossingen van de leerkracht en geeft hierbij nog wat extra aandachtspunten en ideeën, zodat de oplossing van de leerkracht (nog) meer effect heeft.

4. Verhelderen: de interne expert uit veronderstellingen van de leerkracht die ten grondslag kunnen liggen aan problemen en ideeën van de leerkracht, zodat de leerkracht meer inzicht krijgt en zijn bewustzijn wordt vergroot.

5. Spiegelen: de interne expert koppelt de ideeën van de leerkracht terug en stelt allerlei vragen, zodat de leerkracht zelf tot een groter inzicht en bewustzijn komt.

6. Beschikbaar zijn: de interne expert maakt duidelijk dat hij beschikbaar is om de leerkracht te ondersteunen als hij daar behoefte aan heeft.

Casus 2

(Het nagesprek)

Casus 2:

Docent: Douwe, 4e jaars student Engels

Doelgroep: VMBO

Fragment: 'fuck you!'

Opdracht:

Rollenspel: Het nagesprek

Collega 1: Douwe (docent)
Collega 2: Locatie/Teamleider
Collega 3: Observeert het nagesprek

Slide 21 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

In het nagesprek wordt het verschil (niet) gemaakt

Tips:

1. Focus op vooruitgang en resultaatgerichtheid.

2. Wees specifiek en houdt het relevant.

3. Wees objectief, respectvol en gericht op gedrag

Om te onthouden:

Een zo objectief mogelijke observatie is voorwaardelijk
We hebben weinig aan goede observaties, wanneer dit niet opgevolgd wordt door reflectieve nagesprekken.
Leraren kunnen een terugval krijgen, en leraren die het nu (nog) niet (voldoende) laten zien kunnen dit in de toekomst altijd ontwikkelen.
Begeleiding blijft dus altijd nodig!