KNM thema 5: Werk en inkomen

• NT2
• ISK

KNM thema 5: Werk en inkomen

Wat gaan we doen?

5.1 Werk zoeken

5.2 Solliciteren

5.3 Een uitkering

5.4 Blijven leren

5.5 Communiceren op je werk

5.6 Regels op je werk

5.7 Een eigen bedrijf beginnen

5.1 Werk zoeken

Hoe vind je een baan?

Veel mensen vinden een baan via hun netwerk.

Ervaring kan helpen bij het vinden van een baan: vrijwilligerswerk, stage of werkervaring.

Via een uitzendbureau (intermediair) kun je een (tijdelijke) baan vinden.

Werk samen!

5.2 Solliciteren

Je gaat solliciteren

Wat heb je nodig als je gaat solliciteren?

CV en een sollicitatiebrief of sollicitatieformulier (incl. motivatie)

Hoe vergroot je je kansen?

• Vooropleiding en diploma's
• Werkervaring
• Motivatie
• Beschikbaarheid
• Kennis van de Nederlandse taal

Video

Stappen van een sollicitatie

Een sollicitatie bestaat (meestal) uit de volgende stappen:

1. een vacature lezen en hierop reageren
   
2. een sollicitatie- of motivatiebrief schrijven, met cv
   
3. een sollicitatiegesprek
   
4. een arbeidsvoorwaardengesprek
   

Werk samen!

Opdracht 2 en 3

5.3 Een uitkering

Wat is een uitkering?

Geld van de overheid voor mensen zonder werk (werkloos).

De hoogte en het type uitkering worden bepaald door:

• Vorige werk (in Nederland)
• Kans op een nieuwe baan
• Leeftijd

Werknemersverzekeringen

• WW-uitkering: Voor mensen die tijdelijk geen werk hebben. Je zoekt nieuw werk
  
• ZW- uitkering: Voor mensen die tijdelijk niet kunnen werken (ziektewet)
• WIA-uitkering: Voor menen die een lange tijd niet of nooit meer werken --> arbeidsongeschikt.

--> Werknemersverzekeringen vraag je aan bij het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen)

Waarom heet dit een verzekering?

Andere typen uitkeringen

• AOW-uitkering: Voor mensen ouder dan 67 jaar. Voor iedereen die wel of niet heeft gewerkt.
  

--> Aanvragen via de SVB (Sociale Verzekeringsbank).

• Bijstands-uitkering: Voor mensen met een te laag inkomen of te weinig vermogen. Zij hebben geen recht op een andere uitkering.

--> Aanvragen bij de gemeente

--> Voorwaarde: registreren als werkzoekende bij het UWV

Regels bij voor (de meeste) uitkeringen

• Je hebt contact met de gemeente of het UWV en komt je afspraken na.
• Je solliciteert naar nieuw werk (niet voor alleenstaande ouders met een kind jonger dan 5 jaar).
• Je spreekt Nederlands op A2 niveau (bewijs nodig) of je volgt taalles.
• Je volgt een cursus over solliciteren (als dat nodig is).
• Soms moet je vrijwilligerswerk doen.
• Je accepteert ook werk dat je liever niet doet.
• Je verdient geen geld naast de uitkering.

5.4 Blijven leren

Werk samen!

Ga naar de website van het UWV.

Hoe kun je een WW-uitkering aanvragen?

Hoe hoog is een WW-uitkering?

Hoe lang kun je een WW-uitkering krijgen?

Internationale diplomawaardering (IDW)

De gratis diplomawaardering is voor iedereen die in het buitenland een opleiding heeft gevolgd (ook zonder diploma).

Aanvragen via idw.nl 

Video!

Meer kans op werk

Voor veel werk in Nederland heb je een opleiding of cursus nodig.

Hoe vergroot je je kansen op werk in Nederland?

1. Taalcursus: je taalniveau van het Nederlands vergroot je kansen. 
2. Sollicitatietraining: Vind je solliciteren moeilijk? Via UWV kun je een sollicitatietraining aanvragen.
3. Terug naar school: Door een opleiding te volgen, kun je makkelijker werk vinden.
4. Een cursus naast je werk: soms heb je bijscholing nodig. Je krijgt dan een cursus via je werk. Dit is vaak verplicht.

5.5 Communiceren op je werk

Communiceren op werk

Dit moet je weten:

• Werknemers verwachten dat je zelfstandig kunt werken.
  
• Goede samenwerking met collega’s belangrijk is.
  
• Werknemers verwachten dat werknemers  initiatief tonen.
  
• De communicatie in veel organisaties is informeel.
  
• Invloed uitoefenen op het werk kan via een medezeggenschaps- of ondernemersraad of een vakbond.
  
• Discriminatie op het werk is verboden. Je kunt dit melden bij je leidinggevende, het Meldpunt discriminatie, de rechtbank of het College voor de Rechten van de mens.
  

Werk samen!

• Wat kun je doen als je iets niet weet? 
• Wat kun je doen als je een fout maakt? 
• Wat kun je doen als je te laat komt? 
• Wat kun je doen als je een beslissing niet goed vindt? 
• Wat kun je doen als je discriminatie ziet of ervaart op je werk? 
• Wat kun je doen als het gedrag van je collega of leidinggevende ongepast is?

5.6 Regels op je werk

Een arbeidsovereenkomst

• In een arbeidsovereenkomst staan arbeidsvoorwaarden: afspraken tussen de werknemer en de werkgever (werktijden, vakantiedagen en het salaris).
• Een werkgever betaalt een brutoloon, daarvan worden belastingen en sociale premies afgetrokken. Het nettoloon wordt uitbetaald.
• De meeste afspraken komen uit een cao. Cao: regels voor de werkgever (wordt meestal gemaakt door vakbonden en grote werkgevers). 

Een vakbond komt op voor de belangen van werknemers.

Soorten banen

Vaste baan: 1) geen einddatum, 2) zekerheid, 3) opzegtermijn

Tijdelijke baan: 1) afgesproken einddatum 2) minder zekerheid, 3) soms na tijdelijke baan een vaste baan

Flexibele baan (flexwerkers): 1) alleen wanneer het nodig is, 2) uitzendwerk, 3) oproepkrachten

Werken en belasting betalen

•  Iedereen die werkt, betaalt inkomstenbelasting (sociale premies van de werknemersverzekeringen)
• Met belastinginkomsten betaalt de overheid openbare voorzieningen
• Iedereen doet één keer per jaar belastingaangifte (app)
• De Belastingtelefoon of sociale organisaties (buurthuis, bibliotheek) kunnen helpen bij de belastingaangifte.
• Ondernemers of zzp’ers doen ook belastingaangifte. Ze hebben geen recht op werknemersverzekeringen en sparen zelf voor hun pensioen.

In een arbeidsovereenkomst staan afspraken tussen ___.

1. De werkgever en de overheid
2. De werkgever en de werknemer

In je arbeidsovereenkomst staat ___.

1. Hoeveel belasting je moet betalen
2. Hoeveel vakantie je per jaar hebt

Je ___ is het salaris dat je op je bankrekening krijgt.

1. Brutoloon
2. Nettoloon

Als je werkt, betaal je belasting aan de ___.

1. Gemeente
2. Overheid

In een collectieve arbeidsovereenkomst staan afspraken tussen ___.

1. Werkgevers en vakbonden
2. Werknemers en vakbonden

Een vakbond zorgt dat werknemers ___.

1. Een eerlijk salaris krijgen
2. Een vast contract krijgen

Met de belastingen betaalt de overheid de zorg en het onderwijs.

1. Waar
2. Niet waar

Als je belastingaangifte doet, heb je een DigiD nodig.

1. Waar
2. Niet waar

Mensen met een eigen bedrijf krijgen een Ziektewetuitkering als ze ziek worden.

1. Waar
2. Niet waar

Als je een eigen bedrijf hebt, moet je zelf voor je pensioen sparen.

1. Waar
2. Niet waar

5.7 Een eigen bedrijf beginnen

Ondernemen

• Hebben je een eigen bedrijf (gehad)? Zo ja, wat voor bedrijf?
• Zou je een eigen bedrijf willen? Waarom wel of niet?
• Wat verwacht je van ondernemen in Nederland? Gaat dit makkelijk of zijn er veel regels?
• Welke regels zijn er voor ondernemers in Nederland?
• Hoe kun je een bedrijf beginnen?

De stappen naar een eigen bedrijf

1. Schrijf een ondernemingsplan (advies): Hierin staat informatie over je product, de dienst en de doelen. Hierbij hoort ook een financieel plan --> nodig voor financiering (lening of investeerders)
2. Controleer de eisen: Voor sommige beroepen zijn bepaalde eisen; opleiding en ervaring. Dit moet je kunnen bewijzen.
3. Schrijf je in bij de KVK: De officiële start begint bij de inschrijving bij de KVK. Een inschrijving kost ongeveer 50 euro.
4. Op zoek naar klanten: Veel ondernemers vinden hun kanten via hun (online) netwerk, sociale media of een eigen website.

De kamer van Koophandel (KVK)

Alle bedrijven in Nederland staan ingeschreven bij de KVK. 

De KVK geeft inschrijving door aan de belastingdienst.

Alle bedrijven hebben een eigen KVK-nummer, hiermee kun je bedrijven makkelijk vinden.

Regels voor het starten van een bedrijf kun je navragen bij de KVK.

De KVK kan je ook helpen bij je plan