Het elektromagnetisch spectrum: Introductie

• Natuurkunde
• Natuur, Leven en Technologie
• +1
• Middelbare school
• vmbo t, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1,2

Introductie

Wat heeft natuurkunde te maken met Van Gogh? In Masterminds & Masterpieces ontdekken leerlingen hoe onderzoekers met licht, UV, infrarood en röntgenstraling de geheimen van schilderijen zichtbaar maken. De lessen brengen kunst en wetenschap samen in spannende onderzoeksvragen: wat zit er onder de verf, waarom veranderen kleuren en hoe bescherm je een meesterwerk voor de toekomst?

Instructies

Zie de bijlage met de docentenhandleiding

Instructies

Docentenhandleiding verwerkingsopdrachten M&M.pdf

MASTERMINDS & MASTERPIECES

Het lichtspectrum

Wat voor soorten licht zijn er?

Infrarood licht<div>Zichtbaar licht</div><div>Ultraviolet licht</div><div>Röntgenstraling</div>

Ultraviolet licht

<div>Met <b>ultraviolet&nbsp;licht</b> <b>(UV)</b> kun je onder andere overschilderingen ontdekken.</div>

Infrarood

<div><b>Infrafrood licht</b>&nbsp;kan ondertekeningen zichtbaar maken.</div>

Röntgen

<div>Met <b>röntgenstraling</b>&nbsp;kun je zien of er onder de verflaag misschien nog een ander schilderij verstopt zit.</div>

Info vooraf

Zichtbaar licht

<div>Met het <b>blote oog</b> zie je slechts een klein deel van&nbsp;het <b>elektromagnetisch spectrum: het zichtbare licht</b>. Infrarood, UV en röntgen zijn voor ons bijvoorbeeld onzichtbaar. Toch kan een restaurator dankzij zichtbaar licht al heel veel zien en aanknopingspunten voor verder onderzoek naar boven brengen. En dat kan weer het begin zijn van onderzoek met andere soorten licht.<br></div>

Zichtbaar licht

<span style="font-weight: bold">Zichtbaar licht</span> het gedeelte van het elektromagnetisch spectrum dat we met onze ogen kunnen waarnemen, het bereik ligt tussen 380 en 780 nanometer (nm). Dit is maar een klein gedeelte van het hele lichtspectrum.

Wat is infraroodstraling?

<b>Infrarood</b>&nbsp;(IR) is warmtestraling en maakt deel uit van het <b>elektromagnetisch spectrum</b>. Het heeft een golflengte tussen 0,78 en 1000 micrometer . IR kan je niet zien, maar wel voelen. Elk object zendt IR straling uit. Mensen ook dus, maar de grootste infrarood bron is de zon. Hoe hoger de temperatuur van een object, hoe meer IR straling deze uitzendt. IR is onderverdeeld in drie sectoren; IR A, B en C.&nbsp;

UV straling

<b>UV-licht</b>, oftewel ultraviolet licht, is een onzichtbare vorm van elektromagnetische straling die zich net buiten het zichtbare spectrum van licht bevindt. Het heeft een kortere golflengte en meer energie dan zichtbaar licht, wat het energierijker maakt en in staat stelt om chemische reacties op gang te zetten. UV-licht is niet zichtbaar voor het menselijk oog, maar kan wel effecten hebben op de huid en ogen, zoals verbranding, bruining en een verhoogd risico op huidkanker.&nbsp;

Gevaarlijk?

<div>Röntgenstraling is <b>ioniserende straling</b>, die heel veel energie bevat. Hierdoor kan het chemische reacties in gang zetten. Als de bestraalde stof levend weefsel is, kan er schade aan het DNA ontstaan. Daarom mag röntgen nog maar voor een fractie van een seconde toegepast worden op mensen.</div>

Wat is röntgenstraling?

<b>Röntgenstraling</b> is elektromagnetische straling en maakt deel uit van het <b>elektromagnetisch spectrum</b>. Röntgen kun je met het blote oog niet zien. Met röntgenstraling kun je dwars door sommige materialen, zoals huid, heen kijken en door andere materialen, zoals botten, niet.

Röntgenstraling

En nu gaan jullie hier zelf mee aan de slag aan de hand van een opdracht die je in groepjes gaat voorbereiden.