3
Oppervlakte
Paragraaf 3.1
Oppervlakte rechthoek
Hoeveel tegels heb je nodig voor een vloer, en hoeveel gras voor een voetbalveld? Je rekent het slim uit.
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)
3
Oppervlakte
Paragraaf 3.1
Oppervlakte rechthoek
Hoeveel tegels heb je nodig voor een vloer, en hoeveel gras voor een voetbalveld? Je rekent het slim uit.
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)
Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, hoofdstuk 3 Oppervlakte, paragraaf 3.1 Oppervlakte rechthoek. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.1
3.1 Oppervlakte rechthoek
Leerdoelen
3.1.1
Je kunt de oppervlakte van een rechthoek en een vierkant berekenen met A = l · b.
3.1.2
Je kunt omtrek en oppervlakte uit elkaar houden en cm² en m² omrekenen.
3.1.3
Je kunt de oppervlakte van een samengestelde figuur berekenen door hem op te delen.
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.1
Startvraag
Tegels in de gang
Een gang is 4 m lang en 3 m breed. Je legt tegels van 1 m bij 1 m. Hoeveel tegels heb je nodig?
7 tegels
12 tegels
14 tegels
24 tegels
Laat leerlingen de gang eerst tekenen. Er passen 3 rijen van 4 tegels: 4 · 3 = 12. Wie 7 kiest, telt de zijden op (4 + 3). Wie 14 kiest, rekent de omtrek uit: 2 · (4 + 3). 24 komt van een rekenfout waarbij je de uitkomst nog eens verdubbelt. Vraag: wat zegt het getal 12 hier eigenlijk, en in welke eenheid?
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.1
Vierkantjes tellen
Oppervlakte is hoeveel vlak een figuur bedekt. Je meet het in vierkantjes van 1 cm bij 1 cm: één vierkantje is 1 cm².
Hier passen 3 rijen van 5 vierkantjes in. Dat zijn 5 · 3 = 15 vierkantjes, dus 15 cm².
Laat leerlingen eerst zelf de vierkantjes tellen en dan pas de rij-keer-rij-gedachte noemen. Benadruk de eenheid: een oppervlakte noem je altijd in cm² of m², niet in cm. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.1
Oppervlakte rechthoek
oppervlakte = lengte · breedte
A = l · b
grootheid
symbool
eenheid
oppervlakte
A
cm² of m²
lengte
l
cm of m
breedte
b
cm of m
Een vierkant is een rechthoek met l = b, dus A = z · z.
Omrekenen: 1 m² = 10.000 cm², want 100 · 100.
Laat zien waarom l en b dezelfde eenheid moeten hebben: reken eerst alles om, dan pas vermenigvuldigen. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.1
Voorbeeldopdracht 1
Een voetbalveld is 105 m lang en 68 m breed. Wat is de oppervlakte?
gegeven
l = 105 m
b = 68 m
uitwerking
A = l · b
A = 105 · 68 = 7.140
antwoord
7.140 m²
Laat eerst schatten: ruim 100 bij bijna 70, dus ongeveer 7.000. Dat is een mooie controle op het antwoord. Een ruwe schatting vangt fouten met nullen af. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.1
Opdrachten Kennis
1
Met welke eenheid meet je een oppervlakte?
Meter (m)
Kilogram (kg)
Vierkante meter (m²)
Liter (l)
Meter hoort bij lengte, kilogram bij gewicht en liter bij inhoud. Wie meter kiest, haalt lengte en oppervlakte door elkaar: oppervlakte heeft twee richtingen, dus een kwadraat in de eenheid.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.1
Omtrek of oppervlakte?
Twee woorden die je snel door elkaar haalt.
Omtrek
De lengte van de rand. Je loopt rond de figuur en telt de zijden op: 2 · (l + b). Eenheid: cm of m.
Oppervlakte
Hoeveel vlak de figuur bedekt, zoals een vloer of gras. Je rekent l · b. Eenheid: cm² of m².
Geheugensteun: omtrek is het hek om de wei, oppervlakte is het gras in de wei. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.1
Opdrachten Toepassing
2
Wat is de oppervlakte van deze rechthoek?
28 cm²
22 cm²
11 cm²
14 cm²
A = 7 · 4 = 28 cm². Wie 22 kiest, rekent de omtrek uit: 2 · (7 + 4). Wie 11 kiest, telt lengte en breedte op. 14 is 2 · 7: de breedte is vergeten. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.1
Opdrachten Toepassing
3
De oppervlakte is 54 cm² en de lengte 9 cm. Hoe breed is de rechthoek?
A = l · b, dus b = A : l = 54 : 9 = 6 cm. Wie 45 of 63 antwoordt, telt of trekt af in plaats van te delen. Controle: 9 · 6 = 54. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Vul de getallen in.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.1
Opdrachten Toepassing
4
3 m² = 30.000 cm²
Een rechthoek van 5 cm bij 8 cm heeft een oppervlakte van 40 cm².
3 m² = 3 · 10.000 = 30.000 cm². Wie 3.000 kiest, gebruikt de omrekenfactor 1.000 van lengte. 13 is 5 + 8: optellen in plaats van vermenigvuldigen.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.1
Opdrachten Toepassing
★ 5
Bereken de oppervlakte van deze L-vormige kamer in m².
Twee manieren: de grote rechthoek 8 · 6 = 48 min de uitsparing 4 · 3 = 12 geeft 36 m². Of onderin 8 · 3 = 24 plus boven 4 · 3 = 12, ook 36 m². Laat leerlingen beide manieren vergelijken. Wie 48 antwoordt, is de uitsparing vergeten. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.1
V E R D E R K I J K E R
Dezelfde omtrek, andere ruimte
Een vierkant van 10 cm bij 10 cm en een rechthoek van 16 cm bij 4 cm hebben allebei een omtrek van 40 cm. Toch is de oppervlakte verschillend: 100 cm² en 64 cm². Met evenveel hek kun je dus een grotere of kleinere wei omheinen.
Laat leerlingen een rechthoek met omtrek 40 cm verzinnen met een zo groot mogelijke oppervlakte. Het vierkant wint altijd. Dat is een mooie vraag om op terug te komen bij de cirkel. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.1
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
3.1.1 Oppervlakte rechthoek berekenen
3.1.2 Omtrek, oppervlakte en eenheden
3.1.3 Samengestelde figuren
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp