Oppervlakte en inhoud (Rekenen mbo niveau 3, Oriëntatie 2D en 3D 2)

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 3

Oppervlakte en inhoud

Hoeveel pakken laminaat, hoeveel liter verf, hoeveel zakken potgrond? Met oppervlakte en inhoud koop je niet te veel en niet te weinig.

Les 4  ·  Oriëntatie in 2D en 3D

1 / 17
volgende
Slide 1: Slide
newEditorRekenenMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 17 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Introductie

Studenten kiezen tussen omtrek, oppervlakte en inhoud, berekenen de oppervlakte van een L-vormige vloer en een muur met een raam, en rekenen inhoud uit in m³ en liters. Ze bepalen hoeveel pakken laminaat, blikken verf en zakken potgrond nodig zijn. Rekenen mbo niveau 3, domein Oriëntatie in de twee- en driedimensionale wereld, ongeveer 40 minuten.

Instructies

Werkbladen

Onderdelen in deze les

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 3

Oppervlakte en inhoud

Hoeveel pakken laminaat, hoeveel liter verf, hoeveel zakken potgrond? Met oppervlakte en inhoud koop je niet te veel en niet te weinig.

Les 4  ·  Oriëntatie in 2D en 3D

Over deze les: les 4 van de serie Op maat, rekenen voor mbo niveau 3, ongeveer 40 minuten. Studenten kiezen tussen omtrek, oppervlakte en inhoud, berekenen de oppervlakte van samengestelde vloeren en muren en rekenen inhoud uit in m³ en liters.

Koppeling: de les hoort bij het domein Oriëntatie in de twee- en driedimensionale wereld uit de rekeneisen voor het mbo (2020), mbo-niveau 3: onderscheidt in herkenbare situaties omtrek, oppervlakte en inhoud en kent en gebruikt passende eenheden; bepaalt omtrek, oppervlakte en inhoud van figuren door schatten, meten of berekenen en gebruikt als het nodig is formules; gebruikt referentiematen voor oppervlakte en inhoud. Een rekenmachine mag. Image credit: Alexander Eichler, CC BY 3.0 Image credit: LessonUp

L E E R D O E L E N

LES 4

Na deze les:

1

Je kan kiezen of je omtrek, oppervlakte of inhoud nodig hebt.

2

Je kan de oppervlakte van een samengestelde vloer of muur uitrekenen.

3

Je kan inhoud uitrekenen in m³ en omrekenen naar liters.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Aan het eind van de les kiezen studenten welk doel ze nog lastig vinden.

S T A R T V R A A G

LES 4

Je gaat je kamer opnieuw inrichten. Wat reken je het liefst zelf uit?

1

Hoeveel vloer ik nodig heb

2

Hoeveel verf ik moet kopen

3

Of mijn spullen passen

4

Dat laat ik de winkel doen

Startvraag: bij alle vier gaat het om meten en rekenen. Vloer en verf zijn oppervlakte, of je spullen passen gaat over lengte, breedte en hoogte. Wie het de winkel laat doen, moet nog steeds de maten van de kamer kunnen geven.

K E R N B E G R I P

LES 4

Oppervlakte

Oppervlakte is hoeveel ruimte een plat vlak inneemt, zoals een vloer of een muur. Je meet het in vierkante meters (m²). Voor een rechthoek geldt: oppervlakte = lengte x breedte. Een vloer van 5 m bij 4 m is 20 m². De omtrek is de rand eromheen: 5 + 4 + 5 + 4 = 18 m.

Kernbegrip: laat het verschil zien met een vloerkleed (oppervlakte) en een plint langs de muur (omtrek). Referentiemaat: een voetbalveld van 105 bij 68 m is ongeveer 7000 m². Vraag: hoeveel m² is jouw slaapkamer ongeveer?

K I E Z E N

LES 4

Welke grootheid heb je nodig?

Omtrek in m

De lengte van de rand. Die heb je nodig voor een plint, een hek, een sierlijst of een rand tegels langs de muur.

Oppervlakte in m²

Hoeveel vlak je bedekt. Die heb je nodig voor vloer, behang, verf, tegels of kunstgras.

Uitleg: laat studenten bij voorbeelden uit hun eigen beroep kiezen: kapsalon (nieuwe vloer: oppervlakte), groenvoorziening (hek om een tuin: omtrek), horeca (tafelkleed: oppervlakte). Inhoud komt later in de les: dan heb je drie maten nodig.

Z O R E K E N J E H E T U I T

LES 4

Laminaat voor een L-vormige kamer

Mehmet legt laminaat in een L-vormige woonkamer. Hij verdeelt de vloer in twee rechthoeken: 6 m bij 4 m en 3 m bij 2 m. In één pak laminaat zit 2,2 m². Hoeveel pakken koopt hij?

W E R K B O N

6 x 4 = 24 m²

3 x 2 = 6 m²

Totaal: 24 + 6 = 30 m²

30 : 2,2 = 13,6...

Naar boven: 14 pakken

Hij koopt 14 pakken laminaat

Uitwerking: een samengestelde vorm verdeel je in rechthoeken. Bij pakken rond je altijd naar boven af: met 13 pakken heb je 13 x 2,2 = 28,6 m² en kom je 1,4 m² tekort. In de praktijk nemen vakmensen vaak 5 tot 10 procent extra voor zaagverlies.

V R A A G

LES 4

Hoeveel liter is 1 m³?

A

10 liter

B

100 liter

C

10.000 liter

D

1000 liter

Antwoord: D. 1 m³ is een kubus van 10 dm bij 10 dm bij 10 dm, dat is 1000 dm³. 1 dm³ is precies 1 liter. Referentiemaat: in een kubus van 1 bij 1 bij 1 meter passen 1000 pakken melk.

V R A A G

LES 4

Een vergaderzaal is 8 m lang en 5 m breed. Langs alle muren komt een plint, behalve bij de deur van 1 m breed. Hoeveel meter plint is nodig?

A

25 m

B

40 m

C

26 m

D

39 m

Antwoord: A. Een plint gaat langs de rand, dus je rekent met de omtrek: 8 + 5 + 8 + 5 = 26 m. Zonder de deur: 26 - 1 = 25 m. Wie 40 kiest, rekent de oppervlakte uit (8 x 5 = 40 m²), terwijl een plint over lengte gaat. Wie 26 kiest, vergeet de deur.

I N H O U D

LES 4

Inhoud van een balk

Een bak, doos of container met rechte hoeken is een balk. De inhoud is lengte x breedte x hoogte.

Reken alle maten in dezelfde eenheid. In meters krijg je m³, in decimeters krijg je dm³.

Handig om te onthouden: 1 dm³ = 1 liter en 1 m³ = 1000 liter.

Uitleg: laat zien waarom rekenen in decimeters handig is: je komt meteen in liters uit. Een kist van 60 cm bij 40 cm bij 20 cm is 6 dm x 4 dm x 2 dm = 48 dm³ = 48 liter. In cm kan ook: 60 x 40 x 20 = 48.000 cm³, en 1 liter is 1000 cm³.

Z O R E K E N J E H E T U I T

LES 4

Potgrond voor een plantenbak

Noor werkt bij een hovenier. Ze vult een plantenbak van 1,2 m lang, 0,4 m breed en 0,5 m hoog met potgrond. Potgrond wordt verkocht in zakken van 40 liter. Hoeveel zakken heeft ze nodig?

W E R K B O N

1,2 x 0,4 x 0,5 = 0,24 m³

0,24 m³ = 240 liter

240 : 40 = 6 zakken

In dm: 12 x 4 x 5 = 240

Ze heeft 6 zakken potgrond nodig

Uitwerking: in decimeters ben je sneller: 12 dm x 4 dm x 5 dm = 240 dm³ = 240 liter. Controle in meters: 1,2 x 0,4 = 0,48 en 0,48 x 0,5 = 0,24 m³. Potgrond kan na het water geven inzakken, dus een hovenier neemt vaak een zak extra.

V R A A G

LES 4

Een verhuisdoos is 40 cm lang, 30 cm breed en 25 cm hoog. Hoeveel liter past erin?

A

3 liter

B

300 liter

C

30 liter

D

95 liter

Antwoord: C. 4 dm x 3 dm x 2,5 dm = 30 dm³ = 30 liter. In cm: 40 x 30 x 25 = 30.000 cm³, en 1 liter is 1000 cm³. Wie 95 kiest, telt de maten op in plaats van ze te vermenigvuldigen.

O P D R A C H T

LES 4

Verf voor de kantinemuur

1

Een muur is 5 m breed en 2,6 m hoog. Er zit een raam in van 1,5 m bij 1,2 m.

2

Reken uit hoeveel m² je moet verven. Het raam verf je niet.

3

Met 1 liter verf doe je 8 m². Je verft twee lagen. Verf zit in blikken van 1 liter. Hoeveel blikken koop je?

10

minute

00

second

In tweetallen

Opdracht: muur 5 x 2,6 = 13 m². Raam 1,5 x 1,2 = 1,8 m². Te verven: 13 - 1,8 = 11,2 m². Twee lagen: 2 x 11,2 = 22,4 m². Verf: 22,4 : 8 = 2,8 liter, dus 3 blikken. Help wie vastloopt: teken de muur met het raam erin.

Extra voor snelle studenten: een blik van 1 liter kost € 15, een blik van 2,5 liter € 32. Wat is de goedkoopste manier om genoeg verf te kopen? (3 blikken van 1 liter: € 45; 1 blik van 2,5 liter en 1 van 1 liter: € 47; 2 blikken van 2,5 liter: € 64)

J O U W A N T W O O R D

LES 4

Waarom koop je bij laminaat of tegels meestal iets meer dan de oppervlakte die je uitrekent?

Open vraag: langs de randen en om hoeken moet je zagen of snijden, en niet elk stuk is daarna nog bruikbaar. Soms breekt er iets. En met een paar reservetegels kun je later een kapotte tegel vervangen in precies dezelfde kleur. Vakmensen rekenen daarom vaak 5 tot 10 procent extra, en meer als ze schuin leggen.

S T E L L I N G

LES 4

Als je de lengte en de breedte van een kamer allebei verdubbelt, heb je twee keer zoveel vloer nodig.

1

Eens

2

Oneens

3

Ik twijfel

Stelling: dit klopt niet, en dat levert een mooie discussie op. Een kamer van 3 bij 4 m is 12 m². Verdubbel je beide maten, dan wordt het 6 bij 8 m = 48 m²: vier keer zoveel. Laat studenten het tekenen met hokjes. De omtrek wordt wel twee keer zo groot: van 14 m naar 28 m.

T E R U G B L I K

LES 4

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

Omtrek, oppervlakte of inhoud

2

Oppervlakte uitrekenen

3

Inhoud en liters

4

Ik kan ze allemaal

Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.

V O L G E N D E L E S

Recepten en mengverhoudingen

Een recept voor 6 maken voor 15 gasten, cement mengen met zand, schoonmaakmiddel verdunnen: volgende les reken je met verhoudingen.

  • Je kan een recept omrekenen naar een ander aantal personen.

  • Je kan rekenen met een mengverhouding zoals 1 : 4.

Volgende les: Verhoudingen 1, les 5 van de serie.

Klik hier

Image credit: LessonUp