Observeren Signaleren en Rapporteren - les 2- Factoren en Valkuilen bij observeren/ Jitta

• Beroepsorientatie
• MBO
• Studiejaar 1

Observeren Signaleren en Rapporteren

Valkuilen bij Observeren

Aanwezigheidsregistratie

Aanwezigheid zal door de docent geregistreerd worden. Aanwezigheid kan meerdere malen tijdens de les worden gedaan. Bij vroegtijdig verlaten van de les, zonder geldige reden, zal je op 'ongeoorloofd afwezig' staan. 

Ben je te laat? Zet je naam en de tijd van binnenkomst dan op het bord. Dit is jouw verantwoordelijkheid. 

check in

wat zijn jouw valkuilen tijdens het volgen van een beroepsgerichte les? 

Programma

1. Lesdoelen

2. terugblik

3. uitleg verloop van de les

4. Het theoretische gedeelte gaat over:

• Factoren beïnvloeden observatie
• Valkuilen

4. Opdracht: Valkuilen bij observeren

5. Herhalen begrippen

6. Afsluiting les

Deel 1: 90 min (2 x45 min)

5 min. Welkom en AWR

10 min. Energizer

4 min. lesdoelen

3 min. Programma

10 min  Theoretische gedeelte

15 min  Opdracht valkuilen

10 min Welke valkuilen horen bij de situatie (klassikaal)

15 min Leeractiviteit 5

5 min Check Lesdoelen

5 min Afsluiting les

82 min. totaal

Lesdoelen

Aan het einde van deze les kan ik:

- Uitleggen welke factoren een observatie kunnen beïnvloeden.

- Omschrijven welke valkuilen er zijn bij observateren en deze koppelen aan de voorbeelden.

Terugblik les 1

Omschrijf wat de eindopdracht inhoudt

Omschrijf wat de eindopdracht inhoudt

Deel A

Deel A wordt beoordeeld op school

• je bespreekt op stage welke cliënt je gaat observeren
  
•  je maakt een observatieplan
  

hierin beschrijf je alle stappen voordat je gaat observeren

Als je docent een GO geeft kan je verder met deel B

Deel B

Deel B wordt beoordeeld op stage

• je observeert je cliënt aan de hand van het observatieplan
  
• je schrijft een rapportage met je bevinding d.m.v. een:
  

 observatieverslag

of

Rapportage in het digitale cliëntvolgsysteem op jouw BPV

Waarnemen doe je..........

1. Altijd en onbewust
2. Doelgericht en Specifiek

Observeren doe je..............

1. in elke situatie
2. zonder voorop gestelde doelen
3. met voorop gestelde doelen
4. de gehele dag

Als je signalen opvangt dat er iets ……………………… is. 

Als je wilt weten hoe je moet ………………………

Wanneer je van tijd tot tijd je methodisch handelen ………………………. 

Als je ……………………… van bepaald gedrag wilt vinden.

Als je een goed ……………………… van iemand wil krijgen.

Als je over iemand ……………………….

mis

handelen

evalueert

de oorzaak

 beeld

 rapporteert

Wat is interpreteren?

Objectief observeren

Zijn de volgende observaties objectief?

• Thomas liep woedend naar Elien en gooide een bal naar haar.

• Mieke liep met grote stappen naar Karel en nam zijn appel af. Toen ze in de appel beet, begon Karel te huilen.

• Maaike is een lief kindje. Ze slaat haar armpjes rond mij en geeft me een dikke zoen. Ik voel dat ze van me houdt.

Theoretische gedeelte

'Observeren is bijzaak en dit doe je als je tijd overhebt. Gewoon elke dag goed opletten, is echt wel voldoende.'

Eens

Oneens

'Signaleren is de belangrijkste taak van een begeleider.'

Eens

Oneens

'Objectief observeren is makkelijk, dat kan iedereen.'

Eens

Oneens

stellingen

'Observeren is bijzaak en dit doe je als je tijd overhebt. Gewoon elke dag goed je ogen de kost geven, is echt wel voldoende.'

'Signaleren is de belangrijkste taak van een begeleider.'

'Objectief observeren is makkelijk, dat kan iedereen.'

Factoren die je observatie kunnen beïnvloeden

Wanneer je gaat observeren dien je rekening te houden met een aantal factoren die je observatie kunnen beïnvloeden.

Welke kun jij bedenken?

Wat kan je observatie beïnvloeden?

Factoren die je observatie kunnen beïnvloeden

1.  Persoonlijke factoren

Vooroordelen, zelfbeeld, iemand observeren die je goed kent, stemming

2. Gezondheid van de cliënt 

Lichamelijke gesteldheid beïnvloed het gedrag

Factoren die je observatie kunnen beïnvloeden

3. Verandering in werksituatie

Nieuwe collega, inval-collega’s, andere dagstructuur

4. Verandering in de omgeving

Omgeving moet veilig en goed ingericht zijn voor de cliënt,

Indien onlangs iets op de groep veranderd is, heeft dit invloed op je observatie

5. Gebeurtenissen en sfeer in de groep

Slecht nieuws, grote veranderingen/situaties heeft invloed op het gedrag cliënt & observatie

Referentiekader

Je verleden, wat je allemaal hebt meegemaakt, de gewoontes die je (onbewust) overnam, de context waarin je opgroeide, je (levens)ervaringen, je opleiding, je cultuur, je karakter, je religie, … alles draagt bij tot je referentiekader.

Bespreek samen

Hoe kan je referentiekader van invloed zijn op je waarneming?

Hoe kan stemming van invloed zijn op je waarneming?

Hoe kan je geheugen van invloed zijn op je waarneming?

Opdracht Valkuilen; 

Zoek elk begrip op

1. Wat is het Halo-effect?
   
2. Wat is het Horn-effect
3. Diagnosticeren/ aannames
4. Foutief interpreteren 
5. Moraliseren
6. Vooroordeel en Stereotyperen

casus; cultuurverschillen en communicatie

Scenario: Een zorgprofessional communiceert met een cliënt uit een andere culturele achtergrond. Er zijn opvallende verschillen in non-verbale signalen en verbale communicatie.

Hoe kunnen culturele verschillen de observatie van verbale en non-verbale communicatie beïnvloeden? Wat zijn mogelijke misvattingen?

Welke valkuilen kunnen van invloed zijn?

Casus: Een conflictsituatie tussen cliënten

Scenario: Tijdens een groepsactiviteit ontstaat er een conflict tussen twee cliënten. Er zijn verschillende getuigen van het incident.

 Hoe kunnen verschillende waarnemingen van getuigen leiden tot verschillende interpretaties van het conflict? Wat zijn mogelijke valkuilen bij het observeren van conflicten?

Welke valkuilen kunnen van invloed zijn? 

Welke factor en/of valkuil hoort bij de situatie?

• In It's Learning staat 15 voorbeelden. 
• Kies steeds welke factor of valkuil hierbij hoort.  

Welke factor en/ of valkuil hoort bij de situatie?

• Je merkt dat je in de donkere wintermaanden negatiever naar je clienten kijkt dan als de dagen langer worden en het zonnetje schijnt​
  
• Een van je clienten zit echt in je allergie. Hij klaagt en zeurt om alles! Dat hij erg goed kan koken en behulpzaam is naar medebewoners zie je niet.​
  
• Jij ziet een van de clienten als somber, een collega ziet hem als rustig.​
  
• Een van de cliënten neemt je vaak in vertrouwen en je hebt door zijn verleden erg met hem te doen. Als zij ongewenst gedrag vertoont, dan interpreteer je dit gedrag vanuit zijn achtergrond.

Observeren is iets anders dan waarnemen. Waarnemen doe je altijd, observeren doe je in een bijzondere situatie. Wanneer je observeert, doe je dit altijd doelgericht en volgens een bepaalde methode. Je formuleert dus altijd vooraf het doel van je observatie. Je beschrijft wie, wat, waar en wanneer je gaat observeren. Observeren gaat altijd over het gedrag. Dat ga je onderzoeken. Wanneer je observeert, is het van belang dat je niet interpreteert. Je bent zo objectief mogelijk. Objectief observeren is moeilijk, omdat je je niet mag laten beïnvloeden door je eigen mening, ervaring of betrokkenheid. Je mag dus alleen naar de feiten kijken.

Check doelen

Wie kan één van de de 5 factoren benoemen die een observatie kunnen beïnvloeden?

Wie kan één van de 8 valkuilen benoemen bij observeren?

Feedback

Eindopdracht

observeren inleveren:

Vrijdag 17 april

om 17.00 uur.

Lesdoelen check