Koude Oorlog 3 - Einde Koude Oorlog

• Geschiedenis
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

De Koude Oorlog

Het einde: periode 1970-1991

Wat deed Stalin toen GB, FR en VS een nieuwe munt invoerde in West-Duitsland?

1. Hij bouwde de Berlijnse muur
2. Hij bouwde een luchtbrug
3. Hij blokkeerde Berlijn
4. Hij begon een oorlog

Welke afspraken werden er gemaakt op de conferentie van Potsdam?

1. Berlijn zou in tweeën verdeeld worden met een muur
2. Er moet een vredesverdrag voor heel Duitsland komen
3. Duitsland zou economische eenheid blijven
4. Er komt een scheiding tussen het oost- en westblok

Wat is een totalitaire staat?

1. Een staat met een dictator
2. Een staat met totale vrijheid
3. Bevolking heeft totale gehoorzaamheid aan de staat en de leider
4. Een staat waarin iedereen totaal gelijk is

Waarom viel de Berlijnse Muur juist op dat moment?

Is de Koude Oorlog eigenlijk al wel afgelopen?

Ja

Nee

Detente

[de·ten·te (de; v) politieke ontspanning]

Ontspanning in de jaren '70 tussen de Verenigde Staten en de communistische wereld

Waarom ontspanning?

• Betere communicatie sinds de Cuba Crisis (Hotline)

• De wereld was inmiddels wel gewend aan de Koude Oorlog
  

De dominotheorie bleek niet waar te zijn

• Economisch en politiek begon de Sovjet-Unie vast te lopen (stagnatie)

Stel je voor, je woont in de DDR in 1989. Wat zou je dan allemaal niet mogen?

En dan opeens op de televisie... 

De Koude Oorlog ontdooit

De tweede helft van de jaren '80

Waarom?

• Amerikaanse president Reagan wordt herkozen in 1984: hij kan nu iets vriendelijker richting de Sovjet-Unie zijn

• Nieuwe leider voor de Sovjet-Unie: Mikhail Gorbatsjov: brengt een ander geluid
  

Mikhail Gorbatsjov

• Glasnost: openheid

• Perestrojka: economische hervormingen

• Bezuinigen op militaire activiteiten: minder wapens, minder soldaten.
  

• Dus ook minder Sovjet-soldaten buiten de Sovjet-Unie
  

Gorbatsjov:

1. Meer vrijheid en democratie in Rusland
2. Ook in deelrepublieken
3. Einde wapenwedloop/Koude oorlog
4. Samenwerking met het westen
   

1989

De val van het communisme in Oost-Europa

VOORAF:

• Door nieuw beleid Gorbatsjov eisen burgers in de satelietstaten democratie
• 1989: vrije verkiezingen in Polen en Hongarije
• Communisme verliest haar macht
• Sovjetlegers grijpen niet meer in.....
  

Hongarije zet de grens 

met Oostenrijk open

mei 1989

Veel andere inwoners van Oost-Europese landen vluchten 

via Hongarije naar het westen.

Deze Oost-Europese leider begrijpt wél de ideeën van Glasnost en Perestrojka: hij wil zijn volk meer vrijheid geven.

Wat is er aan de hand?

• Bevolking van Oost-Berlijn en Oost-Duitsland wil meer vrijheid en openzetten van de grens

• ... maar de Oost-Duitse regering wil dit absoluut niet!
  

• Grote demonstraties tegen de regering in Oost-Berlijn
  

• Ook tijdens het 40e verjaardagsfeest van de DDR

Elke avond zijn er demonstraties

De druk op de Oost-Duitse regering neemt toe, terwijl de wereldpers kijkt naar de situatie in Oost-Berlijn

Daarna gaat het snel...

Totale ineenstorting 

van het communisme in Oost-Europa

16 november 1989: communistische leider van Bulgarije wordt afgezet

• 28 november 1989: communistische partij van Tjecho-Slowakije staat haar macht af

• 25 december 1989: communistische leider Roemenië wordt terechtgesteld

• april 1990: vrije verkiezingen in delen van Joegoslavië

(onbedoelde) gevolgen:

1. Omschakeling planeconomie naar markteconomie zorgt voor hoge (voedsel) prijzen
2. Uitelkaar vallen Sovjet-Unie door zelfstandigheid deelrepublieken
   

Einde van de Sovjet-Unie

25 december 1991

• Veel verschillende volken willen niet meer bij de Sovjet-Unie horen. 
  
• In 1991 houdt de Sovjet-Unie dan ook op te bestaan: grote delen van de Sovjet- Unie worden zelfstandig, zoals Oekraïne, Wit-Rusland en Armenië.
  
• Het deel dat nog overblijft gaat verder als Rusland o.l.v. Boris Jeltsin.
  

RUSLAND:

• Geen supermacht meer
• Hoge prijzen door overschakeling markteconomie
• Hoge werkloosheid, zwarthandel, armoede
  
• Enkelen worden echter steenrijk
• Velen willen terug naar de "goede oude tijd"
• 1999: Poetin
• Economisch herstel door verkoop gas en olie aan buitenland
  

Dus: Waarom viel de Muur juist op dat moment? (noem een directe en een indirecte oorzaak)

Mogen in geen geval ingezet worden, want de vijand zou hier wraak op kunnen nemen

Wat zie je op de spotprent?
Welk begrip past hierbij?