de maatschappij & ik (2) - les 12

• Wereldcampus
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-3

De Maatschappij & IK!

De maatschappij en ik!

Les 12

Overzicht Periode 1

• Thema: De Maatschappij & IK
• Benodigde lesmaterialen: 
    werkboekje / los schrift - pen - chromeboek (opgeladen)

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Kinder-rechten	Onze Grondwet	Trias Politica	Ons politiek landschap	Verkiezing & partijen	Publieke opinie	Protesten	Inspraak van burgers	Inspraak op school	Eindpdracht

Kapstok zodat de leerlingen wekelijks overzicht hebben en houden van te behandelen onderwerpen, stof en voortgang.  Let op: in week 5/6 starten met de eindopdracht.  

Er is wat geschoven in de volgorde ivm de verkiezingen en inzetten eindopdracht. 

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Chromebook (geladen), JdW-map/werkboekje, pen 
• Geen kauwgom of ander eten

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Artikel lezen

Lees het NOS-bericht van 29 september 2025 (https://nos.nl/artikel/2584583-gen-z-in-marokko-de-straat-op-voor-betere-zorg-en-beter-onderwijs) en maak de vragen.

1)  Waar gaat het nieuwsbericht over? Schrijf op in maximaal 5 zinnen. 
2)  De demonstranten willen betere gezondheidszorg en beter onderwijs. Wat voor soort 
     grondrechten zijn dit?
3)  Welke klassieke grondrechten van de jongeren worden tijdens de demonstraties
     ingeperkt door de Marokkaanse overheid (politie)?  
     Vind je dat dit het waard is? Leg uit. 
4)  Wat zou voor jou een reden zijn om te demonstreren?

Print uit en lees samen en bespreek het volgende artikel: 

https://nos.nl/artikel/2584583-gen-z-in-marokko-de-straat-op-voor-betere-zorg-en-beter-onderwijs.

nos.nl

           Lesplanning

1. Lezen
2. Terugblik

3. Leerdoelen

4. Voorkennis en uitleg 

5. Opdracht 

6. Begrippen

7. Afsluiting 

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Terugblik trias politica

Kamerlid Geert maakt de wetten

Minister Mariëlle voert wetten uit

Rechter Sandra gaat over de rechtspraak

Noem minimaal vijf woorden die passen bij Trias Politica

De Trias politica is belangrijk in een democratie. Leg uit waarom.

           Leerdoelen

Je kunt drie politieke stromingen noemen en de belangrijkste kenmerken uitleggen. 

Je kunt onderzoeken en uitleggen welke partij of politieke stroming bij jou past. 

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Politieke partijen. Laat leerlingen nadenken over wat het doel is van een politieke partij?

Opgericht door een groep mensen met dezelfde ideeën voor hoe de overheid ons land moet besturen. Ze doen mee aan verkiezingen (landelijk, provincie, gemeente) en bij genoeg stemmen kunnen ze hun kiezers vertegenwoordigen.

Politieke partijen kunnen in groepen worden opgedeeld: politieke stromingen. Politieke stromingen gaan vooral over de visie op de rol van de overheid in ons land 

Sociaaldemocratie

Schrijf op: 

Gelijke kansen voor iedereen. Eerlijke verdeling van inkomen, bezit en macht. Bescherming van mensen met lagere en midden inkomens.

De overheid heeft een grote rol op sociaal-economisch gebied. 

De overheid spant zich in om meer sociale gelijkheid te bereiken. 

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.

Politieke partijen. Laat leerlingen nadenken over wat het doel is van een politieke partij?

Opgericht door een groep mensen met dezelfde ideeën voor hoe de overheid ons land moet besturen. Ze doen mee aan verkiezingen (landelijk, provincie, gemeente) en bij genoeg stemmen kunnen ze hun kiezers vertegenwoordigen.

Politieke partijen kunnen in groepen worden opgedeeld: politieke stromingen. Politieke stromingen gaan vooral over de visie op de rol van de overheid in ons land 

Sociaaldemocratie

Gelijke kansen voor iedereen. Eerlijke verdeling van inkomen, bezit en macht. Bescherming van mensen met lagere en midden inkomens.

 

De overheid heeft een grote rol op sociaal-economisch gebied. 

De overheid spant zich in om meer sociale gelijkheid te bereiken. 

Vraag: welke waarde past bij deze stroming?

Laat leerlingen even nadenken, en geef dan pas de beurt. 

Gelijkwaardigheid, Solidariteit. Laat leerlingen hun antwoord uitleggen. 

Christendemocratie

Schrijf op: 
Geloof en gezin zijn het belangrijkste. De verantwoordelijkheid wordt met elkaar gedeeld en je zorgt voor elkaar. 

De overheid heeft geen grote, maar ook geen kleine rol.  

Burgers moet voor elkaar zorgen en de overheid vult aan waar nodig. 

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.

Politieke partijen. Laat leerlingen nadenken over wat het doel is van een politieke partij?

Opgericht door een groep mensen met dezelfde ideeën voor hoe de overheid ons land moet besturen. Ze doen mee aan verkiezingen (landelijk, provincie, gemeente) en bij genoeg stemmen kunnen ze hun kiezers vertegenwoordigen.

Politieke partijen kunnen in groepen worden opgedeeld: politieke stromingen. Politieke stromingen gaan vooral over de visie op de rol van de overheid in ons land 

Christendemocratie

Geloof en gezin zijn het belangrijkste. De verantwoordelijkheid wordt met elkaar gedeeld en je zorgt voor elkaar.

De overheid heeft geen grote, maar ook geen kleine rol.  

Burgers moet voor elkaar zorgen en de overheid vult aan waar nodig. 

Vraag: welke waarde past bij deze stroming?

Laat leerlingen even nadenken, en geef dan pas de beurt.

Harmonie, Saamhorigheid, Naastenzorg. Laat leerlingen hun antwoord uitleggen. 

Liberalisme

Schrijf op: 
Zo veel mogelijk vrijheid voor iedereen in je persoonlijke leven en op economisch gebied. 

Iedereen moet zoveel mogelijk een eigen inkomen verdienen. Bedrijven zijn belangrijk. 

De overheid houdt zich alleen bezig met orde en veiligheid.

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.

Politieke partijen. Laat leerlingen nadenken over wat het doel is van een politieke partij?

Opgericht door een groep mensen met dezelfde ideeën voor hoe de overheid ons land moet besturen. Ze doen mee aan verkiezingen (landelijk, provincie, gemeente) en bij genoeg stemmen kunnen ze hun kiezers vertegenwoordigen.

Politieke partijen kunnen in groepen worden opgedeeld: politieke stromingen. Politieke stromingen gaan vooral over de visie op de rol van de overheid in ons land 

Liberalisme

Zo veel mogelijk vrijheid voor iedereen in je persoonlijke leven en op economisch gebied. 

Iedereen moet zoveel mogelijk een eigen inkomen verdienen. Bedrijven zijn belangrijk. De overheid houdt zich alleen bezig met orde en veiligheid.

Vraag: welke waarde past bij deze stroming?

Laat leerlingen even nadenken, en geef dan pas de beurt.

Vrijheid, Verantwoordelijkheid.
Laat leerlingen hun antwoord uitleggen. 

Hoe zijn de stromingen en partijen vertegenwoordigd in de TK?

Opstap naar volgende slide met tool van pro demos. 

tweedekamer.tools.prodemos.nl

Tool van pro demos om de huidige zetelverdeling + positie (rechts, midden, links) in de kamer te laten zien.  Bij bespreking positie koppelen aan één van de stromingen / leerlingen hierover bevragen.

Waarom moeten partijen in de Tweede Kamer samenwerken?

Laat leerlingen antwoorden, evt. doorvragen. De Trias politica voorkomt concentratie van macht door deze te scheiden, waarbij de machten elkaar controleren en/of in evenwicht houden. Teveel concentratie van macht kan leiden tot machtsmisbruik en/of inperking van grondrechten van burgers.  

Opdracht 

1. Vul de jongerenstemwijzer in: https://jongerenstemtest.nl/
2. Vul het werkblad in. 
3. Werk zelfstandig, in stilte, 15 minuten
4. Klaar? Bespreek met je buurman/buurvrouw zachtjes jullie 
    antwoorden. 
5. Daarna klassikaal bespreken + werkblad inleveren bij docent. 

Veel succes!

Werkblad is opgenomen in Lesson Up. 
Leerlingen kunnen antwoorden onderling vergelijken en bespreken. Vraag ze ook om te kijken of de uitleg van de ander / noemen van drie kenmerken bij politieke stroming (vraag b) goed is gegaan. En of uitleg bij vraag 4 duidelijk is. 

Klassikaal nabespreken. Evt in de terugblik volgende les. 

jongerenstemtest.nl

           Begrippen
           uit deze les

Sociaaldemocratie
Christendemocratie
Liberalisme
Stemwijzer / Kieswijzer

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

         Afsluiting

Je kunt drie politieke stromingen noemen en de belangrijkste kenmerken uitleggen. 

Je kunt onderzoeken en uitleggen welke partij of politieke stroming bij jou past.

Volgende week: Verkiezingen en partijen

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

whimsical.com