Zelfredzaamheid

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 2

Zelfredzaamheid

Oefening 1

• Schrijf 5 dingen op die voor jou heel waardevol zijn.
• Geef nu de opdracht aan de persoon links om 3 door te strepen.
• Geef het briefje terug.

Reflectie met elkaar

• Hoe vond je om te strepen?
  
• Wat deed het met je toen je je briefje terug kreeg?
  
• Wat is de link tussen deze oefening en zeggenschap?
  
• Neem eens een cliënt in gedachten. Welke waarden streep jij weg voor hem/haar? Heb jij dat recht eigenlijk wel?

zelfredzaamheid in de zorg

Wat bedoelen we met zelfredzaamheid?

Stelling

‘Goede zorg betekent dat je problemen voor de cliënt oplost.’

Doelstellingen

• Student heeft kennis over zelfredzaamheid en zelfmanagement
• Student herkent bedreigingen van zelfredzaamheid
• Student kent het belang van vroeg signaleren bij afname van zelfredzaamheid 
• Student weet hoe hij/ zij de zorgvrager kan stimuleren tot zelfredzaamheid en zelfmanagement

Zelfredzaamheid

Het vermogen van mensen om zichzelf te redden met zo min mogelijk professionele ondersteuning en zorg. 

Waarom is zelfredzaamheid belangrijk in de zorg?

Waarom is zelfredzaamheid een belangrijk thema?

• Cliënten willen onafhankelijk zijn van anderen, zelfstandig blijven wonen en zelf de regie over hun leven voeren 

• Gevoel van eigenwaarde  

• Zo min mogelijk afhankelijk van zorg 

• Het huidige zorgstelsel is niet toekomstbestendig. 

Bedreigingen van zelfredzaamheid

• Lichamelijk vlak 
• Psychisch vlak 
• Sociaal vlak 

Signaleren afname zelfredzaamheid

Signaleren afname zelfredzaamheid

• Screening
• Weten welke gevolgen een bepaalde aandoening / beperking / behandeling heeft
• Ervaring

Vroegsignalering is een belangrijk aspect van preventie. Hoe eerder je gezondheidsproblemen aanpakt, des te groter de kans de je de gevolgen kan beperken.

vb. diabetes onderkend en adequaat behandeld, hoe minder schade er zal ontstaan aan de haarvaten en zenuwuiteinden.

Welke methodieken worden er gebruikt bij jou in de beroepspraktijk om zelfredzaamheid te screenen?

Opdracht

Bedenk een voorbeeld vanuit je omgeving waarbij de zelfredzaamheid van iemand afnam.

Bespreek met je buurman/ buurvrouw wat het gevolg is/ was.

Zelfredzaamheid meten

Met de ZelfredzaamheidsRadar kan de cliënt, eventueel samen met een zorgverlener, de zelfredzaamheid in kaart brengen. 

Het instrument bestaat uit 15 domeinen zoals continentie, aankleden en mobiliteit. Elk domein geef je een cijfer (1 t/m 5). 

Op basis van de uitslag bepaal je waar verbetering mogelijk en wenselijk is.

Klik op het domein waar je de zelfredzaamheid wil verhogen.  

Screening zelfredzaamheid

Vilans: 

• Zelfredzaamheidsradar  

zelfzorgcoach

Opdracht

https://zelfredzaamheidsradar.nl/img/zelfredzaamheidsradar-spelkaarten.pdf

Geef in de ZelfredzaamheidsRadar aan waar mevrouw/dhr X zelfredzaam is en waar niet of minder. Wat kunnen jij en mevrouw X doen om haar zelfredzaamheid te vergroten of te behouden?

https://app.mextra.nl/zrr 

Wat doe jij als zorgverlener om de zelfredzaamheid te vergroten?

De rol van de verzorgende verandert

• Minder overnemen

• Meer coachen

• Focus op wat de cliënt zelf (weer) kan

Coachende rol VIG

• Observeren en signaleren

• Motiveren en stimuleren

• Kleine stappen aanbieden

• Grenzen bewaken

Begeleidingstechnieken

Begeleiden bestaat onder meer uit: luisteren; motiveren; stimuleren; structuur bieden; voorlichten.

Hierbij kun je de volgende technieken toepassen:

• Positief bekrachtigen of empowerment.
• Beloningssystemen.
• Voorlichting. 
• Takenlijst. 
• Het laten geven van ik-antwoorden. 
• Opschrijven van doelen.
• Afstemmen op de zorgvrager. 
• Motiverende gespreksvoering.

Voorlichting, advies en instructie in relatie tot zelfredzaamheid

• Achterhaal wat zelfredzaamheid betekent voor je cliënt
• Benadruk de voordelen van grotere zelfredzaamheid
• Achterhaal de motivatie van je cliënt
• Maak een duidelijke veranderdoelstelling
• Maak het gesprek met je cliënt gezellig
• Ga in het gesprek uit van de kracht en mogelijkheden van de cliënt
• Gebruik de ‘kunst van het vragen stellen’

Maak de quiz!

www.zorgvoorbeter.nl/zelfredzaamheid/quiz

Terugblik doelstellingen

• Student heeft kennis over zelfredzaamheid en zelfmanagement
• Student herkent bedreigingen van zelfredzaamheid
• Student kent het belang van vroeg signaleren bij afname van zelfredzaamheid 
• Student weet hoe hij/ zij de zorgvrager kan stimuleren tot zelfredzaamheid en zelfmanagement.

Zelfstandigheid

• Eigen regie – wat wil ik?

• Zelfmanagement – hoe ga ik ermee om?

• Zelfredzaamheid – wat kan ik zelf doen?

Vragen?