aandoeningen die centraal staan in de zwangerschap

• Verpleging en verzorging
• Beroepsopleiding

Welkom na de vakantie! Hebben jullie er weer zin in :-)

😒🙁😐🙂😃

Zorgvrager met comorbiditeit en/of respiratoire problemen

Lesdoelen:

•  Ziektebeelden bij zwangerschap herkennen en verklaren
•  Verpleegkundig handelen onderbouwen bij comorbiditeit
  
•  Medicatie en risico’s analyseren
  
•  Multidisciplinair redeneren en communiceren

Aandoeningen die centraal staan

• Diabetes mellitus / diabetes gravidarum
• Epilepsie
• Obesitas & bariatrische chirurgie
  
• Schildklierafwijkingen
  
• Astma & COVID
  
• HIV / Hepatitis B
  
• Cardiale aandoeningen en Ademhalingsdepressie.

Lesopzet

kennisquiz

casus bespreken

youtube filmpjes

afsluiting en vragen?

Welke comorbiditeit komt het vaakst voor bij zwangeren?

1. astma
2. (zwangerschap) diabetes
3. obesitas
4. schilklierprobleem

Welke van deze symptomen hoort NIET bij een ademhalingsdepressie?

1. cyanose
2. ademhalingsfrequentie < 8 p/m
3. hoesten
4. bewustzijnsdaling

Casus 1 > Mevrouw Kaya

Mevrouw Kaya is 28 jaar en 30  weken zwanger. Ze heeft epilepsie (carbamazepine) en obesitas (BMI 36). 

Klachten:

Ze voelt zich  vermoeid, duizelig en benauwd.

Welke risico's lopen Mv. K en haar ongeboren kind?

Risico's

• Verergering epileptische aanvallen door zwangerschap of medicatie
• Ademhalingsproblemen door obesitas (sleepapneu, kortademigheid)
•  Complicaties voor foetus door medicatie en hypoxie bij aanvallen
  
•  Verhoogde kans op zwangerschapsdiabetes door obesitas

Welke verpleegkundige acties kan je uitvoeren?

Verpleegkundige acties

hoogste prioriteit:

• Observeren vitale functies en aanvallen
  
• Medicatie-inname controleren
  

Belangrijk:

•  Psycho-emotionele steun bieden
  
•  Overleg multidisciplinair (neurologie, gynaecologie)

Welk medicijn wordt meestal gebruikt bij diabetes gravidarum?

1. Insuline
2. Glibenclamide
3. Metformine
4. Sulfonyreumderivaten

Casus 2 > Mevrouw de Boer 

Mevrouw de Boer: 35 jaar en 25 weken zwanger. Ze heeft DG.

voorgeschiedenis:

bariatrische chirurgie. 

Klachten:

hypoglykemie en hartkloppingen 

Welke (voedings) problemen kunnen er spelen? En welke vpk aandachtspunten heb jij?

Voedingsproblemen:

• Tekorten door bariatrische chirurgie (minder opname vitamine B12, foliumzuur, ijzer)
• Moeilijkheden met glycemiecontrole door wisselend voedselinnam
• Risico op hypoglykemie

vpk aandachtspunten:

• Regelmatige monitoring van bloedsuiker
• Voedingsadvies in samenwerking met diëtist
  
• Alert zijn op hypoglykemische klachten
  

Diabetes Gravidarum (DG)

Pathofysiologie

- Zwangerschapshormonen (zoals HPL) veroorzaken insulineresistentie

- Onvoldoende compensatie door pancreas leidt tot hyperglykemie

Oorzaken

- Hormonale veranderingen tijdens zwangerschap

- Risicofactoren: obesitas, familiaire belasting, etniciteit, eerdere macrosomie

Symptomen

- Vaak asymptomatisch

- Soms: dorst, vaak plassen, moeheid

- Ontdekt via screening

 Gevolgen - Foetaal: macrosomie, hypoglykemie, vroeggeboorte

 

Diabetes Mellitus (DM type 1/2)

Pathofysiologie  

-Type 1: Auto-immuun vernietiging van β-cellen → insulinetekort

- Type 2: Insulineresistentie + verminderde insulinesecretie

Oorzaken 

- Type 1: Auto-immuun, genetische aanleg

- Type 2: Leefstijl (overgewicht, inactiviteit), genetisch

Symptomen

- Veel plassen, dorst, gewichtsverlies, moeheid

- Wazig zicht, infecties, trage wondgenezing

Gevolgen

- Langdurige hyperglykemie → orgaanschade

- Retinopathie, nefropathie, neuropathie, cardiovasculaire aandoeningen

Diabetes Gravidarum (DG)

Diagnostiek

- Orale Glucosetolerantietest (OGTT) bij 24–28 weken

 Farmacologie

- Eerst dieet en beweging

- Indien nodig: insuline (oraal meestal niet aanbevolen)

Medisch beleid

- Glucosecontrole via voeding en beweging

- Controles: glucose, groei foetus

- Postpartum controle op DM

Verpleegkundig handelen

- Voorlichting over voeding, bewegen, glucose meten

- Ondersteuning bij insulinegebruik

- Postpartum opvolging

Diabetes Mellitus (DM type 1/2)

Diagnostiek

- Nuchtere glucose, HbA1c, OGTT, vingerprik

- Urineonderzoek, bloedglucosecurve

Farmacologie

- Type 1: insuline

- Type 2: metformine, SU-derivaten, GLP-1, DPP4, SGLT2-remmers, insuline

Medisch beleid 

- Levenslang beleid

- Leefstijl, medicatie, complicatiecontrole

Verpleegkundig handelen

- Educatie over zelfzorg, voeding, medicatie

- Preventie van hypo-/hyperglykemie en complicaties

Casus 3 > Mevrouw Hassan

Mevrouw Hassan is 30 jaar en  32 weken zwanger.  Ze heeft astma en is op dit moment  COVID-positief

Klachten: 

benauwdheid, weinig eetlust, angst

Wat zijn de acute signalen?
Hoe stel je haar gerust (angst) en bewaak je haar toestand?

Signalen

• toenemende benauwdheid, piepende ademhaling
• verminderde saturatie
  
• bewustzijnsdaling of sufheid
  
• snelle hartslag
• CTG maken

Omgaan met angst

• rustige uitleg geven over situatie
• emotionele steun en geruststelling
• betrekken van partner/familie
• zn hulp van psycholoog

Vragen nav deze les en/ of gelezen literatuur?