L3 Lesweek 4: Chromatiek

• Communicatie
• HBO
• Studiejaar 2

L3 Lesweek 4: Chromatiek

Chromatiek

• Chroma = kleur
  
• Aanvulling op de diatonische toonladder:

 > C C# D D# E F F# G G# A A# B C

 < C B Bb A Ab G Gb F E Eb D Db C

• Meer kleur / spanning / expressiviteit in melodie of harmonie
  

Wat we gaan behandelen

1. Harmonische- en melodische toonladders
   
2. bIImd
3. #IV
   
4. bVII
   
5. Leidtonen
   
6. Leidklank

1. Harmonische en melodische toonladders

	Majeur	Mineur
Harmonisch	C D E F G Ab B C	C D Eb F G Ab B C
Melodisch	C D E F G Ab Bb C (Moll dur toonladder)	C D Eb F G A B C

Akkoord = toonladder om en om

Opdracht

• Benoem de 2e trap van C harmonisch majeur
  
• Benoem de 6e trap van C Melodisch majeur
• Benoem de 7e trap van C harmonisch mineur

1. Harmonische en melodische toonladders

Antwoorden

2e trap C harmonisch majeur	C D E F G Ab Bb C	Dm7b5
6e trap C melodisch majeur	C D E F G Ab Bb C D E F G	Abmaj7#5
7e trap harmonisch mineur	B C D Eb F G Ab B C	Bo7

2. bIIMD

IImd met alleen de verlaagde grondtoon

Toonsoort C	Noten	bIImd in toonsoort C	Symbool
IImd : Dm7b5	D F Ab C	Db F Ab C	bIImd : Dbmaj7

Oorsprong: 'Napels 6-akkoord' IVmi #5

In toonsoort C | Fmi: F Ab C wordt F Ab Db = Db/F (sext-ligging)

3. #IV

IV met alleen de verhoogde grondtoon

Toonsoort C	Noten	#IV in toonsoort C	Symbool
IV : Fmaj7	F A C E	F# A C E	#IV : F#m7b5

3 vormen:

• F#m7b5 (#IV)
• F#o (#IVo7)
• F#dv (F# Ab C Eb = Ab/Gb)

4. bVII

VII met alleen de verlaagde grondtoon

Toonsoort C	Noten	bVII in toonsoort C	Symbool
VII : Bm7b5	B D F A	Bb D F A	bVII : Bbmaj7

Truc

Maj7 grondtoon verhogen > Mi7b5

#IV: Fmaj7 > F#m7b5

Mi7b5 grondtoon verlagen > Maj7

bVII: Bm7b5 > Bbmaj7

Overzicht

Trap	Oorsprong in C	Wordt
bIImd	Dm7b5	Dbmaj7
#IV	Fmaj7	F#m7b5
bVII	Bm7b5	Bbmaj7

Opdracht

Vul het onderstaande schema in:

Trap	Oorsprong	Wordt
Db: bIImd
A: #IV
G: bVII

Antwoorden

Trap	Oorsprong	Wordt
Db: bIImd	Ebm7b5	Ebbmaj7
A: #IV	Dmaj7	D#m7b5
G: bVII	F#m7b5	Fmaj7

Maj7 grondtoon verhogen > Mi7b5

Mi7b5 grondtoon verlagen > Maj7

5. Leidtoon

Halve toonsafstand > doeltoon, hoeft niet in de ladder te zitten

Onderleidtoon

C > C# > D

Bovenleidtoon

D > Db > C

Chromatische omspeling akkoordtonen:

Db C B C   F E D# E   Ab G F# G   C B A# B   Db C B C

6. Leidklank

Halve toonsafstand > doelakkoord, hoeft niet in de ladder te zitten

Onderleidklank

Bmaj7 > Cmaj7

Bovenleidklank

Cmaj7 | Em7 Ebm7 | Dm7 | G7 | Cmaj7

Samenvatting

• Harmonische- en melodische toonladders
  
• bIImd (Dm7b5 > Dbmaj7)
• #IV (Fmaj7 > F#m7b5)
  
• bVII (Bm7b5 > Bbmaj7)
  
• Leidtonen (# omhoog / b omlaag)
  
• Leidklank (F#maj7 > Gmaj7 en Bbbm7 > Abm7)
  

Vragen?

• Harmonische- en melodische toonladders
  
• bIImd (Dm7b5 > Dbmaj7)
• #IV (Fmaj7 > F#m7b5)
  
• bVII (Bm7b5 > Bbmaj7)
  
• Leidtonen (# omhoog / b omlaag)
  
• Leidklank (F#maj7 > Gmaj7 en Bbbm7 > Abm7)
  

Oefenen

Harmonische- en melodische toonladders

• Db: Vmelmaj
• G : IIIhm

bIImd

• G
• Ab

#IV

• B
• D

bVII

• Eb
  
• F
  

Toonsoort F: Onderleidklank #IV

Toonsoort G: Bovenleidklank bVII

Antwoorden

Harmonische- en melodische toonladders

• Db: Vmelmaj Db Eb F Gb Ab Bbb Cb > Gbmimaj7
• G : IIIhm G A Bb C D Eb F# > Bbmaj7#5

bIImd

• G Am7b5 > Abmaj7
• Ab Bbm7b5 > Bbmaj7

#IV

• B Emaj7 > E#m7b5
• D Gmaj7 > G#m7b5

bVII

• Eb Dm7b5 > Ddmaj7
  
• F Em7b5 > Ebmaj7
  

Toonsoort F: Onderleidklank #IV Bbmaj7 wordt Bm7b5. Onderleidklank = A#m7b5

Toonsoort G: Bovenleidklank bVII F#m7b5 wordt Fmaj7. Bovenleidklank = Gbmai7