Grammatica: Nevenschikking en onderschikking

• Nederlands
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 2

Nevenschikking en onderschikking

Een zin met nevenschikking bevat alleen hoofdzinnen.

1. Juist
2. Onjuist

In een hoofdzin staan onderwerp en persoonsvorm naast elkaar.

1. Juist
2. Onjuist

Hoofdzinnen kunnen aan elkaar worden gevoegd met het voegwoord ‘toen’.

1. Juist
2. Onjuist

Een samengestelde zin kan beginnen met een bijzin.

1. Juist
2. Onjuist

In een bijzin kan tussen de persoonsvorm en het onderwerp een woord staan.

1. Juist
2. Onjuist

Een zin met onderschikking kan uit alleen maar bijzinnen bestaan.

1. Juist
2. Onjuist

Volgende les:

Bij een nevenschikking (ns) bestaat de samengestelde zin uit (minstens) twee hoofdzinnen -> zin 1 {hz} + {hz} of uit een hoofdzin met twee bijzinnen -> zin 2 {hz + (bz) + (bz)}. 

1. {Ik koop geen boeken}, want {ik leen altijd boeken bij de bibliotheek}. 
2. {Weet je al (of je vanavond meegaat naar de film) of (dat je liever thuisblijft)}? 

Nevenschikking en onderschikking

Volgende les:

Bij een onderschikking (os) bestaat de samengestelde zin uit een hoofdzin met een bijzin erin. Bijzin kan vooraan staan (zin 1: {(bz) + hz} en achteraan in de zin -> zin 2 {hz + (bz)}. 

1. {(Omdat ik altijd boeken leen), koop ik geen boeken}.
2. {ik koop geen boeken, (omdat ik altijd boeken leen)}. 

Nevenschikking en onderschikking

Volgende les:

1. Sinds ze contactlenzen draagt, ziet Petra er veel leuker uit. 

{(bijzin) + hoofdzin} = onderschikkend (os)

Nevenschikking en onderschikking

Volgende les:

2. De businessclass is duur, maar je hebt er wel goede plaatsen. 

{hoofdzin} + {hoofdzin} = nevenschikkend (ns)

Nevenschikking en onderschikking

Volgende les:

3. Wilt u de contactpersoon bellen, zodra u in Italië geland bent? 

{hoofdzin + (bijzin)} = onderschikkend (os)

Nevenschikking en onderschikking

Hoe is de zin opgebouwd?
'Ik moest kloppen, want de bel doet het niet.'

1. Hoofdzin - hoofdzin
2. Hoofdzin - bijzin
3. Bijzin - hoofdzin
4. Bijzin - bijzin

Is er sprake van nevenschikking of onderschikking?
'Ik moest kloppen, want de bel doet het niet.'

1. Nevenschikking
2. Onderschikking

Hoe is de zin opgebouwd?
'Ik wil niet dat de vakantie naar Spanje niet doorgaat.'

1. Hoofdzin - hoofdzin
2. Hoofdzin - bijzin
3. Bijzin - hoofdzin
4. Bijzin - bijzin

Is er sprake van nevenschikking of onderschikking?
'Ik wil niet dat de vakantie naar Spanje niet doorgaat.'

1. Nevenschikking
2. Onderschikking

Maak nu opdracht 4 t/m 7 in je werkbundel.

Noem twee dingen die je geleerd hebt vandaag.

Benoem één vraag die je de volgende les beantwoord wilt hebben.