15.4 Ontwikkelingen: machtsverhoudingen

• Maatschappijleer
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

'Internationale machtsverhoudingen'

§15.4 Ontwikkelingen: machtsverhoudingen

Wat leer ik deze les?

• Ik weet wat het verschil is tussen interstatelijke en intrastatelijke conflicten
• Ik begrijp drie verschillende visies op de toekomst
• Ik kan uitleggen wat een global village is en welke gevaren dit kan hebben

Leerdoelen

Door globalisering lijkt de wereld steeds kleiner geworden.

Door globalisering lijkt de wereld steeds kleiner geworden.

1. Eens
2. Oneens

Conflict

Een situatie waarin individuen, groepen en/of staten elkaar tegenwerken om de eigen doelen te bereiken.

Zie pagina 104 in het lesboek van Seneca

Intrastatelijke conflicten

Conflicten binnen een staat, zoals een burgeroorlog.

Zie pagina 104 in het lesboek van Seneca

Interstatelijke conflicten

Conflicten tussen staten, zoals een oorlog.

Zie pagina 104 in het lesboek van Seneca

Vergelijkingen conflicten

Intrastatelijke conflicten

Interstatelijke conflicten

• Tenminste één van de partijen erkent de overheid niet
  
• Geen functionerende overheid met geweldsmonopolie
• Door toegenomen internationale interdependentie gevolgen voor de rest van de wereld

• Meestal geen gewelddadig karakter, maar worden meestal opgelost door overleg en onderhandelingen
• Naast overleg ook gebruik van diplomatieke druk, het bespelen van de internationale publieke opinie of soms economische sancties

Zie pagina 104 in het lesboek van Seneca

Futurologen

Wetenschappers die de toekomstige ontwikkelingen in kaart proberen te brengen.

Volgens futurologen is hun vakgebied vergelijkbaar met die van geschiedenis, maar behandelen zij de toekomst in plaats van het verleden. Volgens veel anderen zijn futurologen helemaal geen wetenschappers, omdat ze hun theorieën niet kunnen baseren op empirische gegevens.

Zie pagina 105 in het lesboek van Seneca

Hoe denk jij dat futurologen aan hun kennis komen?

Hoe denk jij dat futurologen aan hun kennis komen?

Visie op de toekomst volgens...

...Francis Fukuyama

...Samuel Huntington

...Paul Kennedy

Zie pagina 105 in het lesboek van Seneca

Francis Fukuyama

Verschillen tussen ideologieën zouden na de val van de Berlijnse Muur minder belangrijk worden.

'Ideologie van de modernisering'.

Vrije markteconomie heeft het gewonnen van het communisme.

Het westers consumentisme verspreidt zich over de rest van de wereld.

Zie pagina 105 in het lesboek van Seneca

Samuel Huntington

De ideeënstrijd was tijdelijk: van de Franse Revolutie tot de val van de Berlijnse Muur.

De wereldgeschiedenis is een tijd van beschavingen.

Verschillende beschavingen zijn een belangrijke oorzaak van internationale conflicten en dat die strijd door zal gaan tenzij deze beschavingen elkaars invloedssfeer respecteren.

Beschavingen: de grootst mogelijke culturele groep waar mensen bij kunnen horen.

Zo kan een wereldoorlog voorkomen worden als de VS zich alleen bemoeien met wester- se landen, Rusland met ‘orthodoxe landen’ en China met ‘confucianistische landen’.

Zie pagina 105-106 in het lesboek van Seneca

Hoe zal Huntington de aanslagen van 9/11 zien?

Hoe zal Huntington de aanslagen van 9/11 zien?

Huntington pleit voor het respecteren van cultuurgrenzen en adviseert het bestaan van monoculturele samenlevingen. Waarom?

Is Huntington politiek links of rechts geörienteerd?

Is Huntington politiek links of rechts geörienteerd?

1. Politiek links
2. Politiek rechts

Paul Kennedy

Correlatie in de militaire en economische macht van staten: grootmachten hebben hun macht te danken aan economische groei en expansie.

Grootmachten vervallen in imperial overstretch omdat ze teveel gebieden militair moeten ondersteunen en dat gaat ten koste van de economische groei.

Aangezien militaire macht voornamelijk door geld wordt gevoed, is het aannemelijk dat economische groei ook militaire macht betekent.

Zie pagina 106-107 in het lesboek van Seneca

Welke advies zou je de Nederlandse regering kunnen geven vanuit elk van de politicologen?

Imperial overstretch

Dat een grootmacht te veel is gegroeid om overal nog evenveel militaire macht te hebben.

Zie pagina 107 in het lesboek van Seneca

Global village

Door het proces van globalisering raken meer gebieden steeds hechter met elkaar verbonden waardoor het als een dorp voelt.

Zie pagina 107 in het lesboek van Seneca

"Door die verbondenheid worden ook in een welvarend land problemen in de rest
van de wereld ervaren, zoals een groeiende wereldbevolking." Waarom is dat
een probleem?

"Door die verbondenheid worden ook in een welvarend land problemen in de rest van de wereld ervaren, zoals een groeiende wereldbevolking." Waarom is dat een probleem?

Op welke manier zijn de koopman en de dominee in het verhaal van de global village te herkennen?

Op welke manier zijn de koopman en de dominee in het verhaal van de global village te herkennen?

Wat heb je geleerd deze les?

Wat heb je geleerd deze les?

Wat heb je geleerd deze les?

Wat vind je nog lastig?

Wat heb ik geleerd deze les?

• Ik weet wat het verschil is tussen interstatelijke en intrastatelijke conflicten
• Ik begrijp drie verschillende visies op de toekomst
• Ik kan uitleggen wat een global village is en welke gevaren dit kan hebben

Leerdoelen

De volgende Seneca-lessen gaan over:

Internationale samenwerking

Einde van de les 'Dilemma's en Botsingen'

'BEGRIP'

'Een begrip heeft altijd een uitleg, dat komt hier in het kort te staan'

'WOORDWEB RONDOM BEGRIP'

WOORDWEB

De tekst in het gele vak middenin is simpel aan te passen door er op te klikken. Vak te klein? Simpel aan te passen door het vak wat te vergroten met de punten aan de zijkant van het vak.

'vraag'

'Vraag'

'BEGRIP'

'Een begrip heeft altijd een uitleg, dat komt hier in het kort te staan'

'BEGRIP'

'Een begrip heeft altijd een uitleg, dat komt hier in het kort te staan'

Vergelijkingen partijen/personen

Naam

Naam 

• Vergelijking nummer 1
• Vergelijking nummer 2

• Vergelijking nummer 1
• Vergelijking nummer 2

Vergelijking partijen/personen

Deze slide is te gebruiken voor vergelijkingen tussen twee partijen/personen. De afbeelding is simpel te vervangen:

1. Klik op de afbeelding

2. Klik op het tandwiel

3. Bewerken (potloodje)

4. Verander afbeelding

De afbeelding past zich aan aan de vorm. 
Mocht de naam te groot zijn voor het vlak, voel je dan vrij het lettertype kleiner te maken. 

• Vergelijking nummer 1
• Vergelijking nummer 2

Vergelijkingen meerdere partijen

• Vergelijking nummer 1
• Vergelijking nummer 2

• Vergelijking nummer 1
• Vergelijking nummer 2

• Vergelijking nummer 1
• Vergelijking nummer 2

Vergelijking partijen/personen
Ook in opdrachtvorm mogelijk! Zie vraagopties.

Deze slide is te gebruiken voor vergelijkingen tussen twee partijen/personen. De afbeelding is simpel te vervangen:

1. Klik op de afbeelding

2. Klik op het tandwiel

3. Bewerken (potloodje)

4. Verander afbeelding

De afbeelding past zich aan aan de vorm. 
Mocht de naam te groot zijn voor het vlak, voel je dan vrij het lettertype kleiner te maken. 

Tekst

Tekst

Tekst

Tekst

Tekst

TIJDLIJN-SLEEPVRAAG

Dit is een tijdlijn sleepvraag, de tekst is vrij aan te passen. Om een sleepvraag aan een doel te verbinden klik je op de blauwe knop bij de vraag naar keuze. 

TIJDLIJN-SLEEPVRAAG

Dit is een tijdlijn sleepvraag, de tekst is vrij aan te passen. Om een sleepvraag aan een doel te verbinden klik je op de blauwe knop bij de vraag naar keuze. 

TIJDLIJN-SLEEPVRAAG

Dit is een tijdlijn sleepvraag, de tekst is vrij aan te passen. Om een sleepvraag aan een doel te verbinden klik je op de blauwe knop bij de vraag naar keuze. 

I

I

I

I

I

1815

1830

1848

1917

1759

Tekst

Tekst

Tekst

Tekst

Tekst

TIJDLIJN-SLEEPVRAAG

Dit is een tijdlijn afbeelding-sleepvraag Om een sleepvraag aan een doel te verbinden klik je op de blauwe knop bij de vraag naar keuze. 

Tijden zijn simpel aan te passen door dubbel te klikken.
De afbeeldingen zijn aan te passen:

1. Klik op de afbeelding

2. Klik op het tandwiel

3. Bewerken (potloodje)

4. Verander afbeelding

De afbeelding past zich aan aan de vorm.

I

I

I

I

I

1815

1830

1848

1917

1759

TIJDLIJN-SLEEPVRAAG

Dit is een tijdlijn afbeelding-sleepvraag Om een sleepvraag aan een doel te verbinden klik je op de blauwe knop bij de vraag naar keuze. 

Tijden zijn simpel aan te passen door dubbel te klikken.
De afbeeldingen zijn aan te passen:

1. Klik op de afbeelding

2. Klik op het tandwiel

3. Bewerken (potloodje)

4. Verander afbeelding

De afbeelding past zich aan aan de vorm.

• Vergelijking nummer 1
• Vergelijking nummer 2

• Vergelijking nummer 1
• Vergelijking nummer 2

• Vergelijking nummer 1
• Vergelijking nummer 2

• Vergelijking nummer 1
• Vergelijking nummer 2

Vergelijkingsvraag partijen/personen

Deze slide is te gebruiken voor vergelijkingsvraag tussen twee partijen/personen. De afbeeldingen zijn simpel te vervangen.

1. Klik op de afbeelding

2. Klik op het tandwiel

3. Bewerken (potloodje)

4. Verander afbeelding

De afbeelding past zich aan aan de vorm.

NIET

WAAR

WAAR

Keuze 1

Keuze 2

Keuze 3

Keuze 4

Keuze 5

Keuze 6

Door dubbel te klikken op de keuzes links en rechts is de tekst en kleur aan te passen naar wens

DEBAT

STRIJD

DEBAT

STRIJD

geweldloos verzet

aanslag

staking

oorlog

gijzeling

overleg

terrorisme

STRIJD

DEBAT

~

~

gijzeling

overleg

staking

aanslag

terrorisme

oorlog

geweldloos verzet

STRIJD

~

DEBAT

~

'Hier komt een bepaalde stelling van D.U'

1. JA/VOOR
2. NEE/TEGEN

'Hier komt een bepaalde stelling'

1. JA/VOOR
2. NEE/TEGEN

'Een stelling van D.U. waar leerlingen op kunnen reageren + docent verslepen'

WOORDWEB

De tekst in het gele vak middenin is simpel aan te passen door er op te klikken. Vak te klein? Simpel aan te passen door het vak wat te vergroten met de punten aan de zijkant van het vak.

'Een stelling van D.U. waar leerlingen op kunnen reageren + docent verslepen'

WOORDWEB

De tekst in het gele vak middenin is simpel aan te passen door er op te klikken. Vak te klein? Simpel aan te passen door het vak wat te vergroten met de punten aan de zijkant van het vak.

'Een stelling waar leerlingen open op kunnen reageren'

WOORDWEB

De tekst in het gele vak middenin is simpel aan te passen door er op te klikken. Vak te klein? Simpel aan te passen door het vak wat te vergroten met de punten aan de zijkant van het vak.

Botsing Buschauffeurs en Arriva

ACTOR

ACTOR

WAARDE

BELANG

WAARDE

BELANG

Tekst

Tekst

Tekst

Tekst

Wat heb je geleerd deze les?

Wat heb je geleerd deze les?

Wat heb je geleerd deze les?

Wat vind je nog lastig?

Wat heb ik geleerd deze les?

• op welke manieren maatschappelijke problemen aangepakt worden.
• wat een botsingenladder is.
• wat het verschil is tussen strijd en debat.
• hoe verschillende landen handelen.

Ik leerde...

De volgende Seneca-Les gaat over:

Maatschappelijke Problemen

Einde van de les 'Dilemma's en Botsingen'