De kerk en de geestelijken

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1

Introductie

Aan het eind van deze les kun je herkennen en uitleggen waarom de kerk en de geestelijken in de middeleeuwen een belangrijke rol speelden.

De Middeleeuwen

De kerk en de geestelijken

Tijd van monniken en ridders (500 - 1000)

In het wit zie je een helm, zoals ridders die droegen. Op de achtergrond zie je een deel van een klooster. Ridderschap en de christelijke kerk horen bij de Tijd van monniken en ridders.

Feniks, Geschiedenis Werkplaats, Memo, Saga

Leerdoel

Aan het eind van deze les kun je herkennen en uitleggen waarom de kerk en de geestelijken in de middeleeuwen een belangrijke rol speelden.

Wat weet jij eigenlijk van de kerk?

De hulp van God

• Het leven van de mensen in de vroege Middeleeuwen was zwaar.

• Veel van de dingen om hen heen begrepen ze niet.

• Bij ziektes, natuurrampen of hongersnoden vroegen ze God om hulp.

• De mensen van de kerk, de geestelijken, hielpen hen hierbij.

• Hiervoor moesten de boeren wél belasting betalen...
  

Paleizen...

Tussen 1309 en 1377 woonden de pausen niet in Rome, maar in de Franse stad Avignon. Dit was in die tijd hun paleis, het Palais des Papes.

• De Paus, de leider van de kerk, had in de Middeleeuwen enorm veel macht, soms zelfs meer dan een koning of keizer.

...en kloosters

• Lage geestelijken, zoals priesters, monniken en nonnen, woonden en leefden vaak veel eenvoudiger.

• Monniken en nonnen waren zelf niet rijk, de kloosters soms wél: zij hadden veel grond en kregen pacht van de boeren op hun land.

Leven in een klooster

Zou jij kunnen leven in een klooster?

2.30: opstaan

2.30 - 3.00: studie en meditatie

3.00 - 5.00: kerkdienst /bidden

5:00 - 6:00: studie en meditatie

6:00 - 7:30: kerkdienst /bidden

7:30 - 8:00: werken

8:00 - 9:30: kerkdienst /bidden

9.30 - 12.00: werken

12.00 - 13.30: kerkdienst /bidden

13.30 - 14.00: avondeten

14:00 - 16:15: werken

16:15 - 17:30: kerkdienst /bidden

17:30 - 18:00: studie en meditatie

18:00 - 18:30: kerkdienst /bidden

19:00: slapen

• In een klooster werd veel gebeden door de monniken en nonnen, maar ze werkten ook hard, bijvoorbeeld op het land.

• Daarnaast verzorgden zij de zieken en hielpen mensen bij hun geloof in God.

• In de kloosters werden soms ook oude boeken overgeschreven. 

• Dit duurde heel lang: het was dus echt 'monnikenwerk'.

Video

Echt monnikenwerk!

Willibrord was een Engelse missionaris die probeerden de Friezen tot het Christendom te bekeren. De Friezen zaten daar niet op te wachten.

Bonifatius was ook een Engelse missionaris die probeerde de Friezen te bekeren. Dit lukte niet: in 754 werd hij door Friezen in Dokkum vermoord.

Video

Canonclips: Willibrord

Drie standen

De eerste stand:

De geestelijken. Zij zorgden voor alles wat met geloof te maken had.

De tweede stand:

De adel. Zij bestuurden het land, verzorgden de rechtspraak en verdedigden het land als er oorlog was. 

De derde stand:

De rest van de bevolking. Zij zorgden voor het voedsel.

In de Middeleeuwse standenmaatschappij hadden de eerste en de tweede stand alle rechten, en de derde stand vrijwel alle plichten (zoals het betalen van belasting).

Aan deze verdeling werd niet getwijfeld: God heeft het zo gewild.

Klik op de afbeelding

!

Wat is de beste omschrijving van het begrip ‘geestelijken’? Kies het juiste antwoord.

A

mensen die in God geloven

B

mensen die iedere week naar de kerk gaan

C

mensen die in dienst zijn van de kerk

D

mensen die voor andere mensen bidden

Een vrouwelijke monnik wordt een non genoemd.

A

Waar

B

Niet waar

C

D

Monniken bidden zeventien keer per dag

A

Waar

B

Niet waar

C

D

Het verzorgen en genezen van zieken was één van de taken van monniken.

A

Waar

B

Niet waar

C

D

Monniken zijn geen geestelijken.

A

Waar

B

Niet waar

C

D

Door het harde leven gingen veel mensen het christendom extra belangrijk vinden. Waarom was dat zo?

A

De mensen hoopten dat God hen zou beschermen tegen honger, ziekte en dood.

B

In de Bijbel staat hoe je betere medicijnen kunt maken en hoe je grotere oogsten kunt krijgen.

C

Als je christen was, mocht je in een klooster wonen. Daar was wel genoeg voedsel.

D

Als je arm, maar goed geleefd had, werd je na je dood erg rijk in de hemel.

originalType.dragQuestion

Sleep de teksten naar de juiste plek in de afbeelding

Eerste stand

Derde stand

Tweede stand

Ik ben van adel

Ik betaal pacht

Ik ben een geestelijke

Begrippen uit deze les

• klooster

• paus

• bisschoppen

• monniken

• nonnen

• geestelijken

• missionaris

• standenmaatschappij

Personen uit deze les

• Willibrord

• Bonifatius

Jaartallen uit deze les

• 754: Bonifatius wordt vermoord in Dokkum

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd

Stel 1 vraag over iets dat je deze les nog niet zo goed hebt begrepen