les 24

• Nederlands
• Secondary Education
• Age 13

Les 24 21 maart 2026 (VO2)

L24 Wat doen we vandaag? 

1. Hoe ging het met het huiswerk? 

2.  Boekpresentatie Annabel

3. Cursus 5 herhaling: Grammatica §6  Zelfstandig, koppel- en hulpwerkwoord. 

4. Cursus 7 par 14: Homofone werkwoordsvormen (introductie) 

5. Afsluiting.   

Hoe ging het met huiswerk maken?

😒🙁😐🙂😃

Hoe lang duurde het huiswerk maken ongeveer?

minder dan 1.5 uur

meer dan 1.5 uur

Boekpresentatie (Annabel)

herhaling nw gezegde en ww gezegde

Het ontdekken van allerlei virussen
is erg interessant.
is =

1. hulpwerkwoord
2. zelfstandig werkwoord
3. koppelwerkwoord

Cursus 5 par 6:  Zelfstandig, koppel- en hulpwerkwoord

Zelfstandig werkwoord

Wanneer een werkwoord in een zin de handeling aangeeft, dan is dat werkwoord een zelfstandig werkwoord. 

Het zelfstandig werkwoord is het belangrijkste werkwoord.

Er staat altijd maar één zelfstandig werkwoord in een zin. (Vaak is het 't laatste werkwoord van de zin).

Hulpwerkwoord

- helpt mee om een goede zin te maken

- er kunnen meerdere hulpwerkwoorden (hww) in een zin staan

- een hulpwerkwoord heeft geen duidelijke betekenis (een zelfstandig werkwoord heeft dat wel)

Iemand DOET iets

zelfstandig werkwoord

(+ evt.  hulpwerkwoord)

Iemand IS iets

koppelwerkwoord

(+ evt hulpwerkwoord)

Koppelwerkwoord

• Het koppelwerkwoord koppelt het onderwerp aan een eigenschap of kenmerk.
• Er zijn negen koppelwerkwoorden: zijn, worden, blijven, blijken, lijken, schijnen, heten, dunken en voorkomen.
• Een werkwoord is alleen een koppelwerkwoord als:

1. Het één van de negen koppelwerkwoorden is.
2. het te vervangen is door een ander koppelwerkwoord uit het rijtje.

voorbeelden

Josje is juf.

Josje: onderwerp

is: koppelwerkwoord want Josje blijft juf, Josje wordt juf, Josje blijkt juf…

 juf: kenmerk/eigenschap van Josje

   

Bram is kok geworden.

Bram: onderwerp

geworden: koppelwerkwoord (is: hulpwerkwoord)

kok: kenmerk/eigenschap van Bram.

Koppelwerkwoord of hulpwerkwoord

Let op:

• In een zin met een naamwoordelijk gezegde staat altijd een koppelwerkwoord  (kww)
• en in een zin met een werkwoordelijk gezegde staat altijd een zelfstandig werkwoord (zww).
  

• Als er meer dan één werkwoord in de zin staat, is de persoonsvorm altijd een hulpwerkwoord.

Het ontdekken van allerlei virussen kan erg interessant ZIJN.
zijn =

1. hulpwerkwoord
2. zelfstandig werkwoord
3. koppelwerkwoord

Het ontdekken van allerlei virussen kan erg interessant zijn.
naamwoordelijk gezegde =

1. kan zijn
2. kan interessant zijn
3. kan erg interessant zijn
4. er is geen naamwoordelijke gezegde

Welk soort werkwoorden staan er in de zin:

Zij heeft haar ouders dat grote cadeau gisteren toch al gegeven?

1. koppelwerkwoord en hulpwerkwoord
2. zelfstandig werkwoord en hulpwerkwoord
3. alleen koppelwerkwoorden
4. alleen zelfstandige werkwoorden

Welke soort werkwoorden staan er in de zin:

Paul is gisteren kampioen geworden.

1. zelfstandig werkwoord en hulpwerkwoord
2. koppelwerkwoord en hulpwerkwoord
3. alleen koppelwerkwoorden
4. alleen zelfstandige werkwoorden

De boerderijdieren willen mij altijd veel aandacht geven.
willen =

1. Koppelwerkwoord
2. Hulpwerkwoord
3. Zelfstandig

Welke soort werkwoorden staan er in de zin:

Ik heb je gisteren toch al gebeld?

1. zelfstandig werkwoord en hulpwerkwoord
2. koppelwerkwoord en hulpwerkwoord
3. alleen koppelwerkwoorden
4. alleen zelfstandige werkwoorden

Ontdaan kwam de jongen van school.

kwam =

1. Koppelwerkwoord
2. Hulpwerkwoord
3. Zelfstandig werkwoord

Irma had zich vergist.

had =

1. Koppelwerkwoord
2. Hulpwerkwoord
3. Zelfstandig werkwoord

Homofone werkwoordsvormen

Wat zijn homofone werkwoorden?

Homofone werkwoorden zijn werkwoorden die hetzelfde klinken maar verschillend gespeld worden.

vind en vindt

vermoord en vermoordt

bevrijdde en bevrijde

verdient en verdiend

etc. etc.

Een d of dt?

Komt alleen voor bij werkwoorden die in de pvtt enkelvoud in de infinitief een d   hebben. : vermoorden, antwoorden, bereiden, raden, schudden, houden, worden,

Ik bereid vandaag het eten, maar morgen bereidt Freek het eten.

Ik raad bijna elk antwoord goed, Jan raadt elk antwoord fout.

Mijn moeder schudt elke dag mijn vieze kleren uit, maar ik schud zealtijd op zaterdag uit.

Een d of t

Komt alleen voor bij de pvtt en het voltooid deelwoord.

Hij verdient.            Hij heeft verdiend.

Zij bedient de gasten.              Zij heeft de gasten bediend.

Het kind verhuist morgen.     De kinderen zijn gisteren verhuisd.

Welke werkswoordsvorm?

De lampjes zouden elke avond branden, maar die avond brandden ze niet.

Laden / Laadden de verhuizers de piano in de vrachtwachten?

1. beide vormen kunnen: pvtt en pvvt
2. Alleen laden is goed.
3. Alleen laadden is goed.
4. Beide vormen zijn fout.

Lesafsluiting: Huiswerk

Volgende week is er weer een fysieke les. Jullie huiswerk deze week is:  

▪ Cursus 5 §6 WS Zelfstandig, koppel- en hulpwerkwoord: maak opdracht 2 en 3. 

▪ Cursus 7 Spelling, § 14 Homofone werkwoordsvormen: maak opdracht 2 en 3. 

 

Tot zaterdag op st. Conleht's! 

  

Jos vergrootte de foto, zodat hij de vergrote foto cadeau kon geven.
Welke werkwoordvormen?

1. vergrootte = voltooid deelwoord vergrote = bijvoeglijk naamwoord (van vd)
2. vergrootte = pvvt vergrote = pvtt
3. vergrootte = pvvt vergrote = pvvt
4. vergrootte = pvvt vergrote = bijvoeglijk naamwoord (van vd)

de (n) of dde(n)  /     te(n of tte(n)

De wegwerkers verbreedden gisteren de dijk bij Bemmel en verbreden vandaag de dijk bij Lent.

Wij verlichten met Kerst altijd onze kerstboom en vorig jaar verlichtten we ook onze struiken.

De stratenmaker verbreedde de stoep en die verbrede stoep ziet er goed uit.

Wat is duidelijk geworden? Wat moet je altijd eerst heel goed weten voordat je kunt gaan spellen?