OP3 - les 4 spermadonatatie deel II

• Bedrijfseconomie
• MBO
• Studiejaar 1

OP3 les 4 - spermadonatie

Lesdoelen

Aan het einde van de les: 

• Weet ik wat spermadonatie inhoudt en wat voor problemen zich kunnen voordoen
• Weet ik wat er is gebeurd in de zaak van Jonathan Jacob Meijer
• Kan ik aan de hand van stellingen mijn mening over dit onderwerp onderbouwen

Herhalingsopdracht

Studenten schrijven op post-its wat ze nog weten over dit onderwerp. Post-its worden op het bord geplakt in categorieën: 

• Wat is het? 
• voordelen 
• nadelen 
• wettelijke regels 

Je weet nu in grote lijnen wat spermadonatie inhoudt. Leg in eigen woorden uit waarom dit een ethisch onderwerp is.

Nadelen: 

- mislukt vaak (onvriendelijk voor dieren)

- Het is niet "natuurlijk", dat wil zeggen: in strijd met 'de natuurlijke orde der dingen'.

- Het is een aantasting van de menselijke waardigheid.

- Het is een schending van het recht op genetische uniciteit.

Er kunnen psychosociale risico’s zijn voor het kind.

- Er hoeft geen exacte kopie te ontstaan: bepaalde eigenschappen zijn niet overdraagbaar, zoals bij eeneiige tweelingen die vaak niet volledig identiek zijn. Enkel aanleg tot die eigenschappen is overdraagbaar, omdat milieu, sociale omgeving en opvoeding ook een rol spelen.

Voordelen: 

- bescherming van bedreigde diersoorten

- 

De zaak 

Jonathan Jacob Meijer

Wat was er aan de hand? 

Jonathan is een Nederlandse massadonor. 

Hij doneerde niet alleen via klinieken, maar ook informeel/privé. Hij loog daarbij tegen de gezinnen aan wie hij doneerde. 

Zowel in NL als in het buitenland. 

De donaties begonnen in 2007. Uiteindelijk werd hij in 2023 een halt toegeroepen door middel van een uitspraak van de rechter. 

Resultaat:

Minstens 550 kinderen wereldwijd (via eigen contacten)

>100 in Nederland

via eigen contacten houdt in dat daarbij nog niet de kinderen via donaties aan de klinieken zijn meegenomen. 

Jonathan doneerde ook veel 'informeel' door rechtstreeks aan gezinnen te doneren. Kijk naar art. 1 Wdkb. Valt deze manier van doneren ook onder deze wet?

nee, puur privé doneren van sperma (zelfinseminatie thuis) valt in de regel niet onder de definitie van 'beroeps- of bedrijfsmatige' kunstmatige donorbevruchting zoals bedoeld in de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting (Wdkb).

Was Jonathan, door massaal te doneren, destijds strafbaar?

1. Ja
2. Nee

Destijds niet. Daarom een civiele kort geding procedure gevoerd! 

Inmiddels wel! Staat niet in wetboek van Sr. 

Artikel 11 (Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting) 

1Met een hechtenis van ten hoogste zes maanden of een boete van de derde categorie wordt gestraft degene die handelt in strijd met een verplichting, bedoeld in de artikelen 1a of 2, eerste of tweede lid.

2Het in het eerste lid strafbaar gestelde feit is een overtreding.

Jonathan moest voor de civiele rechter verschijnen omdat hij was gedagvaard. Denk ja dat dit een 'normale' procedure was of een spoedprocedure?

1. Spoedprocedure (kort geding)
2. 'Normale' procedure (bodemprocedure)

Destijds niet. Daarom een civiele kort geding procedure gevoerd! 

Inmiddels wel! Staat niet in wetboek van Sr. 

Artikel 11 (Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting) 

1Met een hechtenis van ten hoogste zes maanden of een boete van de derde categorie wordt gestraft degene die handelt in strijd met een verplichting, bedoeld in de artikelen 1a of 2, eerste of tweede lid.

2Het in het eerste lid strafbaar gestelde feit is een overtreding.

Om een spoedprocedure te kunnen starten, moet er sprake zijn van een spoedeisend belang. Wat zou dat spoedeisend belang zijn?

Sprake van spoedeisend belang omdat: Hiertoe is met name redengevend dat [gedaagde] heeft aangegeven niet vrijwillig te zullen stoppen met doneren aan nieuwe wensouders en dat elke geslaagde donatie leidt tot een verdergaande inbreuk op het privéleven van de donorkinderen en hun ouders.

uitspraken.rechtspraak.nl

Uitspraak ontleden

1. Welke rechtbank heeft deze uitspraak gedaan?
2. Wanneer is deze uitspraak gedaan?
3. Wie zijn de eisende partijen in deze zaak?
4. Waar gaat deze zaak in het kort over? → Lees paragraaf 2 (In het kort: waar gaat deze zaak over) en beschrijf wat de eisende partijen willen. 
5. Op welk recht wordt er volgens de eisende partijen inbreuk gemaakt ( Lees paragraaf 2)? 
6. Wat beslist de voorzieningenrechter uiteindelijk?  → Kijk naar paragraaf 6 (De beslissing) en beschrijf wat de rechter beslist over het doneren door de gedaagde.

Uitspraak ontleden

• Uitspraak/antwoorden bespreken
• Daarna laatste vraag invullen: Wat vind jij van de beslissing van de rechter?  (leg uit in minstens 5 zinnen!) 

Antwoorden inleveren bij de docent.

Wat vind jij? 

Je weet nu hoe het wettelijk gezien zit wat betreft spermadonatie, maar....... wat vind jij? 

                                         Stellingen!!

Stelling 

Eens of oneens? 

Spermadonatie via internet of privécontacten zou verboden moeten worden en alleen via klinieken toegestaan moeten zijn.

Stelling 

Eens of oneens? 

Het maximum aantal kinderen per donor moet drastisch omlaag naar max. 5 kinderen, zelfs als dat betekent dat er langere wachtlijsten voor wensouders ontstaan.

Stelling 

Eens of oneens? 

Ouders hoeven niet tegen hun kinderen te zeggen dat zij via een donor zijn verwekt. 

Stelling 

Eens of oneens? 

Een spermadonor die eerlijk vertelt dat hij al 80 kinderen heeft, handelt ethisch zolang de wensouders toch vrijwillig voor hem kiezen.

Stelling 

Eens of oneens? 

Als wensouders niet vragen hoeveel kinderen een donor al heeft, is het niet de verantwoordelijkheid van de donor om dat te vertellen.

Kies bij de volgende casus uit: 

1️⃣ = volledig onethisch / niet acceptabel

2️⃣ = grotendeels onethisch

3️⃣ = twijfel 

4️⃣ = grotendeels acceptabel

5️⃣ = volledig acceptabel

Casus

Een man helpt een goede vriendin om zwanger te worden via een privéafspraak, zonder kliniek.

Beide partijen zijn het eens en er worden duidelijke afspraken gemaakt.

Casus 

Een vrouw van 41 wil heel graag een kind. Ze staat al jaren op een wachtlijst bij een fertiliteitskliniek.

Via internet vindt ze een donor die al 75 kinderen heeft, maar die bereid is haar te helpen.

Ze weet dat het risico bestaat dat haar kind veel halfbroers en -zussen heeft, maar besluit het toch te doen.

Check lesdoelen

Aan het einde van de les: 

• Weet ik wat spermadonatie inhoudt en wat voor problemen zich kunnen voordoen
  
• Weet ik wat er is gebeurd in de zaak van Jonathan Jacob Meijer
  
• Kan ik aan de hand van stellingen mijn mening over dit onderwerp onderbouwen
  

Bedankt en tot 

volgende week!