Les 1

• uiterlijke verzorging
• MBO
• Studiejaar 3

Planning en doelen

HFD 11&12 deel 2

HFD 11 deel 2

Expert worden in vaatproblemen

Ziekten van slagaders/ arterieel systeem

Arteriosclerose=Aderverkalking

Ontstaat door afzetting cholesterol afzetting> elasticiteit daalt> meer bindweefsel en kalk afzetting> nauwere vaatwand

Gevolgen:

• Claudicatio intermittens= etalagebenen
• Apoplexie= hersenbloeding
• Herseninfarct

Ulcus= zweer
Epitheellaag is vernietigd, diepere huidlagen liggen bloot

Arterieel ulcus= Slagaderlijke oorzaak

Verzwering van de slagader.
Meestal tgv ontsteken van afgezet vet door arteriosclerose

Traumatisch ulcus:

Verzwering van slagader door exogene oorzaken zoals een infectie

Necrose of Gangreen

Necrose:

Ontstaat door gebrek aan voeding ( slechte circulatie) 
Oorzaken:  verbranding, bevriezing, straling, verwonding, chemicalien of infectie.

Symptomen: Huid verkleurt wit, rood, roodblauw, blauwzwart

Gangreen:

Afsterving door rottingsbacterien

Symptomen: zwart weefsel met "onwelriekende" geur. De wond is vochtig ( nat gangreen) 

Door afsluiting kan een uitsteeksel indrogen en vanzelf van het lichaam vallen zonder chirurgisch ingrijpen ( droog gangreen) 

Bij gangreen in groter lichaamsdeel > Amputatie

Winteraandoening / perniosis & Penselen

Perniosis:

Locatie: handen & voeten

Oorzaak: Vaatvernauwing/ vasoconstrictie door langdurige inwerking van kou. Extra in de hand gewerkt bij arteriosclerose.

Symptomen: Blauw verkleuren van huid, tenen, hielen, vingers. Kans op bulla/ blaarvorming en jeuk ( van koud naar warm) 

Behandeling: Kamfercreme & ruime schoenen

Penselen:

Uitgezette vaatjes door stuwing

Locatie: mediale zijde bovenbenen, onderbenen en rondom enkels

Ziekten van aderen/ veneus systeem

Verschil aderen/ venen en slagaderen/ arterien:

Aderen/ venen: Voeren zuurstofarm bloed richting het hart

Slagaderen/ arterien: voeren zuurstofrijk bloed naar het weefsel

Venueze/ aderlijke problemen:

• Trombose
• Aderontsteking/ flebitis
• Spataderen/ varices (Primair & secundair) 
• Veneus ulcus/ ulcus cruris varicosum/ venosum
• Berkenrijs/ bezemrijs/ takkenbosadertjes

Trombose

Kan zowel arterieel als veneus (veneus komt het meeste voor)

Oorzaken:

1. Verandering bloedstroom tgv. vernauwing bloedvat
2. Verandering van vaatwand bijv. spataders
3. Verandering samenstelling bloed

Complicatie: Embolie= stukje of volledige trombus schiet los en veroorzaakt elders vaatafsluiting

Flebitis/ aderontsteking & spataders/ varices

Flebitis/ aderontsteking:
Ontstaat: zieke vaatwand of trombose (tromboflebitis) 

Symptomen: warme en pijnlijke streng

Genezing: Rust, natte doeken (koelen) medicijnen (anti-stollingsmiddelen)

spataderen/ varices:

Primair: diepe systeem werkt normaal, varices oppervlakkig. Kleppen aderen werken onvoldoende. Meestal bij staande beroepen
Blow-outs kunnen voorkomen, deze kunnen door stuwing open springen

Secundair: Zowel oppervlakkig als diepe spataderen, diepe systeem is ook verstoord
Ontstaat tgv ziekteprocessen van aderlijk systeem

Symptomen: ontsierende aderen, zwaar en moe gevoel van benen, oedeem enkels, nachtelijke kuitkrampen, grotere kans ontstekingen

Vena saphena parva/ rozenader: meeste kans om varicosis te ontwikkelen  

Veneus ulcus & berkenrijk/ bezemrijs/ takkenbosadertjes

Veneus ulcus/ ulcus cruris varicosum/ open been:

Is een spataderzweer.
Kleppen aders werken niet meer> oedeemvorming> daling weefselweerstand> stagnatie afvalstoffen> gevolg is zeer kwetsbaar zijn voor trauma en zweren.

Locatie: Boven malleolus medialis

symptomen: squame en roestbruinige kleur. Door stoten slecht genezende wonden. 

Berkenrijs/ bezemrijs/ takkenbosadertjes:

Strikt genomen geen spataders. Oppervlakkig gelegen haarvaastjes met 1 mm of minder diameter. 

Niet schadelijk, wel cosmetisch storend

Abnormale vochtophoping/ oedeem

Soorten oedeem:

1. Lymfoedeem
2. stuwingsoedeem (arterieel of veneus)

stuwingsoedeem: 

kan veneus of arterieel zijn. vooral distaal te signaleren

Hartaandoeningen

1. Hartinfarct
2. Decompensatio cordis
3. Angina pectoris

Hartinfarct:

Stagnatie werking hartspier> zuurstofvoorziening wordt voor deel geblokkeerd> te weinig zuurstof> deel van de hartspier sterft af

Sterfte is afhankelijk van de hoeveelheid afterving van de hartspier

Decompensatio cordis/ gedecompenseerd hart:
Tekortschieten pompwerking van het hart

Oorzaak: hoge bloeddruk/ hypertensie door vaat vernauwingen

Gevolg: hartspier vergroot doordat hij harder moet pompen 

Angina pectoris: 

Stekende pijn die uitstraalt naar linkerarm.

Teken van zuurstof tekort.

Oorzaak: kransslagaderen bevatten te weinig zuurstof 

! kan voorbode van infarct zijn

Aandoeningen van het bloed

Bloedarmoede/anemie:
Tekort aan rode bloedlichaampjes> te weinig zuurstof stransport

Oorzaak: Te weinig ijzer of te weinig B-12> te weinig HB hemoglobine
Symptomen: Kortademig, vermoeid, lusteloos, hoofdpijn, hartkloppingen

Leukemie:

Bloedkanker of beenmergkanker

Door woekering beenmerg> veel onvolwaardige witte bloedcellen> slechte afweer

bloederziekte/ hemofilie:

Stollingsfactor ontbreekt in het bloed

aandoeningen zenuwstelsel

Verlammingen:

1. Totaal/ paralyse
2. Gedeeltelijk/ parese
3. Kinderverlamming/ poliomyelitis
4. Spastische verlamming
5. Slappe verlamming

Totaal verlamming/ paralyse: 
Oorzaak: storing prikkelgeleiding

Gevolg: Totale verlamming van 1 of meerdere spiergroepen

Gedeeltelijke verlamming/ parese:

Prikkelgeleiding is niet volledig verstoord.

Gevolg: Nog enige spieractiviteit aanwezig

Kinderverlamming/ poliomyelitis:
Oorzaak: virusinfectie met polio

1-3 op 1000 krijgt blijvende verlamming

voorkomen: Vaccinatie: DKTP

Herstel: niet mogelijk doordat een deel van de zenuwen vernietigd is

spastische verlamming:

Spierspanning permanent verhoogd> spier bevindt zich in kramptoestand

Door verkramping> ledematen in aangepsannen houding (gebogen)

Slappe verlamming:

Spierspanning afwezig> spieren voelen slap

Standafwijking in antagonistvan de aangedane spier> aangedane spier overmatig aangespannen door gebrek aan weerstand

zenuwpijn/ neuralgie & zenuwontsteking

Zenuwpijn/ neuralgie door druk of afknelling zenuwen:

Mortons neuralgie: foutieve voetstand, onjuiste afwikkeling, reuma, spreidvoet, fout schoeisel

Zenuwoverprikkeling/ ischias:
Zenuwbanen die uittreden uit L5-S1 kunnen overprikkeld raken> neuralgie. Deze pijn trekt door het been. Verschil met hernia= bij hernia is breuk of scheur van tussenwervelschijf

zenuwontsteking:

= ontstoken zenuw/ neuritis

Oorzaak: toxisch of mechanisch

symptomen: overgevoeligheid en pijn, gevoel valt uit, atrofie door verlammingen, minder reflexen *en huidveranderingen

Epilepsie

Epileptie:

Aanvalsgewijs optreden van verschillende verschijnselen als reacytie op prikkels.

Oorzaak: Aangeboren, ziektes, schedeltrauma (ongeval, zuurstof tekort, bloedingen, arteriosclerose, hersentumor etc.

Symptomen: van spierschokken tot heftige aanvallen inclusief schuimbekken

MS & ziekte van Parkinson

MS / multiple sclerose:

Meer bij vrouwen dan bij mannen

Ongeneeslijke ziekte waarbij de myelineschede door ontstekingen verdwijnt

Gevolg: Uitval van verschillende facetten> verlamming, blindheid etc

Ziekte van Parkinson:

Niet erfelijk, begint rond 50e levensjaar, meer bij mannen

Onbeheersbare spierbewegingen zoals schudden van hoofd en handen, spierstijfheid, verhoogde talgafscheiding. 

Oorzaak: achteruitgang basale kernen in hersenen