Bekende beeldhouwwerken en schilderijen
Kunst tot leven brengen
Lesduur is: 120 minOnderdelen in deze les
Kunst tot leven brengen
Deze les focust niet op kunstgeschiedenis, maar op kijken en nadoen. Leg de link tussen kunst kijken, houding aannemen en samen een beeld maken.
Lesdoel
Ik kan beschrijven / beleven
hoe je beroemde schilderijen en beeldhouwwerken
kan nadoen
als levend tableau
of met een houding.
Deze slide heeft geen instructies
Kunstwerken
Wat herken jij?
Deze slide heeft geen instructies
Welk kunstwerk ken jij al?
Gebruik de woorden uit de wolk om voorkennis op te halen. Laat leerlingen eventueel één bekend schilderij of beeld aanwijzen en kort tonen met hun lichaam.
Klassiek Tableau vivant
Een tableau vivant is een levend schilderij.
mensen beelden een kunstwerk uit
ze staan stil
ze letten op houding, plaats en gezicht
Benadruk dat 'tableau vivant' letterlijk betekent dat een beeld of schilderij door echte mensen wordt uitgebeeld.
Klassiek Tableau vivant
Om een schilderij na te doen, kijk je goed naar:
houding van het lichaam
plaats van elke persoon
gezicht: blij, boos, stil, ernstig
voorwerpen en kleding
niet bewegen
Gebruik eenvoudige woorden en wijs eventueel met je eigen lichaam aan wat houding, plaats en gezicht betekenen.
Groepsbeelden in een tableau
Sommige kunstwerken passen goed bij een groep.
Het laatste avondmaal: veel mensen aan één tafel
De nachtwacht: groep met verschillende houdingen. Hiernaast te zien.
Kinderspelen: veel kleine scènes samen
Leg uit dat groepswerken meer afspraken vragen: wie staat waar, wie kijkt waarheen, en wie staat vooraan of achteraan.
Kinderspelen
Pieter Bruegel de Oude
Deze slide heeft geen instructies
Eén figuur nadoen
Sommige werken toon je met één persoon.
Mona Lisa: rustige houding, kleine glimlach
Meisje met de parel: hoofd gedraaid, zachte blik
De Denker: zittend, hoofd op hand
Maak duidelijk dat kleine details belangrijk zijn: handplaatsing, hoofdstand en richting van de ogen.
De Denker
Le Penseur
Auguste Rodin
Deze slide heeft geen instructies
Het meisje met de parel
Johannes Vermeer
Deze slide heeft geen instructies
Wat doe je in een klassiek tableau vivant?
wild bewegen
stil staan
hard praten
rondlopen
Sluit aan bij slides 2-5: een tableau vivant is een levend schilderij waarbij houding, plaats en gezicht belangrijk zijn en leerlingen stil blijven.
Maak de tekst compleet
In een tableau vivant beelden mensen een kunstwerk uit.
Ze letten op houding, plaats en gezicht.
Bij een groep is ook de plaats van elke persoon belangrijk.
De woorden komen letterlijk terug in de eerste subtopic: kunstwerk, houding en plaats zijn de dragende begrippen.
Het bewegend schilderij
Bij een bewegend schilderij start je als een stil beeld.
Daarna komt er een kleine beweging bij die past bij het kunstwerk.
Zet het verschil scherp neer: klassiek tableau vivant is stil, bewegend schilderij voegt beperkte beweging toe.
Van stil naar klein bewegen
Een bewegend schilderij blijft rustig.
eerst de juiste beginhouding
dan een kleine beweging
langzaam en duidelijk
niet wild of groot
Benadruk dat de beweging het kunstwerk moet ondersteunen en herkenbaar moet blijven.
Kunstwerken met beweging erin
Sommige werken lijken al te bewegen.
De Schreeuw: handen bij het gezicht, sterke spanning
Sterrennacht: golvende lucht, draaiend gevoel
De discuswerper: lichaam klaar om te werpen
Leg uit dat beweging soms echt zichtbaar is in de pose, maar soms alleen in de sfeer of lijnen van het werk.
Sterrennacht
Vincent Van Gogh
Deze slide heeft geen instructies
De discuswerper
Myron
Deze slide heeft geen instructies
Venus
Milo
Deze slide heeft geen instructies
Hoe laat je het werk leven?
Je toont het werk met kleine bewegingen.
een draai van het hoofd
een arm die langzaam omhoog gaat
een stap die net begint
een blik die ergens naartoe gaat
Noem dat niet elk werk evenveel beweging vraagt. Bij sommige werken is alleen de blik al genoeg.
Wat past bij een bewegend schilderij?
grote sprong
kleine beweging
snel rennen
druk zwaaien
Toetst het verschil tussen klassiek stilstaand tableau en een bewegend schilderij: klein, rustig en duidelijk bewegen.
Welk werk lijkt het meest op beweging?
De Schreeuw
Mona Lisa
De Denker
Venus van Milo
Deze slide heeft geen instructies
Vul de juiste woorden in
Een bewegend schilderij start als een stil beeld.
Daarna komt er een kleine beweging bij.
Die beweging is langzaam en duidelijk.
Echoot de kernwoorden van slides 6-9: stil, kleine, langzaam.
Het wassenbeeldenmuseum
Een wassenbeeldenmuseum toont levensechte figuren.
Als je zo'n beeld nadoet, lijk je heel echt, maar je blijft helemaal stil.
Verbind dit met de ervaring van een standbeeld of beroemd figuur dat heel precies wordt nagebootst.
Nadoen als standbeeld
Bij deze vorm let je extra op:
rechte of sterke houding
armen en benen precies plaatsen
gezicht zonder veel verandering
lang stil kunnen blijven
Leg uit dat deze vorm vaak het meest precies is, omdat elke kleine beweging meteen opvalt.
Bekende beelden als voorbeeld
Beeldhouwwerken zijn goed voor een vaste houding.
De Denker: gebogen, denkende pose
David: rechtop, sterke houding
Venus van Milo: rustige, sierlijke stand
Je kunt ook noemen dat sommige beelden delen missen, zoals armen bij Venus van Milo, en dat dit meehelpt om het werk te herkennen.
Actie in een standbeeld
Ook een standbeeld kan beweging tonen.
De discuswerper: gespannen lichaam, klaar voor actie
stil staan laat die actie extra goed zien
Leg uit dat een beeld stil is, maar toch een moment van beweging kan vastleggen.
Wat is belangrijk bij een wassenbeeld nadoen?
veel lachen
lang stil zijn
groot bewegen
snel draaien
Gebaseerd op slides 10-13: levensecht lijken en helemaal stil blijven zoals een standbeeld.
Zet de woorden op de goede plek
In een wassenbeeldenmuseum lijk je heel echt.
Je let op een sterke houding en je blijft stil staan.
De inhoud sluit aan bij levensecht, houding en stil staan uit slides 10-12.
Schilderij of beeld?
let op plaats in het beeld
let op richting van kijken
vaak met achtergrond of groep
sfeer is belangrijk
Beeld nadoen
Schilderij nadoen
let op houding van het lichaam
let op evenwicht en stilstaan
vaak één duidelijke pose
vorm is belangrijk
Dit contrast helpt leerlingen kiezen waar ze het eerst naar kijken: compositie bij schilderijen, pose bij beelden.
Herkenbare details zien
Een kunstwerk herken je vaak aan één sterk detail.
American Gothic: hooivork en strak rechtop staan
De zoon van de Mens: appel voor het gezicht
Meisje met de parel: parel en hoofddoek
Benadruk dat leerlingen niet alles exact hoeven te kopiëren; een paar sterke kenmerken maken het werk al herkenbaar.
American Gothic
Grant Wood
Deze slide heeft geen instructies
Gezicht en gevoel
Het gezicht helpt om het kunstwerk goed te tonen.
Mona Lisa: zachte, rustige glimlach
De Schreeuw: angst of schrik
De zoon van de Mens: geheimzinnig gevoel
Laat zien dat gevoel niet altijd groot gespeeld moet worden. Soms werkt een heel kleine verandering beter.
René Magritte
Deze slide heeft geen instructies
Lichaam en richting
De stand van het lichaam maakt veel verschil.
De geboorte van Venus: lichte, sierlijke houding
David: sterk en rustig
De discuswerper: gedraaid en gespannen
Wijs op voeten, schouders, armen en hoofd. Die samen maken de pose herkenbaar.
David
Michelangelo
Deze slide heeft geen instructies
Kijken in lagen
Zo beschrijf je een kunstwerk om het na te doen:
Wie zie je?
Hoe staat of zit die persoon?
Waarheen kijkt de persoon?
Welk gevoel zie je?
Welk detail maakt het herkenbaar?
Dit is een eenvoudige kijkwijzer. Gebruik steeds dezelfde volgorde zodat leerlingen een houvast hebben.
Woorden om te gebruiken
Handige beschrijfwoorden:
stil, recht, gebogen, gedraaid
rustig, boos, bang, trots
vooraan, achteraan, naast elkaar
kijken, wijzen, zitten, staan
Deze woorden ondersteunen het lesdoel direct: beschrijven hoe je een werk nadoet.
Waar let je eerst op bij een beeld?
evenwicht
achtergrond
houding
verfkleuren
Verwijst naar slide 14: bij een beeld let je op houding, evenwicht en één duidelijke pose; niet op achtergrond zoals bij schilderijen.
Hoe beschrijf jij een kunstwerk om het na te doen?
Bespreek antwoorden met elementen uit slides 15-19: wie zie je, houding of zit/sta-stand, kijkrichting, gevoel en één herkenbaar detail. Laat leerlingen eenvoudige beschrijfwoorden gebruiken zoals stil, recht, gebogen of bang.
Welk kunstwerk onthoud jij het best?
Gebruik dit als korte afsluiter: laat enkele leerlingen zeggen welk detail ze hielp om het werk te onthouden.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Reflectie zonder fout of juist. Mogelijke invalshoeken: houding, gezicht, detail, stil staan, of kleine beweging kiezen.
Wat vond jij nog moeilijk?
Reflectie zonder juiste antwoorden. Laat leerlingen benoemen wat moeilijk was, bijvoorbeeld stil blijven, kijken naar details of een gevoel tonen.
Sleepvraag: welk kunstwerk hoort bij welke kunstenaar?
Vincent Van Gogh
Myron
De zonnebloemen
Sterrennacht
David
Amandelbloesem
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
tableau vivant - een levend schilderij dat door mensen wordt uitgebeeld
houding - de manier waarop je lichaam staat of zit
pose - een bewuste stand van het lichaam
schilderij - een afbeelding die is geschilderd
beeldhouwwerk - een kunstwerk in een echte vorm, zoals steen of brons
compositie - hoe personen en dingen in een beeld geplaatst zijn
detail - een klein, belangrijk onderdeel dat opvalt
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
gezichtsuitdrukking - wat een gezicht laat zien, zoals blij of bang
sfeer - het gevoel dat een kunstwerk oproept
levensecht - alsof het echt leeft
standbeeld - een stil beeld van een persoon of figuur
richting - waarheen een lichaam, hoofd of blik wijst
herkenbaar - makkelijk te herkennen aan vorm of detail
Deze slide heeft geen instructies
Knappe kunstenaars!
Deze slide heeft geen instructies
Bedankt voor je aandacht
en tot de volgende keer!
Deze slide heeft geen instructies
