Koolhydraten en vetten

• uiterlijke verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Koolhydraten en vetten

Koolhydraten

Koolhydraten en vetten zijn de belangrijkste brandstoffen voor je lichaam. Brandstoffen leveren energie. Als je wilt afvallen, zijn dit vaak de voedingsstoffen die je minder neemt. 

Welke producten bevatten veel koolhydraten?

1. 
2. 
3. 
4. 

Ontstaan koolhydraten

Koolhydraten ontstaan door fotosynthese. Dat is een proces dat plaatsvindt in groene planten.

1

2

3

4

De plant vormt zetmeel

De plant slaat zetmeel op in zijn bollen, knollen of zaden

De plant vormt glucose en zuurstof

De plant neemt vocht en koolzuurgas op 

Functie koolhydraten

Je lichaam gebruikt koolhydraten als brandstof: de verbranding van koolhydraten levert energie op. Daarnaast gebruikt je lichaam koolhydraten om ervoor te zorgen dat je bloedsuikerspiegel op peil blijft. 

Dat is een belangrijke taak, want als je een lage bloedsuikerspiegel hebt, heb je minder energie en kun je je minder goed concentreren.

Hoeveel energie levert de verbranding van één gram koolhydraten?

1. 4 kcal
2. 12 kcal
3. 17 kcal

"Koolhydraten zijn belangrijk voor een goede werking van je darmen"

1. Juist
2. Onjuist

Koolhydraatstofwisseling

Koolhydraten worden door het enzym amylase afgebroken tot glucose. Dat is de brandstof voor je spieren. Als je lichaam de glucose niet direct nodig heeft, wordt deze omgezet in glycogeen en als reserve opgeslagen in je spieren en lever. Als er te weinig glucose in je lichaam zit, gebruikt je lichaam deze reservevoorraad. Daarmee houdt je lichaam de bloedsuikerspiegel stabiel.

Koolhydraten: samenvattend

Functie:

• Belangrijke brandstof (leveren energie)
• Bloedsuikerspiegel stabiel houden (glucose --> glycogeen)
• Darmwerking (cellulose bevat voedingsvezels)

Komen veel voor in brood, aardappelen, rijst en pasta

Ontstaan door fotosynthese (koolzuurgas --> glucose en zuurstof --> zetmeel)

Vetten

Vetten

De andere belangrijke brandstof voor je lichaam is vet. Het lichaam heeft vetten nodig, maar kan ze niet zelf aanmaken. Daarom is het belangrijk dat je vetten binnenkrijgt via je voeding.

Plantaardige vetten zijn meestal gezonde vetten

1. Juist
2. Onjuist

Vetten: (on)verzadigd

Plantaardige vetten zijn vaak onverzadigde vetten. Deze vetten zijn goed voor je lichaam, maar een teveel kan schadelijk zijn. Dierlijke vetten zijn vaak verzadigde vetten. Ze verhogen het cholesterolgehalte in je bloed en kunnen daardoor hart- en vaatziekten veroorzaken.

Vetten houden organen op hun plek

Juist

Onjuist

Vetten beschermen ons lichaam

Juist

Onjuist

Vetten versnellen onze zenuwprikkels

Juist

Onjuist

Vetten houden het lichaam warm

Juist

Onjuist

Vetten houden onze bloedsuikerspiegel op peil

Juist

Onjuist

Functie vetten

Vet heeft veel verschillende functies in het lichaam. 

• Het houd je lichaam en organen op temperatuur
• Zorgt dat organen op hun plek blijven
• Werkt als stootkussen
• Bouwstof; het vormt de myelinescheden om de uitlopers van de zenuwcellen.

Vetstofwisseling

Vetten worden door het enzym lipase afgebroken. Hierbij ontstaan vetzuren en glycerol. Dit zijn brandstoffen voor het lichaam. Vet dat niet verbrand wordt, wordt opgeslagen in onderhuids bindweefsel. Het lichaam gebruikt dit vet als reserve-energiebron. Bij de verbranding van vetten komen kooldioxide en water vrij.

Vetstofwisseling (vervolg)

Je lichaam haalt ook cholesterol uit vet. Dit is een vetachtige stof die het lichaam nodig heeft om bijvoorbeeld cellen aan te maken. Het wordt ook door het lichaam zelf aangemaakt. Cholesterol zit vooral in verzadigde vetten. Als je veel van deze vetten neemt, wordt het cholesterolgehalte in je bloed hoger. 

Onverzadigde vetten helpen om het cholesterolgehalte op peil te houden.

Cholesterol

Als je te veel cholesterol hebt, kan dit blijven plakken aan de bloedvatwanden. Bloedvaten kunnen daardoor geblokkeerd raken en daardoor kunnen hart- en vaatziekten ontstaan.

De verbranding van 1 gram vet levert 38kcal aan energie

1. Juist
2. Onjuist

Vetten: samenvattend

Functie:

• Belangrijke bouw- en brandstof (myelineschede)
• Houdt organen op de plek
• Stootkussen
• Behouden lichaamstemperatuur

Verzadigde vetten (vaak dierlijke vetten): verhogen cholesterol

Onverzadigde vetten (vaak plantaardige vetten): op peil houden cholesterolgehalte