W1 - NE B: Taalhandelingen
Verzoekjes en reacties
Taalhandelingen
NE B
Lesduur is: 15 minOnderdelen in deze les
Verzoekjes en reacties
Taalhandelingen
NE B
Ik schrijf een duidelijk verzoek. (2.7)
Ik reageer passend op iemand anders. (2.7)
Ik houd rekening met wie ik aanspreek. (2.7)
Welke woorden passen voor jou bij een vriendelijk verzoek?
Wat is een verzoek?
Een verzoek is een taalhandeling waarmee je iemand vraagt om iets te doen.
Een goed verzoek is:
duidelijk
respectvol
aangepast aan de ontvanger
iets lenen
extra uitleg vragen
vragen om stilte
...
DUIDELIJK
Een sterk verzoek opbouwen = duidelijkheid scheppen
Een duidelijk verzoek bevat meestal twee delen:
wat je vraagt
waarom je het vraagt
Daardoor begrijpt de ander sneller wat je bedoelt en waarom het belangrijk is.
Voorbeeld: Kan je wat stiller praten? Ik probeer te werken en kan me niet focussen met dit lawaai.
RESPECTVOL
Bij een verzoek vraag je iets. Je gaat niemand dwingen.
Laat ruimte voor een reactie. De ontvanger kan dus ook weigeren.
Gebruik ook steeds een alsjeblief, aub, alstublieft, als het kan, ...
Voorbeeld: Kan je me dat alsjeblief nog eens uitleggen?
AANGEPAST AAN ONTVANGER
De formulering hangt af van wie je aanspreekt.
Bij een klasgenoot klinkt je taal vaak informeler.
Bij een coach kies je meestal iets formeler en preciezer.
Je woordkeuze moet passen bij de situatie én de ontvanger.
Voorbeeld coach: Sorry voor het storen. Heb je misschien een schaar die ik even kan gebruiken, alstublieft? Ik heb er een nodig voor de taak NE C die ik aan het maken ben, maar ik heb er zelf geen.
Voorbeeld klasgenoot: Heb je aub een schaar voor mij? Ik heb de mijne vergeten en moet voor deze taak iets uitknippen.
Wat hoort het best bij een sterk verzoek?
wat + waarom?
alleen waarom
alleen beleefdheid
veel details
Invuloefening
Een passende reactie antwoordt op de vraag en bewaart een respectvolle toon. Bij een weigering blijf je duidelijk en stel je een alternatief voor. Zo blijft het gesprek open.
Sleep de verzoekjes naar het juiste vak.
Goed voorbeeld
Voorbeeld met werkpunten
Kan je stil zijn, aub? Ik probeer hier te werken.
Geef eens een cursusblad!
Kan je me alsjeblief een cursusblad geven?
Ik snap het niet. Leg je het nog eens uit?
Kan je me aub dit onderdeel nog eens uitleggen? Ik heb het nog niet helemaal begrepen.
Onrechtstreeks verzoek
Niet elk verzoek klinkt als een echte vraag.
“Het raam staat nog open” is op het eerste gezicht een mededeling, maar in sommige situaties bedoelt de spreker eigenlijk: sluit het raam.
De context bepaalt hoe je de zin begrijpt.
Noteer in de volgende slides telkens een rechtstreeks en een onrechtstreeks verzoek.
rechtstreeks verzoek
onrechtstreeks verzoek
Je wil dat de verwarming wordt aangezet.
rechtstreeks verzoek
onrechtstreeks verzoek
Je hebt hulp nodig bij een opdracht.
rechtstreeks verzoek
onrechtstreeks verzoek
Je ligt in bed en de muziek van je broer speelt heel luid.
Wat zijn de voordelen van een rechtstreeks verzoek?
Wat zijn de valkuilen bij een onrechtstreeks verzoek?
Wat is een reactie?
Een reactie sluit aan bij wat iemand anders zegt.
Je kan:
instemmen
weigeren
bedanken
een alternatief voorstellen
Wat is een reactie?
Een passende reactie doet twee dingen tegelijk:
ze antwoordt op de vraag of opmerking
ze bewaart een respectvolle toon
Daarom is een kort antwoord soms niet genoeg.
RESPECTVOL
Respectvol reageren betekent niet dat je altijd moet toestemmen.
Je kan ook beleefd weigeren, zolang je
helder/duidelijk bent (maar niet hard)
vriendelijk formuleert
eventueel meedenkt over een alternatief
Invuloefening
Een goed verzoek is duidelijk en respectvol. De formulering hangt af van de ontvanger. Vaak leg je ook uit waarom je iets vraagt.
Hoe weiger jij respectvol als iemand vraagt
om je taak over te schrijven?
Deed je het al goed?
Vergelijk jouw reactie met het voorbeeld.
Iemand wil na school afspreken met jou om een taak te maken, maar je hebt al andere plannen. Hoe reageer je respectvol?
Deed je het al goed?
Vergelijk jouw reactie met het voorbeeld.
Een klasgenoot vraagt of die jouw kleurpotloden mag gebruiken
voor de les ART. Hoe weiger je dit beleefd?
Deed je het al goed?
Vergelijk jouw reactie met het voorbeeld.
Ik schrijf een duidelijk verzoek. (2.7)
Ik reageer passend op iemand anders. (2.7)
Ik houd rekening met wie ik aanspreek. (2.7)
Kan je het nu?
Ik kan het!
Het lukt me nog niet.
Ik houd rekening met wie ik aanspreek.
Ik schrijf een duidelijk verzoek.
Ik reageer passend op iemand anders.
Wat neem jij mee uit deze taak?
Begrippenlijst
verzoek - een taalhandeling waarmee je iemand vraagt om iets te doen
reactie - een antwoord op wat iemand anders zegt
instemmen - akkoord gaan met een vraag of voorstel
weigeren - duidelijk zeggen dat iets niet kan of niet mag
alternatief - een ander voorstel dat wel mogelijk is
ontvanger - de persoon tot wie je spreekt of schrijft
onrechtstreeks verzoek - een verzoek dat niet letterlijk als vraag wordt geformuleerd
