Macht, gezag en participatie (Maatschappijwetenschappen havo), les 3: Terugblik quiz
VERHOUDING · MACHT EN GEZAG
Quiz
Terugblik: Macht, gezag en participatie
Lesduur is: 30 minIntroductie
Onderdelen in deze les
VERHOUDING · MACHT EN GEZAG
Quiz
Terugblik: Macht, gezag en participatie
Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Hubertl / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Wat is een kenmerk van macht?
Het is een asymmetrische relatie tussen actoren
Het komt alleen voor op macroniveau
Beide partijen hebben altijd evenveel invloed
Het ontstaat alleen door wettelijke bevoegdheden
Syllabus 9.1: bij macht is sprake van een asymmetrische relatie tussen de actoren. Verwachte fout: macht alleen op macroniveau zien.
Vul in
Macht die is vastgelegd in wetten en contracten heet formele macht. Macht door charisma of traditie heet informele macht.
Syllabus 9.1. Verwachte fout: de bron (politiek, economisch) invullen in plaats van het soort.
Wat is politieke macht?
Het vermogen om verkiezingen te winnen
De macht van een partij over haar leden
Het vermogen om politieke besluiten te beïnvloeden
Het recht van burgers om te mogen stemmen
Syllabus 9.1. Verwachte fout: politieke macht gelijkstellen aan het winnen van verkiezingen.
Vakbond en werkgevers kunnen elkaar niets opleggen. Wat is dit?
Een machtsvacuüm
Een machtselite
Een machtsevenwicht
Een machtsoverwicht
Syllabus 9.1: bij een machtsevenwicht kunnen actoren hun wil niet aan de ander opleggen. Verwachte fout: machtsvacuüm, dat ontstaat als de overheid macht verliest.
Noem twee vormen van electorale participatie.
Goed antwoord: twee van stemmen, meewerken aan een verkiezingscampagne, lid zijn van een politieke partij. Verwachte fout: lobbyen of protesteren noemen. Dat is niet-electoraal.
Wanneer is participatie volgens de instrumentele visie wenselijk?
Als het leidt tot beter of meer geaccepteerd beleid
Altijd, want deelname is een doel op zichzelf
Alleen als burgers er veel van leren
Alleen als specifieke groepen zich laten horen
Syllabus 9.3. Verwachte fout: de ontwikkelingsvisie kiezen, die participatie een doel op zichzelf vindt.
Sportclubs, buurtgroepen en bedrijven hebben toegang tot besluiten. Welke theorie?
De machtselitetheorie
De ontwikkelingsvisie
De instrumentele visie
Pluralisme
Syllabus 9.4: veel groepen met verschillende belangen en open toegang tot besluitvorming past bij pluralisme. Verwachte fout: een visie op participatie kiezen in plaats van een theorie over machtsverdeling.
Trainer Mo heeft gezag, want het team kent zijn titels. Welke bron van gezag?
De positie die hij in de organisatie inneemt
De prestaties die aan hem worden toegeschreven
De kwaliteiten die aan hem worden toegeschreven
De dwang die hij kan uitoefenen
Syllabus 9.5: gezag komt uit toegeschreven kwaliteiten, positie of prestaties. Gewonnen titels zijn prestaties. Verwachte fout: positie kiezen omdat hij trainer is.
Waarom helpt gezag een regering om stabiel te blijven?
Goed antwoord: bij gezag wordt de macht als legitiem gezien, dus burgers accepteren besluiten vrijwillig, wat de stabiliteit van de regering verhoogt. Verwachte fout: zeggen dat de regering dan meer dwang kan gebruiken.
Wie heeft in Nederland als enige de legitieme macht over geweldsuitoefening?
De overheid
Grote bedrijven
Belangenorganisaties
De burgers zelf
Syllabus 9.1. De overheid grijpt af en toe met geweld in om de maatschappelijke orde te handhaven. Verwachte fout: aan burgers of organisaties denken.
Vul in
Als de overheid macht verliest, ontstaat een machtsvacuüm. Daardoor kan een burgeroorlog ontstaan.
Syllabus 9.1: binnen een staat kan een machtsvacuüm tot een burgeroorlog leiden.
Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?
Heel zeker
Redelijk zeker
Niet zo zeker
Helemaal niet zeker
Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.
VERHOUDING · MACHT EN GEZAG
Goed gedaan!
Macht is het vermogen om doelen te bereiken, gezag is macht die als legitiem wordt erkend, en wie lager staat participeert minder en heeft minder politieke macht.
Deze slide heeft geen instructies
