Het sprookje

• newEditor
• Nederlands
• Secundair onderwijs

Het sprookje

Welke sprookjesfiguren herken je?

Welk sprookje is jou het meest bijgebleven?

Hoe ben je met sprookjes in contact gekomen?

Wat is een sprookje?

Wat is een sprookje?

• Tijd en ruimte: vaak onbepaald (bv. "Er was eens...", "in een land ver van hier...")

• Personages: vlakke karakters, uiterlijk verwijst vaak naar innerlijk (bv. prinses =mooi en goed, heks =slecht en lelijk)

• Magische elementen (bv. sprekende dieren, wonderbaarlijke gebeurtenissen, heksen, kabouters...)

• Happy end: goede afloop > goed wint van het kwaad (bv. "Eind goed, al goed.", "en ze leefden nog lang en gelukkig.")

• Veel herhalingen (bv. "Spiegeltje, spiegeltje aan de wand)

Sprookjeselementen in Roodkapje

• Tijd

• Plaats

• Magische elementen

• Personages

• Happy end?

• Herhalingen en vaste formuleringen

Sprookjeselementen in Roodkapje

Tijd:

"Er was eens eens..." =geen duidelijke tijd

Sprookjeselementen in Roodkapje

Plaats:

Sprookjeselementen in Roodkapje

Magische elementen:

• Sprekende wolven

• Overleven in de buik van de wolf

• Wolf wordt niet wakker tijdens 'operatie'

Sprookjeselementen in Roodkapje

Personages

• Roodkapje: lief, goed, zachtaardig

• Grootmoeder: zwak, goed, onschuldig

• Wolf: lelijk, slecht, gevaarlijk

• Jager: goed, dapper, beschermend

Sprookjeselementen in Roodkapje

Is er een happy end?

Ja, de wolf sterft. Roodkapje en grootmoeder zijn gered.

Sprookjeselementen in Roodkapje

Herhaling en vaste formuleringen:

• "Er was eens..."

• “Ga niet van het pad af, ga niet van het pad af, ga niet van het pad af.”

• “O grootmoeder, wat hebt u grote oren/ogen/handen/mond!”

• Drie eikenbomen, drie keren kloppen van de wolf.

Rond welke leeftijd kwamen jullie

in contact met sprookjes?

A

0-5 jaar

B

5-10 jaar

C

10-15 jaar

D

Nog nooit

Doelgroep van het sprookje

Origineel werden sprookjes voor volwassenen geschreven omdat ze veel gruwelijke en erotische scènes bevatten.

Pas later werden ze bewerkt en geschreven voor kinderen.

Doelgroep van het sprookje (WB p.235, oef. 4)

Welke sprookjesfiguren duiken op in het fragment?

Geef een argument of een tegenargument.

• De gebroeders Grimm hebben de bekende sprookjes zelf bedacht.

• De oeroude sprookjes en huidige series en films vertonen gelijkenissen.

• Wilhelm Grimm heeft de sprookjes gecensureerd uit economische overwegingen.

Geef voorbeelden van gruwelijke gebeurtenissen die voorkwamen in de originele sprookjes: Sneeuwwitje & Assepoester

Doelgroep van het sprookje (WB p.235, oef. 4)

Welke sprookjesfiguren duiken op in het fragment?

Een dwerg, een wit paard (eenhoorn) en een kikker

Doelgroep van het sprookje (WB p.235, oef. 4)

Geef een argument of een tegenargument.

"De gebroeders Grimm hebben de bekende sprookjes zelf bedacht."

Niet waar: ze hebben de sprookjes verzameld bij een aantal mensen uit hun kennissenkring en ze vervolgens opgeschreven.

Doelgroep van het sprookje (WB p.235, oef. 4)

Geef een argument of een tegenargument.

"De oeroude sprookjes en huidige series en films vertonen gelijkenissen.

Waar: sprookjes bevatten ook erotische scènes, veel geweld en misdaden.

Doelgroep van het sprookje (WB p.235, oef. 4)

Geef een argument of een tegenargument.

"Wilhelm Grimm heeft de sprookjes gecensureerd uit economische overwegingen."

Waar: hij hoopte dat een kinderversie van het boek een commercieel succes zou  worden. Hij paste de verhalen aan de doelgroep aan.

Doelgroep van het sprookje (WB p.235, oef. 4)

Geef voorbeelden van gruwelijke gebeurtenissen die voorkwamen in de originele sprookjes:

• Sneeuwwitje

• De moeder vermoordt Sneeuwwitje.

• De moeder moet zich dood dansen in gloeiende schoenen.

• Assepoester

• De stiefzussen hakken hun tenen en hielen af.

• Duiven pikken de ogen van de stiefzussen uit.

Soorten sprookjes: volkssprookje

• Erg oud

• Mondeling overgeleverd

• Gevolg: veel verschillende versies van hetzelfde sprookje

• Uiteindelijk verzameld en opgeschreven, bv. door gebroeders Grimm

Welk sprookje is dit?

Welk sprookje is dit?

Soorten sprookjes: cultuursprookje

• Jongere datum -->bloei in 19de eeuw

• Bedacht door één dichter, bv. Hans Christiaan Andersen

• Satirisch of moraliserend karakter

Soorten sprookjes: sprookjesbewerkingen

Opdracht 6) Moderne bewerking van een klassiek sprookje

• Op welk klassiek sprookje is dit gebaseerd?

• Is er iets veranderd? Zo ja, wat?

  • Is de slechterik nog wel slecht?

  • Is de prins(es) zelfstandig?

  • Is de moraal hetzelfde?

• Waarom zou de maker dit veranderd hebben?

• Past dit nog binnen het genre 'sprookje'? Waarom wel/niet?

Opdracht 6) Moderne bewerking van een klassiek sprookje

Opdracht 6) Moderne bewerking van een klassiek sprookje

Op welk klassiek sprookje is dit gebaseerd?

Doornroosje

Opdracht 6) Moderne bewerking van een klassiek sprookje

Is er iets veranderd? Zo ja, wat?

• Is de slechterik nog wel slecht?

• In het originele sprookje is de boze fee puur slecht. In dit fragment zie je dat Maleficent ook ontroerd raakt door Aurora. Ze toont twijfel en zelfs genegenheid. Ze is dus geen zwart-wit slechterik.

• Is de prins(es) zelfstandig?

• Aurora is nieuwsgierig en onbevreesd. Ze loopt zelf op Maleficent af en toont vertrouwen. Ze wordt niet passief voorgesteld als een hulpeloos slachtoffer.

• Is de moraal hetzelfde?

• Nee. In het klassieke sprookje draait het vooral om straf en romantische ware liefde. In dit fragment wordt duidelijk dat: liefde verschillende vormen kan aannemen.

Opdracht 6) Moderne bewerking van een klassiek sprookje

Waarom zou de maker dit veranderd hebben?

Het publiek verwacht geen simpele “goede vs slechte” personages meer. De film wil tonen dat mensen gevormd worden door ervaringen (verraad, pijn).

JA

NEEN

Past dit nog binnen het genre 'sprookje'? Geef een argument

Opdracht 6) Moderne bewerking van een klassiek sprookje

Past dit nog binnen het genre ‘sprookje’? Waarom wel/niet?

Ja, want:

• Het speelt zich af in een fantasiewereld.

• Er is magie: vloek, magische vogel, fee…

• Er is een duidelijke morele boodschap.

Lesafsluiting: verhalenketting

Herhaling vorige les

Zelfstandige verwerking

Je kiest een sprookje uit onderstaande lijst en kiest zelf hoe je het verwerkt: lezen of luisteren

• De kleine zeemeermin

• Klein Duimpje

• De Bremer stadsmuzikanten

Los de vragen in de werkbundel op.

Heb je graag extra hulp? Vraag om een ondersteuningsbundel.

Ben je klaar? Vraag de verbetersleutel.

Schrijf je eigen sprookje - groepjes van 2 of 3

Schrijf in duo een kort sprookje. Zorg dat minstens 3 sprookjeselementen aanwezig zijn. Markeer deze in jullie tekst.

Wil je graag wat extra uitdaging? Probeer getallensymboliek te verwerken in je sprookje.

🐺👵🏻🛏️🧒🏼🌲

🧹🎃👗🕛👠

🐻🐻🐻👱🏼‍♀️

🍎👑⚰️🧙‍♀️

🧒🏼🪓🍬🏠🔥

🐸👑💋💦

🧞‍♂️🪔🏰🗡️

https://learningapps.org/watch?v=pxrwxdysc26