Liedsoorten, opera en oratorium (Muziek havo), les 3: Terugblik quiz

• newEditor
• Muziek
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introductie

Terugblik met quiz over liedsoorten, opera, oratorium en tekstuitbeelding, met twee luistervragen.

VAKTHEORIE · LIEDSOORTEN

QUIZ

Terugblik: Liedsoorten, opera en oratorium

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Wolfgang Moroder / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Video: B.B. King: Everyday I Have the Blues, live (kanaal: B.B. King). Wat leerlingen horen: een bluesband met een zanger-gitarist in een live optreden. Het goede antwoord is blues. Veelgemaakte fout: geestelijk lied kiezen omdat de zanger zijn gevoel uitzingt. De tekst en de begeleiding passen bij de blues, niet bij een religieuze tekst.

Welke liedsoort hoor je in dit fragment?

A

Kunstlied

B

Blues

C

Volkslied

D

Geestelijk lied

Goed: blues. Veelgemaakte fout: geestelijk lied kiezen omdat de zanger zijn gevoel uitzingt.

Video: Het Wilhelmus (Koninklijk Concertgebouworkest, Wiener Musikverein, kanaal: Concertgebouworkest). Wat leerlingen horen: het Nederlandse volkslied in een uitvoering van het Koninklijk Concertgebouworkest in Wenen. Het goede antwoord is een volkslied. Veelgemaakte fout: kunstlied kiezen omdat een orkest speelt. Een kunstlied is voor solostem en piano geschreven; het Wilhelmus is het lied van het hele volk.

Dit fragment is het Wilhelmus. Welke liedsoort is dat?

A

Een kunstlied

B

Een blues

C

Een (pop)song

D

Een volkslied

Goed: een volkslied. Veelgemaakte fout: kunstlied kiezen omdat een orkest speelt.

Welk van deze werken is een oratorium?

A

Messiah van Handel

B

Erlkönig van Schubert

C

Die Zauberflöte van Mozart

D

Het Wilhelmus

Messiah is een oratorium. Die Zauberflöte is een opera, Erlkönig een kunstlied en het Wilhelmus een volkslied.

De piano is net zo belangrijk als de zang, op een gedicht. Welke liedsoort?

A

Een blues

B

Een volkslied

C

Een kunstlied

D

Een geestelijk lied

Een kunstlied is voor solostem en piano op een gedicht. Verwachte fout: geestelijk lied bij een serieus gedicht.

Een gemeente zingt in de kerk een lied met religieuze tekst. Welke soort?

A

Een kunstlied

B

Een (pop)song

C

Een geestelijk lied

D

Een blues

Een religieuze tekst maakt het een geestelijk lied. Wie kunstlied kiest, let op de serieuze toon en niet op de tekst.

Vul in: toneelwerken

In een opera wordt alles gezongen, in een musical wordt ook gesproken en gedanst.

opera

musical

oratorium

cantate

Opera: alles gezongen. Musical: zang, dans en gesproken tekst. Veelgemaakte fout: oratorium invullen omdat dat ook een groot werk is, maar een oratorium heeft geen toneel.

Welke twee delen herken je in een (pop)song?

A

Couplet en refrein

B

Recitatief en aria

C

Aria en oratorium

D

Opera en operette

Een (pop)song heeft couplet en refrein. Recitatief en aria horen bij opera en oratorium.

Bach schreef veel cantates. Wat is een cantate?

A

Een lied voor solostem en piano

B

Een toneelwerk met dans

C

Een lied van een heel volk

D

Een kort vocaal werk met aria's en koren

Een cantate is een korter vocaal werk met aria's en koren. Wie kunstlied kiest, denkt aan een lied voor zang en piano, maar een cantate heeft ook koor en instrumenten.

Wat doet een recitatief vóór een aria?

Goed antwoord: het recitatief vertelt wat er gebeurt, waarna de aria het gevoel daarbij uitwerkt. Verwachte fout: alleen zeggen dat het recitatief korter is.

Bij een lied over een storm klinken donderslagen op de drums. Wat is dit?

A

Een recitatief

B

Tekstuitbeelding

C

Een coupletlied

D

Een passie

De drums laten de donder in de tekst horen: tekstuitbeelding. Wie coupletlied kiest, verwart de vorm van het lied met wat je hoort.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

♪ VAKTHEORIE · LIEDSOORTEN

GOED GEDAAN!

Je herkent nu liedsoorten en liedvormen, je hoort het verschil tussen aria en recitatief en je kunt tekstuitbeelding uitleggen. Probeer het bij je volgende lievelingsnummer: welke woorden laat de muziek horen?