20252026 - Een gezonde start vanaf het prille begin

• newEditor
• Maatschappij en welzijn
• Secundair onderwijs

Een gezonde start vanaf het prille begin

Alle avonturen beginnen klein

Welke behoeften hebben
een pasgeborene en een baby?

Casusanalyse: Luca 9m

Zelfregulering: het model van Lalonde

Ik kan het (nog) niet - ik wil extra oefeningen

Ik kan het - ik heb geen extra oefeningen nodig

Een zorgeloos begin voor elk kind!

De pedagogische handelingen die een opvoeder stelt is één van de belangrijkste factoren voor het gezondheidsgedrag van het kind op latere leeftijd.

Welk begrip wordt omschreven?

De gedragingen die een opvoeder stelt, gestuurd vanuit de visie die de opvoeder heeft.

A

Pedagogische visie

B

Pedagogische handelingen

C

Gezondheidsgedrag

D

Gezondheidsbevordering

Welk begrip wordt omschreven?

De kennis, vaardigheden die je bezit over gezond gedrag en of deze toepast op je dagelijks leven.

A

Pedagogische visie

B

Gezondheidsvaardigheden

C

Gezondheidsgedrag

D

Gezondheidsbevordering

Welk begrip wordt omschreven?

De concrete acties die genomen worden om de gezondheid van de bevolking te bevorderen.

A

Gezondheidsvaardighede

B

C

Gezondheidsgedrag

D

Gezondheidsbevordering

Welk begrip wordt omschreven?

De visie, blik die een opvoeder heeft over opvoeding.

A

Pedagogische visie

B

Pedagogische handelingen

C

Gezondheidsgedrag

D

Gezondheidsbevordering

Welk begrip wordt omschreven?

Alle gedragingen die een positieve of negatieve invloed hebben op de gezondheid.

A

Pedagogische visie

B

Pedagogische handelingen

C

Gezondheidsgedrag

D

Gezondheidsbevordering

Begrippenkennis!

• Gezondheidsgedrag = alle gedragingen die een positieve of negatieve invloed
  kunnen hebben op de gezondheid van een persoon.
  

• Gezondheidsvaardigheden = de kennis en vaardigheden die je bezit over gezond
  gedrag en of je deze toepast op je eigen dagelijks leven.
  

• Gezondheidsbevordering = concrete acties die genomen worden om de gezondheid
  van de bevolking te verbeteren.
  

• Pedagogische visie = de visie, blik die iemand heeft over opvoeding.
  

• Pedagogische handelingen = de gedragingen van een opvoeder, gestuurd door zijn
  pedagogische visie.

Adviezen komen voort uit gezondheidsdoelstellingen

• GD De Vlaming leeft gezonder in 2025

• GD Suïcidepreventie

• GD Bevolkingsonderzoek naar kanker

• GD Vaccinatie

• GD Milieugezondheidszorg

Slaap kindje slaap

Multifactorieel belang van slaap:

• Gezondere groei

  • Sterkere ontwikkeling van de hersenen

  • Betere controle van emoties en gevoelens
    

Slaap heeft een invloed op je totale menselijke functioneren.

Multifactorieel belang van slaap op de ontwikkeling:

Kindjes die genoeg slapen en dutjes doen kennen een gezondere groei.

Multifactorieel belang van slaap op de ontwikkeling:

Kindjes die genoeg slapen en dutjes doen hebben een sterkere ontwikkeling van de hersenen.

Multifactorieel belang van slaap op de ontwikkeling:

Kindjes die genoeg slapen en dutjes doen controleren hun gevoelens beter.

Multifactorieel belang van slaap op de gezondheid: Op welke gezondheidspatronen van Gordon heeft slaap een invloed?

• Non-REM: herstel lichaam van inspanningen overdag + groeihormoon wordt afgescheiden
  

• REM: verwerking gedachten en gevoelens
  

• https://www.ted.com/talks/matt_walker_a_walk_through_the_stages_of_sleep

Al slapend worden ze groot

• Groeihormonen komen vrij tijdens slaap

  • Lichaam herstelt zich: meer bloed naar spieren

  • Productie witte bloedcellen: immuunsysteem ondersteunen

Kwaliteit vs kwantiteit van slaap

• Kwaliteit is de mate waarin je slaap goed of slecht is.
  

• Kwantiteit gaat over de hoeveelheid slaap.

  • Hiervoor zijn adviezen opgesteld per leeftijdscategorie!

  • Zoek de actuele adviezen op over de kwantiteit van slaap bij jonge kinderen.
    

Armpjes en beentjes in de lucht

• Beweging is vanaf de geboorte belangrijk
  

• Beweegmomenten moeten gestimuleerd worden door opvoeder
  

• Beweegmomenten worden aangepast aan mogelijkheden en beperkingen kind
  

• Bewegen heeft heel wat gezondheidsvoordelen en stimuleert totale ontwikkeling

  • Hiervoor zijn adviezen opgesteld per leeftijdscategorie!

  • Zoek de actuele adviezen op over beweging bij jonge kinderen

Van melkvoeding tot eten wat het potje schaft

Gezonde voeding levert alle voedingsstoffen die een kind nodig heeft om te groeien, ontwikkelen en leren.

Sleepvraag

Fysieke ontwikkeling

Cognitieve ontwikkeling

Socio-emotionele ontwikkeling

beter concenteren

verlaagt risico op hart- en vaatziektes

bouwstoffen om te groeien

stimuleert hersenontwikkeling

verbeterde weerstand

sociale verbinding

opbouw spiermassa

hersenen stimuleren

positief effect op humeur

Voedingsmiddelen

• Voedingsmiddelen = de producten waarmee de mens zich dagelijks voedt.
  

• Voorkeur voor onbewerkte voedingsmiddelen.
  

• Bewerkte of ultra-bewerkte voedingsmiddelen hebben verschillende processen ondergaan waardoor ze hun nutritionele waarde hebben verloren.

Voedingsstoffen of nutriënten

• Nutriënten = de chemische bestanddelen waaruit een voedingsmiddel
  samengesteld is.
  

• 7 basisvoedingsstoffen

  • Eiwitten of proteïnen

  • Vetten of lipiden

  • Koolhydraten (zetmeel en suikers)

  • Water

  • Vitamines

  • Mineralen

  • Voedingsvezels

• Elke voedingsstof/nutriënt heeft z’n eigen specifieke functie in het lichaam.

Melkvoeding, het eerste voedingsmiddel vanaf het prille begin

• WHO adviseert moedermelk de eerste 6 levensmaanden.
  

• Door dit advies is er enkel kunstmatige startvoeding te verkrijgen bij de apotheker en niet in de supermarkt.
  

• Hoe langer er moedermelk gegeven wordt, hoe groter het gezondheidsvoordeel voor de baby.
  

• Moedermelk bevat veel voordelen ten opzichte van kunstmatige flesvoeding.

Alternatief voor moedermelk: kunstmatige zuigelingenvoeding

• Zuigelingenvoeding dekt de volledige nutritionele behoefte voor baby’s tot 6 maanden.
  

• Strenge wetgeving.
  

• Bestaat uit melkpoeder dat opgelost dient te worden in mineraalwater.

De eerste hapjes

• Eettechniek verschilt naargelang leeftijd: van reflex naar gewilde bewegingen
  

• Aantal maaltijden neemt af en gaat naar 3 hoofdmaaltijden + 2 tussendoortjes
  

Sleepvraag

Reflexen

Gewilde bewegingen

baby zuigt automatisch

baby zuigt aan speen omdat dit prettig voelt

Baby leert van lepel afhappen

Baby eet brokjes vaste voeding

Baby leert uit beker drinken

Potjes zijn geen volwaardige maaltijd?!

Voordelen van potjesvoeding

Nadelen van potjesvoeding

Leeftijdsindicatie voor vaste voeding

• Afhankelijk van mondmotoriek, verteerbaarheid en nutritionele waarde

• Vanaf 6 maanden noodzakelijk vaste voeding

• Vroeger dan 4 maanden niet aangeraden

• Vanaf 18 maanden vanuit de gezinspot

Eten wat de pot schaft

Elk gezin telt

• Vlaams Instituut Gezond Leven – Kind & Gezin

• Strijd tegen gezondheidskloof

  • Gezondheidsongelijkheid

  • Sociaaleconomische status

Analyse van het dagritme van een baby

• Analyseer het dagritme van Julius, Marie, Thijs of Stef op de leeftijd van 7 maanden en vergelijk met de actuele adviezen
  

  • Analyse slaapgedrag

  • Analyse beweeggedrag

  • Analyse voedingspatroon

 Verwerk in schriftelijke rapportage