Hoofdstuk 3 'Sparen en lenen'

• Economie & Ondernemen
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 3

Hoofdstuk 3

Sparen en lenen

Wat is sparen?

• Uitstellen van je bestedingen - je koopt nu even niks maar bewaart het geld voor een latere aankoop. 
• Ruilen over tijd: nu inkomen, later 'ruilen' voor goederen/diensten
• Verschillende soorten spaarrekening:

Kinderspaarrekening

Spaarrekening voor kinderen. Je kunt gelijk bij je geld en de rente is vaak iets hoger om kinderen alvast te leren en stimuleren om te sparen. 

Vermogensspaarrekening

Hierop zet je vaak grote bedragen voor een hoger rentepercentage. 

Depositospaarrekening

Geld voor langere tijd vastzetten, je kunt je spaargeld tussentijds niet opnemen of je betaalt daar een boete voor. In ruil daarvoor krijg je een hogere rente. 

'normale' spaarrekening

Je spaart geld tegen een 'normale' rente en je kunt weer makkelijk over je geld beschikken. 

Waarvoor kan je sparen?

Sparen voor een doel

Sparen uit voorzorg

Sparen voor rente

Gemiddelde en mediaan

Mediaan: het middelste getal (getallen van laag naar hoog!)

Gemiddelde: alle waarnemingen opgeteld / aantal waarnemingen 

Wat is a) de mediaan van deze reeks en b) het gemiddelde? 

5

5

7,5

8

8

10

10

15

15

17,5

20

a) Mediaan

10 

b) gemiddelde

11

Alle getallen optellen = 121

Er zijn 11 getallen in totaal

121/11 = 11

Spaarrente

Als je spaart krijg je rente van de bank. 

3 redenen daarvoor:

1. Als vergoeding voor je ongemak dat je nu zelf even niets kunt kopen. 
2. De bank leent jouw spaargeld uit aan iemand anders. Hiervoor vraagt de bank rente. Je verdient hieraan mee.
3. Om je voor toekomstige inflatie (=prijsstijging) te corrigeren (de prijs van een goed/dienst wordt hoger). Dus je gespaarde euro is in de toekomst minder waard. Dit heet daling van de koopkracht.   

Koopkracht

Hoeveel goederen/diensten kun je kopen met een bepaald inkomen. 

• Koopkrachtdaling: Als de prijzen harder stijgen dan je inkomen stijgt. 
• Koopkrachtstijging: Als de prijzen minder hard stijgen dan je inkomen. 

Koopkracht

Rente berekenen

Om de rente te berekenen heb je nodig:

• het bedrag dat je op je spaarrekening hebt staan 
• het rentepercentage dat je krijgt 
• de periode waarover je de rente berekent. 

Kees zet zijn €200 verjaardagsgeld op een spaarrekening om te sparen voor een Playstation 5. Hij brengt het bedrag 1/3/21 naar de bank en krijgt een rente van 3% per jaar. Hoeveel rente heeft hij op 31/12/21 bij elkaar gespaard?

1. 6 euro
2. 4 euro
3. 3 euro
4. 5 euro

Samengestelde interest

• Als je geld gedurende meerdere jaren op een spaarrekening staat, krijg je rente op rente (samengestelde interest).
• Dit in tegenstelling tot enkelvoudige interest, waar je alleen rente krijgt over het bedrag dat je op je rekening gestort hebt. 

Samengestelde interest

Samengestelde interest = rente over de hoofdsom + eerder ontvangen rente

Formule: eindwaarde na n perioden = beginwaarde * (1 + i)^n,

waarbij:

• beginwaarde = hoofdsom = start spaarbedrag
• 1+i = groeifactor

• i = rentepercentage (vb. 4% is 4/100 is 0,04)
• n = aantal perioden

Vragen?

VRAGEN over opg 3.15 t/m 3.20?

Maken opgave 3.21 t/m 3.25

Blz. 41 & 42

Klaar? 

t/m 3.20 nakijken! Zie antwoorden studiewijzer Magister

Vragen?

VRAGEN over opgave 3.21 t/m 3.25?

Waarom zou je lenen?

Maken opgave 3.26 t/m 3.29

Blz. 42 & 43

Klaar? 

t/m 3.20 nakijken! Zie antwoorden studiewijzer Magister

Vragen?

VRAGEN t/m opgave 3.29?

Opdracht 3.30 - blz. 44

Vragen?

VRAGEN t/m opgave 3.29?

Maken opgave 3.30 t/m 3.35

Blz. 44 t/m 47

Klaar? 

t/m 3.29 nakijken! Zie antwoorden studiewijzer Magister

Lenen

Lenen heeft een hoger rentepercentage dan sparen. 

• Vergoeding voor de lening: rente of interest
• Lening terugbetalen: aflossing
• Maandelijkse aflossing = termijnen
• Krediet is een ander woord voor lening

Rekenen met doorlopend krediet

Maak opdracht 3.33

Uitwerking 3.33

a. 0,02 * € 10.000 = € 200

b. Rentebedrag =
0,006 * € 1.500 = €9
Aflossingsbedrag = termijnbedrag - rente = 200-9 = €191
Doorlopend krediet eind mei = € 1.500 -191 = 1.309 (krediet - aflossing)

c. Rentebedrag in juni = 0,006 * 1.309 = 7,85; aflossing = 200-7,85 = 192,15; doorlopend krediet = 1.309 - 192,15

d. Doorlopend krediet 1 juli = 1.116,85 + 1.000 = 2.116,85; rentebedrag = 0,006*2.116,85 = 12,70; aflossing = 200-12,70=187,30; doorlopend krediet = 2.116,85-187,30 = 1.929,55. 

e. Als het rente-% daalt, zal het rentebedrag een kleiner deel van het vaste termijnbedrag gaan uitmaken, waardoor het maandelijkse aflossingsbedrag hoger wordt en het korter duurt om het  krediet af te lossen. 

	Omvang doorlopend krediet begin vd maand	Maandelijks rentebedrag	Maandelijks aflossings-bedrag	Vast maandelijks termijn-bedrag	Omvang doorlopend krediet eind vd maand
mei	€1.500	€9	€191	€200	€1.309
juni	€1.309	€7,85	€192,15	€200	€1.116,85
juli	€2.116,85	€12,70	€187,30	€200	€1.929,55