Havo
Paragraaf 1.1
Het leven van
jager-verzamelaars
Havo
Paragraaf 1.1
Het leven van
jager-verzamelaars
Planning
Doelen van de les
Voorkennis ophalen
Instructie
Opdracht samen doen
Zelfstandig aan het werk
Doelen van de les
Ik kan uitleggen welke bronnen onze kennis van de prehistorie is gebaseerd.
Ik kan uitleggen hoe de moderne mens zich over de wereld verspreidde.
Ik kan uitleggen welke levenswijze jager-verzamelaars hadden.
Ik kan uitleggen hoe jager-verzamelaars hun gedachten tot uiting brachten.
Kenmerkend aspect:
de levenswijze van jager-verzamelaars
Wat weet je van de Jagers-verzamelaars?
Overleg en schrijf op in je schrift.
Tovenaar van Les trois frères, Zuid-Frankrijk,
omstreeks 13 000 v.C. (nagetekend)
Geen schriftelijke bronnen
Voor de kennis van de prehistorie of de tijd van jagers en boeren zijn we afhankelijk van de archeologie.
Door het bronnenonderzoek is er veel bekend over de cultuur van de prehistorische mensen.
Omdat geschreven bronnen ontbreken weten we vrijwel niets over individuele mensen, over hun denken of over concrete gebeurtenissen.
prehistorie: (voorgeschiedenis, tijd van jagers en boeren)
eerste periode (tot 3000 v.C.)
tijd van jagers en boeren: (prehistorie) eerste tijdvak (tot 3000 v.C.)
archeologie: wetenschap die het verleden bestudeert aan de
hand van ongeschreven bronnen
cultuur: denken en doen van een groep mensen
Wat is een verschil tussen het bestuderen van bronnen uit de prehistorisch en bronnen uit latere perioden?
Overleg met je buurman/buurvrouw.
Schrijf op in je schrift.
De verspreiding van de moderne mens
De eerste mensachtigen ontstonden zo’n
zes miljoen jaar geleden in Afrika, de eerste mensensoorten twee miljoen jaar geleden. Deze mensen leefden in groepen in een samenleving van jager-verzamelaars.
In Oost-Afrika ontstond 200 000 jaar geleden de moderne mens. Vanaf 50 000 v.C. verspreidde hij zich. Eerst naar Azië, later naar Europa en Australië, tenslotte naar Amerika.
samenleving van jager-verzamelaars: maatschappij van
nomaden die leven van wat ze vinden en vangen in de natuur
moderne mens: (homo sapiens, de denkende mens) de mensensoort waartoe alle tegenwoordige mensen behoren
Jager-verzamelaars
Tot 9000 v.C. was er een vaste rolverdeling:
mannen jaagden en zorgden voor bescherming,
vrouwen zorgden voor de kinderen en verzamelden plantaardig voedsel.
Een jager-verzamelaar
leefde in kleine groepen,
was een nomade: iemand die rondtrekt zonder vaste woonplaats,
maakte vanaf 50 000 v.C. ingewikkelder werktuigen en bouwde tenten en hutten.
De levenswijze van jager-verzamelaars is een kenmerkend aspect van de tijd van jagers en boeren.
Maken opdracht 3
Werk samen met je buurman/buurvrouw.
Schrijf op in je schrift.
Gedachten en kunst
Vanaf 30 000 v.C. maakten jagers-verzamelaars kunst: creatieve uiting. Ze maakten bijvoorbeeld vrouwenbeelden en wandschilderingen.
De prehistorische kunst laat zien dat de cultuur van jager-verzamelaars ingewikkelder werd. Mensen gingen denken in symbolen: iets met een bepaalde betekenis.
Maken opdracht 5
Werk samen met je buurman/buurvrouw
Schrijf op in je schrift.