6.4 Biologisch evenwicht

• Biologie
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 3

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Ecologie

Biologisch evenwicht

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Overzicht Periode 3

• Thema: Ordening, Stevigheid & beweging, Ecologie, Duurzaam leven
• Benodigde lesmaterialen: Boek A+B

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Kenmerken van bacteriën en schimmels	Kenmerken van planten en dieren. Determineren	Het skelet van de mens Beenverbindingen	Spieren	Vakantie	Eten en gegeten worden	...

Waar kan fotosynthese plaatsvinden

1. planten
2. dieren
3. schimmels
4. bacteriën

Waar kan verbranding plaatsvinden?

1. Planten
2. Planten, dieren, schimmels en bacteriën
3. Schimmels, bacteriën, dieren
4. Planten, dieren

Waar gebruikt een plant CO2 voor?

1. verbranding
2. fotosynthese

Welke kringloop zie je op de afbeelding?

1. Stikstofkringloop
2. koolstofkringloop
3. voedselkringloop
4. kringloop van fotosynthese en verbranding

Wat is stikstofkringloop?

1. Een proces waarbij stikstof alleen door planten wordt gebruikt
2. Een proces waarbij stikstof gecreëerd wordt
3. Een proces waarbij stikstof door verschillende organismen wordt omgezet
4. Een proces waarbij stikstof afgebroken wordt

Welke kringloop is dit?

1. De stikstofkringloop
2. De koolstofkringloop
3. De zuurstofkringloop

Wat stelt 10 voor?

1. fotosynthese
2. verbranding
3. voeding
4. Resten van dode planten

Herhalen Kringlopen

Herhalen Kringlopen

           Leerdoelen

• Je kunt de invloeden op organismen indelen in biotische en abiotische factoren.
  
• Je kunt de niveaus van de ecologie beschrijven.
  
• Je kunt aangeven hoe de grootte van een populatie wordt beïnvloed door biotische en abiotische factoren.

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.   

Ecologie:  het bestuderen van alle relaties 

tussen organismen en hun milieu (leefomgeving)

Organisme = één enkel levend wezen.

Biotische factoren

invloeden afkomstig van de levende natuur.

Abiotische factoren 

invloeden afkomstig van de levenloze natuur.

Levenloze natuur 

natuur die nog nooit geleefd heeft.

Begrippen:

• biotische factoren
  bijv. roofdieren

Begrippen:

• abiotische factoren
  bijv. Wind

Begrippen:

• individu

Begrippen:

• populatie
  die zich onderling
  voortplanten

Begrippen:

• levensgemeenschap
  versch. soorten die samen leven

Begrippen:

• ecosysteem
  alle abiotische factoren en alle populaties samen

Niveaus van Ecologie

1. Individu (Een olifant)

2. Populatie (kudde olifanten in een bepaald gebied)

3. Levensgemeenschap (populatie olifanten met populatie leeuwen in een bepaald leefgebied)

4. Eco-systeem: Alle biotische en a-biotische factoren (biotoop) samen in een bepaald gebied (vb. in Nederland sloot, bos, duingebied en heideveld)

 

Biologisch evenwicht

Waarom kan er geen pinguïnpopulatie in een Nederlands meer overleven?

Waarom kan er geen pinguïnpopulatie in het Henschoter meer overleven?

Alle redenen die de hoeveelheid individuen in een populatie bepalen, kan je indelen in twee groepen:

Biotisch:                   - Hoeveelheid voedsel

                                     - Natuurlijke vijand

                                     - Ziekteverwekkers

Abiotisch:                - Bodemgesteldheid

                                     - Klimaat (temperatuur, licht, lucht, neerslag)

Alle levende invloeden

Alle niet-levende invloeden

Welke van de volgende stoffen is abiotisch?

1. zetmeel
2. water
3. eiwit
4. glucose

Wat is een biologisch evenwicht?

1. De populatiegrootte schommelt om een evenwichtswaarde heen.
2. Geboorte, sterfte en migratie zorgen voor een biologisch evenwicht.
3. antwoord A en B zijn goed
4. antwoord A en B zijn beiden fout.

Wat is een ecosysteem?

1. Biotische factoren in een bepaald gebied
2. A-Biotische factoren in een bepaald gebied
3. Biotische en A-biotische factoren in een bepaald gebied
4. Geen factoren in een bepaald gebied

Wanneer is sprake van een biologisch evenwicht?

1. De populatiegrootte verandert niet meer.
2. Er zijn evenveel rupsen en koolmezen.
3. De populatiegrootte schommelt langdurig rond een waarde.
4. Biotische en abiotische factoren zijn optimaal.

Wat is een levensgemeenschap?

1. Alle abiotische factoren samen, zoals water en zonlicht
2. Al het leven in een specifiek land
3. Alle biotische factoren samen, dus alle planten, dieren, schimmels en bacteriën in een omgeving
4. Abiotische factoren die van invloed zijn op het individu

           Aan de slag

BvJ boek B:

Lezen/leren blz. 92 t/m 97

Maken opdracht 1 t/m 7

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen

           Afsluiting

• 
  

Huiswerk:

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner. 

           Begrippen
           uit deze les

• 
  
• ...
• ...

Titel kan hier geplaatst worden.

Eindslide.

Ruimte voor een afsluitend woord.