04. Signaleren afwijkende plekjes en doorverwijzen

• Schoonheidsverzorging
• MBO
• Studiejaar 3

Anti- aging

Signaleren van afwijkende plekjes en doorverwijzen

Aanverwante disciplines

Inhoud

• Signaleren van afwijkende plekjes en doorverwijzen.
• Aanverwante disciplines.  

Huidafwijkingen en huidaandoeningen

Bij de inspectie let je op veranderingen van de huid.

Wat is een ander woord voor ''huidverandering''?

Kun je enkele efflorescenties noemen?

- vesicula (blaasje)

- pustel

- erytheem

- plaque (verheven plek boven de huid)

- tumor

- nodus (knobbel)

Welke huidafwijkingen/ huidaandoeningen kun je tegenkomen in de praktijk waarvan je denkt deze NIET te mogen behandelen?

Wat doe je wanneer je een huidafwijking of huidaandoening signaleert die je niet mag behandelen?

Huidafwijkingen die samengaan met huidveroudering

• Actinische keratose
•  Lentigo solaris
• Hyper- hypopigmentatie
• Couperose 
• Rosacea
• Ouderdomswratten
• Dermatosis papulosa
• Basaalcelcarcinoom
• Plaveiselcelcarcinoom
• Melanoom

Opdracht: Zoek uit wat de kenmerken zijn van deze huidafwijkingen, zoek er een foto van en verdeel ze onder in de volgende categorieën: benigne, maligne, pre-maligne. 

Succes!

Afwijkingen van de verhoorning

Actinische keratose

• Pre-maligne aandoening.
• Meerdere ruwe, harde verhoornde schilferplekjes.
• Meestal niet groter dan 1 cm.
• Vooral op huiddelen die aan de zon zijn blootgesteld.

Oorzaak:

• Verstoorde groei van de huid door veroudering en blootstelling aan UV-straling.

Behandeling:

• Relatieve contra-indicatie. 
• Indien plekjes onrustig worden doorverwijzen naar een dermatoloog. 
• In andere gevallen: hoornlaag verdunnen en celvernieuwing stimuleren. 

Goedaardige huidaandoening met het risico te veranderen naar huidkanker (plaveiselcelcarcinoom)

Afwijkingen in de pigmentering

Lentigo solaris

(ouderdomsvlekken)

Kenmerken:

• komt vrij vaak voor
• bruine, niet verheven pigmentophopingen
• vooral op huiddelen die aan de zon zijn blootgesteld
• komt vooral voor bij huidskleurtype 1-3
• onschuldig zolang de vlekken egaal gepigmenteerd zijn

Oorzaak:

• verstoorde pigmentproductie waardoor de huid teveel of onregelmatig pigment aanmaakt

Behandeling:

• geen contra-indicatie voor anti-agingbehandelingen
  
• hoornlaag verdunnen en celdeling stimuleren
  
• camoufleren
  
• eventueel door de huisarts laten doorverwijzen naar een specialist voor een geschikte behandeling
  
• gebruik van producten met een licht blekend effect

Hyperpigmentatie of hypopigmentatie bij huidskleurtypen 4-6

Kenmerken:

• komt vooral voor bij huidskleurtypen 4-6
• pigmentverschuivingen (donkere of lichtere huidverkleuringen)
• meestal op de wangen en onder de ogen

Oorzaak:

• gevoeliger voor pigmentverschuivingen door van nature meer melanine
• kan samenhangen met erfelijke sikkelcelziekte
• gebruik van (lokaal) huidblekende producten (te herkennen aan huidskleurverschillen in de halsplooi, overgang decollete of achter de oren)

Behandeling:

• relatieve contra- indicatie voor anti-agingbehandelingen (uitsluitend lysing gebruiken; geen dieptereinigers zoals peelings en zuren)
  
• hoornlaag verdunnen en celdeling stimuleren
• camoufleren
  
• SPF- factor
• eventueel adviseren naar de huisarts te gaan, die vervolgens kan doorverwijzen naar een specialist

Afwijkingen in de bloedvaten

Couperose

Kenmerken:

• zichtbaar netwerk van haarvaatjes in de huid van het gezicht (tele's)
• wegdrukbare roodheid (erytheem)
• vooral zichtbaar op neus en wangen

Oorzaak:

• verwijden van haarvaatjes in de huid van het gezicht

Behandeling:

• geen contra-indicatie voor anti-agingbehandelingen
• kalmeren
• camoufleren
• eventueel doorverwijzen naar de huisarts die vervolgens kan doorverwijzen naar een specialist

Rosacea

Kenmerken:

• blijvende ontsteking van de oppervlakkige en dieper gelegen haarvaatjes in het gezicht.
• gezicht is felrood en vlekkerig
• evt. rode bultjes gevuld met lymfevocht
• vlindervormige roodheid
• tele's aanwezig
• geen comedo's
• vooral bij vrouwen tussen de 30 en 50 jaar oud

Oorzaak:

• niet bekend

Behandeling:

• relatieve contra-indicatie: actieve ontstekingen (adviseren om naar de huisarts te gaan)
• in andere gevallen: doorbloeding en circulatie van weefselvocht stimuleren
• kalmeren
• camoufleren

Goedaardige gezwellen

Ouderdomswratten

Kenmerken:

• goedaardig epitheel gezwel (benigne)
• vlekjes of verhevenheden
• kunnen in de loop van de tijd veranderen van kleur (van geelbruin tot bruin/ zwart)
• grootte gemiddeld 2-3 cm
• kan ruw zijn/ bloemkoolachtige structuur
• kan jeuken/ irriteren

Oorzaak:

• niet bekend

Behandeling:

• geen contra-indicatie voor anti-agingbehandelingen
  
• camoufleren
  
• evt. adviseren om wratten te laten verwijderen door een specialist via doorverwijzing van de huisarts

Dermatosis papulosa

Kenmerken:

• goedaardig gezwel (benigne)
• komt vooral voor bij huidskleurtypen 5-6
• vlekjes/ verhevenheden
• bruin tot zwart van kleur
• voorkeursplaats: gezicht (met name wangen, slapen en voorhoofd)

Oorzaak:

• niet bekend

Behandeling:

• relatieve contra - indicatie voor anti-agingbehandelingen
• camoufleren
• evt. adviseren om plekjes te laten verwijderen door een specialist via doorverwijzing van de huisarts.

Kwaadaardige gezwellen

Basaalcelcarcinoom

Kenmerken:

• kwaadaardig epitheelgezwel
• meest voorkomende vorm van huidkanker
• glanzend, koepelvormig gezwel
• dezelfde kleur of donkerder dan de huid
• groeit langzaam
• vaak korstvorming in het midden en daaronder een nat wondje
• wondje gaat makkelijk open en kan bloeden
• zaait zelden uit en is niet dodelijk

Oorzaak:

• huidveroudering en UV-straling

Behandeling:

• absolute contra-indicatie; adviseren om naar de huisarts te gaan.

Plaveiselcelcarcinoom

Kenmerken:

• kwaadaardig epitheelgezwel
• vorm van huidkanker
• vooral op huidplekken die blootgesteld zijn aan de zon
• begint met een wratachtig knobbeltje
• onder het bobbeltje ontstaat een slecht genezend zweertje
• bobbeltje kan uitgroeien tot een tumor van ongeveer 1 cm
• kankercellen kunnen uitzaaien naar de lymfeklieren

Oorzaken:

• huidveroudering en UV-straling

Behandeling: absolute contra-indicatie; adviseren om naar de huisarts te gaan. 

Melanoom

Kenmerken:

• kwaadaardig pigmentgezwel
• de meest agressieve vorm van huidkanker
• kan ontstaan uit actinische keratose
• ziet er in eerste instantie uit als een moedervlek (donkerbruin tot zwart)
• asymmetrische (ongelijke) vorm
• kan uitzaaien naar andere organen

Oorzaak:

• huidveroudering en UV-straling

Behandeling:

• absolute contra-indicatie; adviseren naar de huisarts te gaan.

Manieren om huidafwijkingen systematisch te beschrijven

• PROVOKE
• ABCDE - regel 

PROVOKE

• plaats
• rangschikking
• omvang
• vorm
• omtrek
• kleur
• efflorescentie 

ABCDE- regel

• asymmetrie; een gewone moedervlek is symmetrisch van vorm maar dat is bij een melanoom niet het geval.
•  border; een melanoom heeft een grillige vorm terwijl een moedervlek mooi rond is.
• color; een moedervlek is meestal egaal van kleur terwijl een melanoom uit meer dan drie verschillende kleuren kan bestaan.
• diameter; bij een melanoom is de diameter groter dan 0.6 cm.
• evolution; als een vlek in korte tijd veranderd van vorm, kleur of diameter dan is er mogelijk sprake van een melanoom. 

Samenvattend

Afwijkingen en aandoeningen die de schoonheidsspecialist mag behandelen: 

• actinische keratose met rustige plekjes
• ouderdomspigmentvlekken
• hyper- en hypopigmentatie bij de huidskleurtypen 4-6
• couperose
• rosacea zonder ontstekingen
• ouderdomswratten
• dermatosis papulosa

Aandoeningen en afwijkingen die de schoonheidsspecialist niet mag behandelen:

• actinische keratose met onrustige plekjes 
• rosacea met ontstekingen
• basaalcelcarcinoom
• plaveiselcelcarcinoom
• melanoom

Aanverwante disciplines

Wanneer verwijs je door en naar wie?

• Huidtherapeut
• Huisarts
• Cosmetisch arts
• Dermatoloog
• (Medisch) Pedicure
• Diëtist
• Plastisch chirurg 

Naar welke aanverwante disciplines is meestal doorverwijzen zonder verwijsbrief van de huisarts mogelijk?

1. Cosmetisch arts
2. Dermatoloog
3. Diëtist
4. Huidtherapeut

Naar wie verwijs je door wanneer je een plaveiselcelcarcinoom verdenkt?

Volgende les

Wet- en regelgeving