H3 - Zwangerschap & bevalling

• Mens & Natuur
• Middelbare school
• vmbo k, g, t
• Leerjaar 1

Welkom v2f

Pak je chromebook, aantekeningenschrift, etui en EF-agenda!

Regels

Regels in de klas:

• Ik luister naar de docent en klasgenoten.
• Ik heb elke les mijn spullen op orde.
• Ik heb een actieve werkhouding.
• Ik ga respectvol om met elkaar en met spullen.

Lesprogramma

• Terugblik Bevruchting & innesteling
• Theorie - Zwangerschap & Bevalling
• Verder werken aan het PO Pubertijdschrift
• Afsluiting 

Huiswerk bespreken

Vraag 34 t/m 46 uit je werkboek voor je pakken!

Bevruchting en innesteling

1. De Eisprong (Ovulatie)

• Gebeurt rond dag 14 van de cyclus.
• Een rijpe eicel komt vrij uit de eierstok en gaat naar de eileider.

2. De Bevruchting

• Vindt plaats in de eileider.
• De kern van de zaadcel versmelt met de kern van de eicel.

Vruchtbare periode: 

• Eicel leeft: 1 dag (24 uur).
• Zaadcellen leven: tot 5 dagen.
• Conclusie: Je kunt ook zwanger worden van seks vóór de eisprong!

3. Innesteling

• De bevruchte eicel deelt zich en gaat naar de baarmoeder.
• Het klompje cellen zet zich vast in het dikke baarmoederslijmvlies.
• Dit vastzetten heet de innesteling. Vanaf nu heet het een embryo.

Mannelijk of vrouwelijk geslacht?

DNA & Chromosomen

• In elke cel zitten chromosomen: strengen die bestaan uit DNA.
• DNA bevat de code voor al jouw erfelijke eigenschappen.

Geslachtsbepaling

Er zijn twee soorten geslachtschromosomen: X en Y.

• Vrouw = XX
• Man = XY

Wie bepaalt het geslacht?

Bij de bevruchting krijgt een kind van elke ouder één chromosoom:

1. Moeder: geeft altijd een X.

2. Vader: geeft een X (dan wordt het een meisje) 

    óf een Y (dan wordt het een jongen).

Kernpunt: De zaadcel van de vader bepaalt dus of het kind een jongen of een meisje wordt.

Module: Let's Talk About Sex

Klas 2

H3 - Bevruchting & bevalling

Leerdoelen

• Ik kan de functie van het hormoon HCG uitleggen.
  
• Ik kan het verschil beschrijven tussen een embryo en een foetus.
  
• Ik kan uitleggen hoe de uitwisseling van stoffen in de placenta plaatsvindt (zonder bloedmenging) en ik weet welke stoffen door de navelstrengader en -slagaders vervoerd worden.
  
• Ik kan beschrijven hoe de bevalling verloopt (ontsluiting, uitdrijving, nageboorte).
  
• Ik kan uitleggen wat invloed heeft op de gezondheid van het embryo tijdens de zwangerschap.

Kijkopdracht: De ontwikkeling van de baby

De start van het hart

1. Vanaf welke dag begint het hartje te kloppen? Let ook op de navelstreng: welke twee belangrijke dingen krijgt de baby via de navelstreng binnen?

Groei-explosie

2. Tussen de 4e en 6e week gebeurt er iets extreems met het gewicht van de baby. Hoeveel keer zwaarder wordt de baby in die korte tijd?

Lijkt het al op een mens?

3. In de tweede maand (rond week 8) zijn de organen en het gezicht gevormd. Het kindje is dan pas zo groot als een knikker. Hoe noemt het filmpje het kindje op dit moment: een embryo of al een mensje?

Vraag 1: Vanaf welke dag begint het hartje te kloppen? Let ook op de navelstreng: welke twee belangrijke dingen krijgt de baby via de navelstreng binnen?

Vraag 2: Tussen de 4e en 6e week gebeurt er iets extreems met het gewicht van de baby. Hoeveel keer zwaarder wordt de baby in die korte tijd?

Vraag 3: In de tweede maand (rond week 8) zijn de organen en het gezicht gevormd. Het kindje is dan pas zo groot als een knikker. Hoe noemt het filmpje het kindje op dit moment: een embryo of al een mensje?

Zwangerschap

1. Het begin: HCG-hormoon

• Zodra het embryo zich innestelt, maakt het HCG aan.
• Functie: Zorgt dat je niet ongesteld wordt en er geen nieuwe eicellen rijpen.
• Zwangerschapstest: Meet of er HCG in de urine zit.

2. Ontwikkeling

• Embryo (Week 0-10): Aanleg van alle organen ("bouwplan").
• Foetus (Week 11-40): Groei en rijping. De foetus drijft veilig in vruchtwater.

3. Placenta & Navelstreng

• Placenta: Uitwisseling van stoffen (bloed van moeder en kind mengen niet!).
• Navelstrengader: Brengt zuurstof + voeding naar de baby.
• Navelstrengslagaders: Voeren afvalstoffen + CO2 af van de baby.

Bevalling

Voorbereiding

• Indaling: Hoofdje zakt in het bekken.
• Vliezen breken: Vruchtwater komt naar buiten.

De 3 fasen:

1. Ontsluiting: Weeën maken de baarmoedermond open (tot 10 cm).
2. Uitdrijving: Persweeën duwen de baby naar buiten.
3. Nageboorte: De placenta en vliezen komen naar buiten.

Invloeden van buitenaf

Kwetsbare ontwikkeling

De placenta houdt veel tegen, maar schadelijke stoffen passeren 

de wand en komen direct in het bloed van de baby.

• Roken: Nicotine zorgt voor minder zuurstof → groeiachterstand en laag geboortegewicht.
• Alcohol: Kan leiden tot het FAS (Foetaal Alcohol Syndroom): hersenschade en leerproblemen.
• Drugs: Verstoren de hersenontwikkeling en verhogen risico op miskraam.
• Medicijnen: Overleg altijd met een arts; sommige stoffen zijn giftig voor het embryo.

Aan de slag

• Wat: Je gaat aan de slag met de voorbereidingsopdracht van het werkstuk. 
• Waar: Het document staat gedeeld in classroom. De informatie kun je vinden op de website van mens & natuur; kopje "werkstuk".
• Hulp: Je werkt in je tweetal / drietal.
• Tijd: 40 min
• Uitkomst: Voorbereidingsopdracht is af!
• Klaar?: Verder werken aan blz. 1 t/m 3 -> deadline = volgende week maandag!

Aan de slag!

• Wat: Maak H3 - Bevruchting en Bevalling - vraag 47 t/m 57.
• Hoe: De opdrachten staan in het werkboek. Informatie kun je vinden op de website (online boek). 
• Hulp: Je werkt zelfstandig! -> stilte werktijd!
• Tijd: 10 min
• Uitkomst: Opdrachten zijn af; VERPLICHT!
• Klaar?: Verder werken aan het werkstuk.

Huiswerk

Schrijf op in je EF-agenda: Maandag 23 maart

• Maken vraag 47 t/m 57
• Voorbereidingsopdracht + blz. 1 t/m 3 van pubertijdschrift is af!