Schreiben: slim schrijven in het Duits

• newEditor
• Duits
• Middelbare school
• vmbo g, t
• Leerjaar 4

Schreiben: slim schrijven in het Duits

Open de les met het doel van vandaag: leerlingen schrijven gerichter door slim gebruik te maken van hulpmiddelen. Verwijs kort naar opdracht 9 van het stencil en daarna naar opdracht 10 in Na Klar, p. 37.

Lesdoel

Ik kan een Duits-Nederlands woordenboek handig gebruiken om een Duitse schrijfopdracht beter en nauwkeuriger te maken.

Welke woorden passen voor jou bij slim schrijven in het Duits?

Gebruik de opbrengst om voorkennis te activeren. Verwachte woorden: woordenboek, spelling, zinnen, vertalen, hoofdletters, woordkeuze, controleren.

Zo gebruik je een Duits-Nederlands woordenboek

1. Lees je hele zin eerst goed.

2. Bepaal welk woord je precies nodig hebt.

3. Zoek dat woord op in het woordenboek.

4. Bekijk of er meerdere betekenissen staan.

5. Kies het woord dat past bij de situatie.

6. Controleer spelling en hoofdletters.

7. Lees de hele Duitse zin nog een keer terug.

Loop deze stappen rustig door voordat leerlingen aan opdracht 9 beginnen. Koppel elk punt aan een concreet voorbeeld op het bord als dat nodig is.

Let op bij het kiezen van woorden

• één Nederlands woord kan meerdere Duitse vertalingen hebben

• de situatie bepaalt welk woord juist is

• let op of het om een zelfstandig naamwoord, werkwoord of bijvoeglijk naamwoord gaat

• klopt het woord in de zin?

• is de spelling goed?

• heeft het zelfstandig naamwoord een hoofdletter?

• past de vorm van het werkwoord?

Niet alleen vertalen

Altijd controleren

Dit is de kern van de uitleg bij het woordenboekgebruik. Leg vooral uit dat betekenis altijd afhankelijk is van context.

Veelgemaakte fouten

• het eerste gevonden woord kiezen

• losse woorden vertalen zonder naar de hele zin te kijken

• Nederlandse woordvolgorde overnemen

• hoofdletters bij zelfstandige naamwoorden vergeten

• een woord kiezen dat qua betekenis net niet past

Gebruik deze slide als waarschuwing vóór het zelfstandig werken. Je kunt leerlingen vragen deze punten zichtbaar in hun schrift te noteren als controlelijst.

Wat doe je eerst bij slim woordenboekgebruik?

A

Het kernwoord zoeken

B

De hele zin lezen

C

De spelling verbeteren

D

Het eerste woord kiezen

Toetst de stappen van slide 3. Veelgemaakte misvatting: meteen een los woord opzoeken zonder de hele zin te lezen.

Vul de juiste woorden in

Bij een schrijfopdracht lees je eerst de hele zin goed. Daarna zoek je het Duitse kernwoord op. Je kiest niet zomaar de eerste vertaling, maar let op de context. Daarna controleer je spelling en hoofdletters in je Duitse zin.

zin

kernwoord

context

hoofdletters

werkwoord

alfabet

betekenis

woordvolgorde

Alle kernbegrippen komen uit de uitleg bij opdracht 9: zin lezen, kernwoord bepalen, context kiezen, hoofdletters controleren.

Waarom is context belangrijk bij het kiezen van een Duits woord?

Bespreek klassikaal dat goede antwoorden verwijzen naar: hele zin lezen, passende betekenis kiezen, context controleren, niet letterlijk vertalen, spelling/hoofdletters nakijken.

Opdracht 10 in Na Klar

Nu pas je dezelfde aanpak toe bij de schrijfopdracht op pagina 37.

• lees eerst goed wat je moet schrijven

• bepaal welke woorden je al kent

• gebruik het woordenboek alleen waar nodig

Noem boek en pagina duidelijk: Na Klar, pagina 37, opdracht 10. Laat leerlingen eerst de opdracht volledig lezen voordat ze beginnen.

Waar let je op in je Duitse tekst?

Opbouw

Taal

• complete zinnen

• logische volgorde

• duidelijke boodschap

• je tekst nog één keer nalezen

• juiste woordkeuze

• goede spelling

• hoofdletters bij zelfstandige naamwoorden

• passende werkwoordsvorm

Dit is een compacte succescriteria-slide voor tijdens het werken aan opdracht 10. Verwijs hiernaar tijdens de rondgang.

Schrijven is kiezen én controleren

Goed schrijven in het Duits betekent:

• woorden bewust kiezen

• het woordenboek slim gebruiken

• niet letterlijk uit het Nederlands vertalen

• je tekst zorgvuldig nalezen

Gebruik deze slide als korte samenvatting voordat leerlingen verder of zelfstandig afmaken. De les landt hiermee op de centrale gedachte van vandaag.

Wat is volgens de aanpak bij opdracht 10 de slimste start?

A

Eerst hoofdletters zoeken

B

Eerst ideeën noteren

C

Eerst alles vertalen

D

Eerst woorden opzoeken

Sluit aan bij slide 8: eerst inhoud bedenken, daarna pas zinnen maken en moeilijke woorden gericht opzoeken.

Vul de aanpak aan

Bij opdracht 10 noteer je eerst je ideeën in korte woorden. Daarna maak je Duitse zinnen. Moeilijke woorden zoek je gericht op. Aan het eind lees je alles nog eens na en verbeter je spelling.

ideeën

zinnen

op

na

over

terug

antwoorden

regels

Toetst de vaste werkwijze uit slides 7–10 zonder nieuwe context toe te voegen.

Wat helpt jou het meest bij opdracht 10?

1

Eerst ideeën

2

Woordenboek slim

3

Zinnen nalezen

4

Hoofdletters checken

Wat ga jij voortaan anders doen bij een Duitse schrijfopdracht?

Laat leerlingen kort terugblikken op hun leerproces. Mogelijke thema’s: context kiezen, niet letterlijk vertalen, hoofdletters, stap voor stap werken.

Welk onderdeel van schrijven in het Duits vind jij nog lastig?

Gebruik dit als afsluitende reflectie. Laat leerlingen benoemen waar ze nog hulp bij nodig hebben, bijvoorbeeld woordkeuze, werkwoordsvorm of nalezen.

Begrippen

woordenboek - boek of hulpmiddel waarin je woorden en hun betekenis kunt opzoeken

woordkeuze - het kiezen van het juiste woord dat past in de zin

context - de situatie of betekenis waarin een woord gebruikt wordt

spelling - de juiste schrijfwijze van een woord

zelfstandig naamwoord - een woord voor een persoon, dier, ding of begrip; in het Duits met hoofdletter

werkwoordsvorm - de vorm van het werkwoord die bij onderwerp en zin past

nalezen - je tekst opnieuw lezen om fouten te verbeteren

Hausaufgaben

Machen:

• Aufgabe 1 (Lektion 2) S|17

• Aufgabe 8/9 (L2) S|20

• Aufgabe 1 und 2 (L3) S|26

• Aufgabe 12 (L4) S|38

Lernen:

Kapitel 13 Reader Idioom II 'Gesundheit'