Schakelingen 9.4 Elektronische schakelingen K4 les 5

• Natuurkunde
• Middelbare school
• vmbo k
• Leerjaar 3

Hoofdstuk 1: Nask

Welkom Kader-4

Benodigheden

- laptop

- Binas

- Rekenmachine 

Welkom Kader 4!

Ga zitten en start met:

Lees 9.4: 

Elektronische schakelingen

START IN: 

Tassen op de grond

Jas over je stoel

Telefoons in de kluis

Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

H9: Schakelingen 

• § Introductie voorkennis

•           § 9.1 Weerstanden
•           § 9.2 LDR en NTC
•           § 9.3 Schakelen met een relais 
•           § 9.4 Elektronische schakelingen

JdW-klimwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

H1 Elektriciteit

§ 1.1 Elektrische stroom

§ 1.2 Elektriciteit in huis

§ 1.3 Vermogen en energie

§ 1.4 Elektriciteit en veiligheid

H3 Krachten

§ 3.1 Krachten herkennen

§ 3.2 Krachten meten

§ 3.3 Netto-kracht

§ 3.4 Krachten in werktuigen

H9 Schakelingen

§ 9.1 Weerstanden

§ 9.2 LDR en NTC

§ 9.3 Schakelen met een relais

§ 9.4 Elektronische schakelingen

H10 Werktuigen

§ 10.1 Krachten

§ 10.2 Hefbomen

§ 10.3 Katrollen en takels

§ 10.4 Druk

H12 Elektriciteit

§ 12.1 Stroom en spanning

§ 12.2 Spanning transformeren

§ 12.3 Serie- en parallelschakeling

§ 12.4 Elektriciteit en veiligheid

SE2 Kader-4 23-11 t/m 04-12

Overzicht Periode 1

• Thema:
• Benodigde lesmaterialen: BINAS, rekenmachine en etui

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11	Week 12	week 13
9.1 9.2	9.3 9.4	12.1 12.2	12.3 12 .4	PO-ELEK	SO H9 & H10	Herfstvakantie	10.1 10.2	10.3 10.4	HERH	PROEF SE2	PROEF SE2	Herh

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon is thuis of in de kluis 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Binas, Boek, Chromebook, JdW-map, etui, rekenmachine

          

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

              Programma

1. Huiswerk controle
   
2. Terugblik
   
3. Leerdoelen
   
4. Instructie (uitleg)
   
5. Zelfstandig werken
   
6. Afsluiting
   
7. Huiswerk volgende les

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Huiswerk:

1. Lees paragraaf 9.3 Schakelingen met een relais
2. Maak de opdrachten af van 9.3 1 t/m 10
3. Maak de opdrachten op de eindexamensite

Dank voor jullie aandacht!

Tekst

Opgaven bespreken

Opgaven bespreken

Welke vraag/vragen 

vonden jullie lastig?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

                Leerdoelen behaald?

Wat is de functie van het relais?

1. Het relais meet de spanning
2. Het relais werkt als spanningsdeler
3. Het relais meet de stroomsterkte
4. Het relais werkt als schakelaar

Hoe noemt men het volgende symbool:

1. Voltmeter
2. LDR
3. Schakelaar
4. Spanningsmeter

Een deurbelbeveiliging wordt met een
reedcontact op de deurpost gemaakt.
Als de deur opengaat, beweegt
de magneet van het reedcontact af.
a. Het reedcontact staat hierdoor in de

1. AAN-stand
2. UIT-stand

Een deurbelbeveiliging wordt met een
reedcontact op de deurpost gemaakt.
Als de deur opengaat, beweegt
de magneet van het reedcontact af.
b. De stroom door de basis neemt daardoor

1. toe
2. af

                Leerdoelen behaald?

Vragen? 

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

1. Je kunt overeenkomsten en verschillen tussen een transistor en een relais benoemen. R
2. Je kunt uitleggen wanneer een transistor schakelt van UIT naar AAN (en andersom). T2
3. Je kunt schakelingen tekenen waarin een transistor als schakelaar wordt gebruikt. T1
4. Je kunt toelichten hoe een schakeling met een transistor als schakelaar werkt. T2
5. Je kunt beschrijven hoe je elektrische energie in een condensator kunt opslaan. R
6. Je kunt toelichten hoe een condensator in een schakeling wordt toegepast. T2

transistor

collector

basis

emitter

condensator

9.4 Elektronische schakelingen

Leerdoelen

Veiligheid 

Je kunt uitleggen hoe elektromagneten, relais en sensoren worden toegepast in technische systemen die we dagelijks gebruiken.

Verantwoordelijkheid: 

Je kunt uitleggen hoe automatische schakelingen kunnen bijdragen aan veiligheid, gemak en energiebesparing.

Probleemoplossend denken:

Je kunt bewust en verantwoord omgaan met elektrische en automatische systemen en nadenken over de invloed van technologie op de samenleving.

Leerdoelen burgerschap

9.4 Elektronische schakelingen

9.4 Elektronische schakelingen

9.4 Elektronische schakelingen

Transistor

Een transistor is net als de diode en de led een halfgeleider.

Een transistor kun je gebruiken als automatische schakelaar, net als een relais.

Een transistor heeft verschillende voordelen:

• Een transistor is kleiner dan een relais.

• Een transistor is goedkoper dan een relais.

• Een transistor verbruikt minder elektrische energie dan een relais.

9.4 Elektronische schakelingen

9.4 Elektronische schakelingen

Transistor heeft 3 aansluitpunten:

Basis

Collector

Emitter

Door een transistor kunnen twee stromen lopen:

• van de basis naar de emitter,

• van de collector naar de emitter.

Transistor

9.4 Elektronische schakelingen

9.4 Elektronische schakelingen

De stroom door de basis bepaalt of de transistor uit- of aanstaat.

De transistor staat in de UIT-stand als de stroom door de basis nul of bijna nul is. 

Er kan dan ook geen stroom lopen van de collector naar de emitter (afbeelding).

Transistor

9.4 Elektronische schakelingen

9.4 Elektronische schakelingen

De transistor staat in de AAN-stand als er een kleine stroom door de basis loopt. 

Er kan dan een veel grotere stroom lopen van de collector naar de emitter (afbeelding). 

Zo kun je een apparaat aanzetten dat je op de collector hebt aangesloten.

Transistor

9.4 Elektronische schakelingen

9.4 Elektronische schakelingen

Transistor

9.4 Elektronische schakelingen

9.4 Elektronische schakelingen

Schakelen met een transistor

• In het bovenste plaatje is het inbraakalarm (het slingerende lijntje) heel. Omdat er tussen A en B een weerstand zit, gaat hier geen stroom heen. Het is makkelijker om door het alarm te stromen.
  

• In het onderste plaatje is het inbraakalarm verbroken (bijvoorbeeld een raam kapot gemaakt. Hierdoor gaat de stroom van A naar B en dan naar E. Nu kan er ook stroom van C naar E en zal er een zoemer afgaan.

9.4 Elektronische schakelingen

9.4 Elektronische schakelingen

De automatische straatlantaarn

9.4 Elektronische schakelingen

9.4 Elektronische schakelingen

Schakelonderdeel waarin snel een kleine hoeveelheid elektrische energie kan worden opgeslagen.

Condensator                                                          Symbool

9.4 Elektronische schakelingen

9.4 Elektronische schakelingen

Een schakeling met condensator

Als je de schakelaar

sluit laadt de condensator op. 

Als je hem opent blijft de lamp branden op de stroom van de condensator.

9.4 Elektronische schakelingen

Ventilatorschakeling

Veiligheidsregels

1. Luister naar je leraar en doe wat je leraar zegt.
   
2. Niet duwen, trekken of rennen in het lokaal.
   
3. Niet eten of drinken in het lokaal.
   
4. Leg geen tas of andere spullen waar mensen moeten lopen.
   
5. Draag een veiligheidsbril als dat nodig is.
   
6. Bind lang haar in een staart als je met vuur werkt.
   
7. Werk altijd voorzichtig, vooral met scheikundige stoffen.
   
8. Ruik alleen voorzichtig aan onbekende stoffen.
   
9. Proef nooit van stoffen.

• Als er iets fout gaat, dan moet je meteen je leraar waarschuwen!!!!!

Veiligheidsmiddelen

Bij practicum moet je weten waar de veiligheidsmiddelen voor dienen.

1. De brandblusser, hiermee blus je een beginnende brand;
2. De branddeken, hier kun je iemand in wikkelen als zijn kleding in brand staat 
3. De oogdouche of oogwasfles, hiermee spoel je je ogen schoon als je er bijtende stof in hebt gekregen;
4. De nooddouche, hier kun je onder gaan staan als je een bijtende stof over je heen hebt gekregen;
5. De nooddeur, een deur die bestemd is om het lokaal te ontvluchten;
6. De noodstop, een rood met gele knop die het gas en de elektriciteit afsluit als je hem indrukt.

transistor

Automatische schakelaar die de stroom volledig elektronisch (zonder bewegende delen) in- en uitschakelt.

collector

Aansluitpunt van een transistor; via dit aansluitpunt loopt de stroom van het apparaat (de ‘apparaatstroom’) dat door de transistor wordt aan- en uitgezet.

basis

Aansluitpunt van een transistor; via dit aansluitpunt loopt de ‘schakelstroom’ de transistor in.

emitter

Aansluitpunt van een transistor; de stroom loopt via de emitter weer terug naar de batterij.

condensator

Schakelonderdeel waarin snel een kleine hoeveelheid elektrische energie kan worden opgeslagen.

Begrippen: 

                Begrippen uit deze les

Vragen? 

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Aan de slag

Maak: 

van paragraaf 9.4 opdracht 1 t/m 10 op pagina 

Extra uitdaging maak opdracht op de eindexamensite: Maak op de eindexamensite: NASK H9 HERHALEN opdracht 1 t/m 10

Lastig? 

1. Kijk eerst in je boek 

2.Zoek het op m.b.v. de flitskaarten

3. Vraag om hulp

                Leerdoelen behaald?

1. Je kunt de onderdelen beschrijven waaruit een elektromagneet is opgebouwd. R
   
2. Je kunt uitleggen hoe een elektromagneet een stroomkring kan inschakelen. T2
   
3. Je kunt met symbolen tekenen hoe je een relais in een schakeling opneemt. T1
   
4. Je kunt toelichten hoe een relais wordt toegepast in een automatische schakeling. T2
   
5. Je kunt uitleggen hoe je een reedcontact in een schakeling als sensor gebruikt. T2

• anker
• breekcontact
• elektromagneet
• maakcontact
• noordpool
• reedcontact
• relais
• spoel
• zuidpool

9.3 Schakelen met een relais 

Leerdoelen behaald?

                Leerdoelen behaald?

                Leerdoelen behaald?

Vragen? 

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Schrijf 3 dingen op die
je deze les hebt geleerd

Stel 1 vraag over iets dat je
deze les nog niet zo goed hebt begrepen

Volgende les:

Huiswerk:

1. Lees paragraaf 9.4 Elektronische schakelingen  
2. Maak op de eindexamensite: NASK H9 HERHALEN opdracht 1 t/m 10

Dank voor jullie aandacht!

Nask Toolbox