Rectale en overige medicatie in de zorg

• newEditor

Medicatie in de zorg: rectale medicatie

Wat weet je al over rectale medicatie?

Leerdoel

Aan het einde van deze les kun je verschillende vormen van rectale en overige medicatie herkennen, de indicaties uitleggen, en de aandachtspunten bij het toedienen benoemen.

Wat verstaan we onder rectale medicatie?

Rectale medicatie wordt via de anus toegediend in het rectum. Dit is vaak in de vorm van zetpillen of vloeibare middelen (lavementen).

Indicaties voor rectale medicatie

Rectale toediening wordt gebruikt bij:

misselijkheid

slikproblemen

lokale werking.

bij patiënten die bewusteloos zijn.

Opname in het lichaam

Medicatie in het rectum wordt via het darmslijmvlies opgenomen.

Dit kan het therapeutische effect sneller laten optreden dan bij orale toediening.

Gevaren van rectale medicatie

Mogelijke gevaren zijn irritatie van het slijmvlies, lokale allergische reacties en onjuiste absorptie van het middel.

Wat zijn zetpillen?

Zetpillen zijn medicatie in vaste vorm, bedoeld om in het rectum te worden ingebracht waar ze smelten en hun werk doen.

Werking en indicatie van zetpillen

Wordt gebruikt bij misselijkheid, snelle werking noodzakelijk, of lokale behandeling in de darm.

Indicatie

Werking

De zetpil smelt bij lichaamstemperatuur en de medicatie wordt via het darmslijmvlies opgenomen.

Voordelen van rectale toediening

Rectale toediening omzeilt het maag-darmkanaal.

Handig bij braken, bewusteloosheid of slikproblemen.

Nadelen van rectale toediening

Verschil met orale toediening

Algemene nadelen

Niet alle medicatie is geschikt. Patiënten kunnen moeite hebben met deze toediening.

Soms ongemak of schaamte. Wisselende opname en kans op irritatie.

Enkele soorten zetpillen

Voorbeelden: pijnstillers (paracetamol), laxeermiddelen (glycerine), ontstekingsremmers, koortswerende middelen.

Bewaren van rectale medicatie

Koel en droog bewaren, vaak in de koelkast. Altijd buiten bereik van kinderen.

Hoe dien je een zetpil toe?

Leg de patiënt op de linkerzij, breng de zetpil met de punt naar voren in het rectum, en laat de patiënt even liggen.

Wat is een microlavement?

Dit is een kleine hoeveelheid vloeistof die rectaal wordt toegediend, vaak als laxeermiddel.

Soorten microlavementen en toediening

Breng voorzichtig het canule in het rectum en spuit de vloeistof in.

Er zijn waterige, oliehoudende en medicinale lavementen.

Soorten

Toediening

Aandachtspunten bij microlavement

Controleer op bijwerkingen, hygiëne en goede techniek. Observeer de patiënt na toediening.

Oogdruppels toedienen

Was je handen, trek het onderooglid voorzichtig naar beneden en laat de druppel in de ooghoek vallen.

Aandachtspunten en techniek oogdruppelen

Laat de patiënt na toedienen even de ogen sluiten. Dep overtollige vloeistof af.

Aandachtspunten

Gebruik per oog een apart flesje indien voorgeschreven. Raak het oog niet aan met de druppelaar.

Techniek

Oogzalf of ooggel gebruiken

Breng een kleine hoeveelheid aan in de onderste ooglidplooi met schone handen.

Oordruppels toedienen

Maak het oor schoon, verwarm de druppels licht en trek het oor voorzichtig omhoog voor betere toegang.

Voor- en nadelen oordruppels

Nadelen

Voordelen

Kan als onprettig worden ervaren, risico op irritatie.

Snelle, lokale werking. Makkelijk toe te dienen.

Algemene richtlijnen bij oordruppels

Zorg voor schone handen en materialen. Druppel niet te diep in het oor.

Percutane toediening van medicatie

Hierbij wordt medicatie via de huid opgenomen, bijvoorbeeld met zalf of een patch (pleister).

Nadelen van percutane toediening

Mogelijke huidirritatie, allergische reacties en kans op onvolledige opname.

Transdermale pleisters

Transdermale pleisters geven langzaam medicatie af via de huid, bijvoorbeeld nicotine- of pijnpleisters.

Zalf aanbrengen

Breng de zalf dun aan op een schone en droge huid. Was je handen na afloop goed.

Samenvatting

Je kent nu de belangrijkste vormen van rectale en overige medicatie, hun toepassingen en toedieningswijzen.

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.