6.2 Nederlandse landschappen

• newEditor
• Mens & Maatschappij
• Middelbare school
• vmbo k
• Leerjaar 2

Hoog Nederland

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Reisdoelen paragraaf 6.2

Steef Linssen

Wie is er al vaker in Zuid-Limburg geweest

1

Ja

2

Nee

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

En nu… lezen maar!

Opdracht

Lees de tekst 6.2.1 ”Hoog-Nederland”.

Noteer woorden die je niet begrijpt en vragen die je hebt.

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Hoog- en Laag-Nederland

Hoog-Nederland

Deel van Nederland dat boven het zeeniveau ligt.

Laag-Nederland

Deel van Nederland dat beneden het zeeniveau ligt.

Hoogtekaart

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Limburgse heuvels

• De heuvels in Limburg zijn miljoenen jaren geleden ontstaan.

• Het gebied werd omhooggeduwd toen andere bergen in Europa ontstonden.

• Rivieren en beekjes hebben het landschap uitgeslepen.

• De bodem is bedekt met löss.

• Dit is een heel fijn soort zand dat erg vruchtbaar is.

• In Zuid-Limburg vind je veel akkerbouw.

https://schooltv.nl/video/loess-een-zeer-vruchtbare-grondsoort/

Wat voor producten worden met akkerbouw geoogst?

Welke soort landbouw hebben ze veel in plekken waar geen vruchtbare grond is?

A

Daar is geen landbouw

B

Ook akkerbouw

C

Veel veeteelt

D

Tuinbouw in kassen

Begrippen 6.2.1

• Hoog-Nederland

• Laag-Nederland

• Löss

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Aan de slag!

Opdracht

1. Log in op paspoort21.nl

2. Maak de opdrachten bij tekst 6.2.1

144A

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

En nu… lezen maar!

Opdracht

Lees de tekst 6.2.2 ”Het afvoerputje van Europa”.

Noteer woorden die je niet begrijpt en vragen die je hebt.

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Rivieren in Nederland

• De grootste rivieren in Nederland zijn:

  • Maas;

  • IJssel;

  • Nederrijn;

  • Waal;

  • Schelde.

• De grootste Nederlandse wateren zijn:

  • Noordzee;

  • Waddenzee;

  • IJsselmeer;

  • Markermeer.

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

De loop van een rivier

• Een rivier ontspringt bij de bron:

  • Dit is vaak in de bergen door smeltwater of door regenval.

• Als het reliëf afneemt ontstaan aftakkingen in de rivier.

  • De Rijn splitst zich in Nederland af in:

    • Waal;

    • Nederrijn;

    • IJssel.

• Een rivier mondt uit in de zee of in een meer.

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Kan jij de ondrdelen van de rivier aanwijzen?

Plaats de begrippen op de juiste plek in de afbeelding:

1. Bron

2. Afsplitsing

3. Uitmonding

Stenen en dakpannen hebben iets te maken met rivieren

A

Ja

B

Nee

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Rivierklei als grondstof

• Dichtbij rivieren vind je veel rivierklei.

• Dit is de grondstof van bakstenen.

• Daarom vind je langs rivieren veel steenfabrieken/dakpannenfabrieken.

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Vruchtbaar land

• Iets verder van rivieren bestaat de bodem een combinatie van klei en zand.

• Deze grond is erg vruchtbaar.

• Al in de prehistorie werden daarom bij rivieren de eerste landbouwsamenlevingen gevestigd.

• Tegenwoordig vind je er veel tuinbouw.

  • Dit is een vorm van akkerbouw.

  • Langs rivieren wordt vooral fruit geteeld.

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Hoe beïnvloedt de rivier het landschap?

Klik op de afbeelding voor een video over het ontstaan van het rivierkleigebied.

Begrippen 6.2.2

• Uitmonden

• Aftakkingen

• Ontspringen

• Grondstof

• Tuinbouw

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Aan de slag!

Opdracht

1. Log in op paspoort21.nl

2. Maak de opdrachten bij tekst 6.2.2

144B

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

En nu… lezen maar!

Opdracht

Lees de tekst 6.2.3 ”Van water land maken”.

Noteer woorden die je niet begrijpt en vragen die je hebt.

Steef Linssen

Duinen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Het duinlandschap

• Het landschap in Laag-Nederland is gevormd door zee en ijs:

  • Na de laatste ijstijd steeg de temperatuur  ijs smolt  de zeespiegel steeg  Nederland overstroomde regelmatig.

• Bij de overstromingen nam de zee zand en klei mee.

• Door de werking van eb en vloed bleef het zand aan de kust liggen.

• Er ontstonden duinen.

• Duinen beschermden het land tegen nieuwe overstromingen.

Wat is de werking van duinen? Waarvoor hebben we ze?

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Bollenvelden

• Achter de duinen bleven kleideeltjes liggen.

• Er ontstond een zeekleilandschap.

• Zeeklei is (over het algemeen) vruchtbaar.

• Je vindt daarom veel tuinbouw, waar sierteelt plaatsvindt in het westen van Nederland.

• Waar de bodem te nat is vind je vooral veeteelt.

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Van water land maken

• Door de vele overstromingen ontstonden veel moerassen achter de duinen.

• Vanaf de vijftiende eeuw werden moerassen drooggemalen met molens.

• Zo ontstonden polders.

• Een polder is een stuk land dat is omgeven met dijken en waarbinnen de mens de waterstand kan regelen.

• Grote delen van Nederland werden zo ‘ingepolderd’.

Wat lag er eerst op de plekken van de polders?

A

Dorpen

B

Bossen

C

Zee

D

Moerassen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Hoe Nederlanders van water land maakten…

Klik één keer om te zien hoe Nederland tussen 1300 en 2000 werd ingepolderd.

Wat valt jou het meest op?

Begrippen 6.2.3

• Duinen

• Polders

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Aan de slag!

Opdracht

1. Log in op paspoort21.nl

2. Maak de opdrachten bij tekst 6.2.3

144C

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

En nu… lezen maar!

Opdracht

Lees de tekst 6.2.4 ”Cultuurlandschappen door de tijd”.

Noteer woorden die je niet begrijpt en vragen die je hebt.

Steef Linssen

Wat betekent cultuur?

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Cultuurlandschappen

• Een cultuurlandschap is een landschap dat door de mens is gevormd.

• Nederland is bijna volledig een cultuurlandschap.

In de volgende dia’s zie je de vorming van het Nederlandse cultuurlandschap door de eeuwen heen.

De romeinen hebben vroeger in Limburg gewoond

A

Waar

B

Niet waar

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Prehistorie en oudheid

1. Tijdens de prehistorie werd Nederland bewoond door nomaden.

2. Later kwamen de eerste landbouwsamenlevingen in onder andere Limburg en Drenthe.

3. Tijdens de oudheid werd het zuiden van Nederland veroverd door de Romeinen.

4. Romeinen stichtten de eerste steden, zoals Maastricht en Nijmegen.

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Middeleeuwen en vroegmoderne tijd

1. Rond het jaar 1000 urbaniseerde Nederland langs de rivieren.

2. Vanaf 1500 ontstonden grote handelssteden in West-Nederland.

3. In de zeventiende eeuw werden grote meren en moerassen drooggelegd en ingepolderd voor de landbouw.

Hoe werd Nederland honderd jaar geleden een stuk groter?

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Moderne tijd

1. In de negentiende eeuw ontstonden industriesteden.

2. Er werd moderne infrastructuur aangelegd, zoals kanalen en spoorwegen.

3. Begin twintigste eeuw werd Flevoland ingepolderd.

Begrippen 6.2.4

• Cultuurlandschap

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Aan de slag!

Opdracht

1. Log in op paspoort21.nl

2. Maak de opdrachten bij tekst 6.2.4

144D

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Exit ticket

Beantwoord de volgende vragen:

1. Noem drie dingen die je vandaag hebt geleerd.

2. Noem twee dingen die je nog lastig vindt aan dit onderwerp.

3. Stel één vraag die je nog hebt.

Steef Linssen