Methodisch werken in de zorg

Methodisch werken in de zorg

1 / 51
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVerpleging en verzorgingMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 51 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Methodisch werken in de zorg

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan uitleggen hoe methodisch werken in het verpleegkundig proces de eigen regie van de zorgvrager ondersteunt.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden koppel jij aan eigen regie in de zorg?

Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Vraag daarna kort welke woorden passen bij samenwerken, kiezen en zelfredzaamheid.

Oriëntatie op de gezondheidszorg

  • Gezondheidszorg draait niet alleen om behandelen, maar ook om ondersteunen in het dagelijks leven

  • De zorgvrager staat centraal in keuzes over zorg en ondersteuning

  • Verpleegkundigen werken daarom niet willekeurig, maar bewust en gestructureerd

  • Methodisch werken helpt om zorg af te stemmen op wensen, mogelijkheden en doelen

Deze slide heeft geen instructies

Visie op zorg

  • Goede zorg sluit aan bij wat de zorgvrager zelf belangrijk vindt

  • Niet alleen problemen tellen mee, maar ook gewoonten, voorkeuren en mogelijkheden

  • Zorg wordt samen afgestemd met zorgvrager, mantelzorger en professional

Deze slide heeft geen instructies

Eigen regie als uitgangspunt

Eigen regie betekent dat de zorgvrager invloed houdt op zijn eigen leven en zorg. De verpleegkundige ondersteunt daarbij door samen doelen te bepalen, keuzes helder te maken en afspraken vast te leggen. Methodisch werken maakt die afstemming zichtbaar en uitvoerbaar.

Deze slide heeft geen instructies

Waarom structuur nodig is

  • Zorg gebeurt vaak met meerdere betrokkenen

  • Zonder duidelijke werkwijze ontstaan misverstanden of verschillen in aanpak

  • Structuur zorgt voor continuïteit, overdracht en gezamenlijke verantwoordelijkheid

Deze slide heeft geen instructies

Methodisch werken

Methodisch werken is op een systematische en geplande manier een doel bereiken. Je denkt vooraf na over wat je doet, waarom je dat doet en hoe je het uitvoert.

Deze slide heeft geen instructies

Kenmerken van methodisch werken

Proces

  • Systematisch: stap voor stap werken

  • Doelgericht: handelen met een duidelijk doel

  • Planmatig: vooraf afspraken en acties bepalen

  • Procesmatig: zorg volgen, bijstellen en evalueren

  • Niet eenmalig handelen, maar voortdurend afstemmen

  • Iedere stap sluit aan op de vorige

Werkwijze

Deze slide heeft geen instructies

Methodisch werken in de praktijk

  • Start met informatie verzamelen

  • Bepaal daarna problemen en doelen

  • Spreek af wie wat doet

  • Voer uit, observeer en stel zo nodig bij

Deze slide heeft geen instructies

Afstemming met de zorgvrager

Methodisch werken past bij eigen regie, omdat de zorgvrager in elke stap betrokken wordt. De zorg sluit daardoor niet alleen aan bij medische noodzaak, maar ook bij persoonlijke wensen, gewoonten en haalbare doelen.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is de kern van methodisch werken?

A

Gepland een doel bereiken

B

Snel problemen oplossen

C

Zelfstandig beslissen

D

Medische taken verdelen

De juiste kern is systematisch en gepland werken richting een doel. De afleiders passen wel bij zorg, maar beschrijven niet de definitie.

Methodisch werken samengevat

Methodisch werken betekent dat je systematisch en gepland werkt. Je denkt na over wat je doet, waarom je dat doet en hoe je het uitvoert. Zo sluit de zorg beter aan bij de zorgvrager en diens doelen.

systematisch
waarom
zorgvrager
toevallig
wanneer
mantelzorger
snel
waarmee

Alle kernwoorden komen letterlijk uit dit lesblok: systematisch, waarom en zorgvrager.

Het verpleegkundig proces

In de verpleging krijgt methodisch werken vorm in het verpleegkundig proces. Dit is het proces dat de verpleegkundige met de zorgvrager en mantelzorger doorloopt van gegevens verzamelen tot en met evaluatie van de zorg.

Deze slide heeft geen instructies

Een cyclisch proces

Gegevens verzamelen → verpleegkundige diagnose → planning en doelen → uitvoering → evaluatie → zo nodig opnieuw bijstellen


Het verpleegkundig proces is dus geen rechte lijn, maar een cyclus die opnieuw doorlopen kan worden als doelen nog niet zijn bereikt.

Deze slide heeft geen instructies

Fase 1 en 2

  • Benoemen van verpleegkundige problemen

  • Gericht op onderwerpen waarop de verpleegkundige invloed heeft

  • De diagnose bepaalt waarop de zorg zich gaat richten

  • Informatie over gezondheid, functioneren en hulpvraag

  • Gesprek, observatie en intake vormen de basis

  • Ook mantelzorger en context kunnen belangrijke informatie geven

2. Diagnose stellen

1. Gegevens verzamelen

Deze slide heeft geen instructies

Fase 3 en 4

4. Uitvoering

  • Gewenste situatie vaststellen

  • Verpleegdoelen formuleren

  • Afspraken maken: wie doet wat, wanneer en met welke middelen

  • De afgesproken zorg wordt uitgevoerd

  • Tijdens de uitvoering blijft observatie belangrijk

  • Bevindingen kunnen aanleiding zijn om bij te sturen

3. Planning en doelen

Deze slide heeft geen instructies

Fase 5: evaluatie

  • Nagaan of doelen zijn bereikt

  • Beoordelen of de gekozen aanpak passend was

  • Zo nodig doelen, diagnose of plan aanpassen

Deze slide heeft geen instructies

Samenwerking in alle fasen

De vijf fasen kunnen alleen goed doorlopen worden in samenwerking met de zorgvrager. Daarom begint het verpleegkundig proces met het opbouwen van een zorgrelatie en eindigt het pas nadat de zorg is geëvalueerd en afgerond.

Deze slide heeft geen instructies

Welke fase komt direct na de verpleegkundige diagnose?

A

Uitvoering

B

Evaluatie

C

Planning en doelen

D

Gegevens verzamelen

Hier toets je de volgorde van de cyclus. Een veelgemaakte fout is uitvoering te vroeg kiezen.

Het verpleegkundig proces

Het verpleegkundig proces is een cyclisch proces. Na het verzamelen van gegevens stel je een verpleegkundige diagnose vast. Daarna volgen planning, uitvoering en evaluatie.

cyclisch
diagnose
evaluatie
lineair
anamnese
motivatie
rapportage
overdracht

Let op het onderscheid tussen diagnose, evaluatie en andere dossiertermen zoals rapportage.

Waarom past het verpleegkundig proces bij eigen regie?

Verwachte elementen: samenwerking met de zorgvrager, doelen afstemmen op wensen en gewoonten, haalbare keuzes maken, bijstellen op basis van evaluatie.

Voordelen van methodisch werken

  • Brengt structuur in het werk

  • Maakt zorg overzichtelijker voor alle betrokkenen

  • Ondersteunt samenwerking en overdracht

  • Vergroot continuïteit van zorg

Deze slide heeft geen instructies

Voordelen voor kwaliteit

  • Keuzes kunnen worden gemotiveerd

  • Zorg is beter te evalueren

  • Bewuste keuzes verkleinen de kans op fouten

  • Kwaliteit van zorg wordt zichtbaarder

Deze slide heeft geen instructies

Voordelen voor beroep en organisatie

  • Collega's bespreken samen doelen en werkwijzen

  • Professionele ontwikkeling krijgt meer richting

  • Zorgplannen maken verantwoording mogelijk aan organisatie, inspectie en zorgverzekeraars

  • Methodisch werken ondersteunt eisen rond kwaliteit van zorg, zoals binnen de Wkkgz

Deze slide heeft geen instructies

Welk voordeel hoort het best bij methodisch werken?

A

Meer continuïteit van zorg

B

Minder contact met collega's

C

Geen evaluaties meer nodig

D

Alleen sneller rapporteren

De inhoud benadrukt structuur, overdracht en continuïteit. De andere opties zijn te beperkt of onjuist.

Welk voordeel lijkt jou in de praktijk het belangrijkst?

1

Structuur

2

Overdracht

3

Minder fouten

4

Verantwoording

Deze slide heeft geen instructies

Het verpleegplan

Bij de start van de zorg worden afspraken gemaakt tussen zorgorganisatie en zorgvrager. Die afspraken worden vastgelegd in een verpleegplan. Afhankelijk van de setting kun je ook termen tegenkomen als zorgplan, zorgleefplan, begeleidingsplan of ondersteuningsplan.

Deze slide heeft geen instructies

Wat staat in een verpleegplan?

Planning

  • Hoeveel uren zorg nodig zijn

  • Voor hoelang de zorg loopt

  • Wanneer evaluatie plaatsvindt

  • Met welke middelen wordt gewerkt

Afspraken over zorg

  • Waarom hulp nodig is

  • Welk doel de zorgvrager heeft

  • Welke activiteiten worden uitgevoerd

  • Wie de zorg verleent

Deze slide heeft geen instructies

Meer dan alleen tekorten

  • Ook wensen en gewoonten horen in het plan

  • Zelfzorgmogelijkheden worden beschreven

  • Behoefte aan begeleiding, motivatie of aanleren van vaardigheden krijgt een plek

Deze slide heeft geen instructies

Het verpleegdossier

Het verpleegkundig proces wordt vastgelegd in het verpleegdossier. Het verpleegplan is daar een onderdeel van. In de praktijk worden ook de termen cliëntendossier en patiëntendossier gebruikt, omdat het dossier breder is dan alleen zorg.

Deze slide heeft geen instructies

Inhoud van het verpleegdossier

Basisinformatie

  • Persoonlijke gegevens

  • Anamnese of intakeverslag

  • Vaste afspraken over blijvende problemen

  • Verpleegplannen

Aanvullende informatie

  • Dagelijkse rapportage en besprekingen

  • Behandelplannen van andere disciplines

  • Onderzoeksuitslagen en observaties

  • Ontslagverslag en eventuele toestemmingen

Noem eventueel dat veel instellingen digitaal werken met ECD, EZD of EPD, maar dat de basisfunctie hetzelfde blijft: informatie delen, volgen en verantwoorden.

Wat is een onderdeel van het verpleegdossier?

A

Reisgeschiedenis

B

Anamnese

C

Rooster collega's

D

Afdelingsbudget

Anamnese of intakeverslag hoort in het dossier; de andere opties horen niet bij zorginhoudelijke dossiervoering.

Plan en dossier

Bij de start van zorg worden afspraken vastgelegd in een verpleegplan. Dat plan is een onderdeel van het verpleegdossier, waarin ook gegevens zoals de anamnese en rapportages worden bewaard.

verpleegplan
verpleegdossier
zorgrelatie
evaluatie
mantelzorger
levensdomein

Controleer of studenten plan en dossier niet verwarren: het plan zit ín het dossier.

Zelfredzaamheid bespreken

Het beste moment om zelfredzaamheid te bespreken is tijdens de anamnese. Als een zorgvrager hulp vraagt bij ADL, is doorvragen belangrijk: waarbij precies, hoe vaak en wat lukt nog zelfstandig of met ondersteuning?

Deze slide heeft geen instructies

Drie aspecten van zelfredzaamheid

  • De zorgvrager zelf: motivatie, wensen en eigen inzet

  • De mogelijkheden van de zorgvrager: lichamelijk, geestelijk, sociaal en financieel

  • De omgeving: mantelzorg, woning, hulpmiddelen en technologie

Deze slide heeft geen instructies

Beperkt zelfinzicht

  • Soms ziet een zorgvrager zijn eigen mogelijkheden of beperkingen niet goed

  • Bespreek dan concreet wat je observeert

  • Weeg ook af of jouw professionele normen meespelen in je oordeel

Deze slide heeft geen instructies

Instrumenten om regie te versterken

Om zelfredzaamheid en eigen regie in kaart te brengen, kunnen verschillende instrumenten worden gebruikt, zoals de zelfredzaamheidsmeter, de draagkracht-draaglastanalyse, de Eigenwerkwijzer en de drama- en winnaarsdriehoek.

Deze slide heeft geen instructies

Welke drie aspecten bekijk je bij zelfredzaamheid?

A

Zorgvrager, mogelijkheden, omgeving

B

Diagnose, medicatie, planning

C

Familie, arts, afdeling

D

Wonen, werken, inkomen

De juiste combinatie komt letterlijk uit de slides over zelfredzaamheid.

Hoe reageer je bij beperkt zelfinzicht van een zorgvrager?

Verwachte elementen: benoem concrete observaties, vraag door, bespreek wat wel en niet lukt, wees bewust van eigen normen en waarden.

Het zorgleefplan

In de langdurige zorg zijn organisaties verplicht om voor iedere zorgvrager een zorgleefplan te gebruiken. Het zorgleefplan legt afspraken vast vanuit de wensen en mogelijkheden van de zorgvrager en helpt hem te blijven doen wat hij zelf zinvol en belangrijk vindt.

Deze slide heeft geen instructies

Waarvoor dient het zorgleefplan?

  • De zorgvrager leren kennen

  • Beschrijven wat belangrijk is in zijn leven

  • Afspraken maken over zorg en ondersteuning

  • Samenwerking en evaluatie ondersteunen

Deze slide heeft geen instructies

Vier levensdomeinen

  • Wonen en leven

  • Participatie

  • Mentaal welbevinden en autonomie

  • Lichamelijk welbevinden en gezondheid

Domeinen

Betekenis

  • Kwaliteit van leven wordt bespreekbaar

  • Niet alleen zorgbehoefte, maar ook leefwensen tellen mee

  • Per domein wordt gezocht naar passende ondersteuning

Deze slide heeft geen instructies

Verantwoorde zorg

Verantwoorde zorg betekent dat zorg van goed niveau, effectief, efficiënt, veilig en cliëntgericht is. De zorg is afgestemd op indicatie en werkelijke behoefte, en wordt verleend volgens wettelijke eisen, beroepscodes en actuele richtlijnen.

Deze slide heeft geen instructies

Wettelijke eisen aan het zorgleefplan

  • Iedere zorgvrager heeft een persoonlijk plan

  • Zorgvrager of vertegenwoordiger wordt betrokken bij opstellen, evalueren en bijstellen

  • Het gesprek vindt snel na de start van zorg plaats

  • Evaluatie gebeurt minimaal twee keer per jaar

  • Het plan moet binnen zes weken tot stand komen

Je kunt hierbij benoemen dat de IGJ controleert of afspraken worden nagekomen en goed terug te vinden zijn in het dossier.

Waarop is het zorgleefplan gebaseerd?

A

Alleen medische diagnoses

B

Wensen en mogelijkheden

C

Alleen wettelijke regels

D

Roosters en bezetting

De kern van het zorgleefplan is dat het uitgaat van wat voor de zorgvrager zinvol en belangrijk is.

Zorgleefplan en kwaliteit van leven

Het zorgleefplan helpt om de wensen van de zorgvrager vast te leggen. Daarbij wordt gewerkt met vier levensdomeinen en moet het plan binnen zes weken tot stand komen.

wensen
levensdomeinen
zes weken
problemen
afdelingen
drie maanden
hulpmiddelen
teamdoelen

Laat studenten de koppeling zien tussen persoonsgerichte zorg, domeinen en wettelijke termijn.

Wat neem jij uit deze les mee naar je stage of praktijk?

Deze slide heeft geen instructies

Welk onderdeel vond jij het lastigst om te begrijpen?

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

Methodisch werken - Op een systematische en geplande manier een doel bereiken

Verpleegkundig proces - Cyclisch proces van gegevens verzamelen tot en met evaluatie van zorg

Verpleegkundige diagnose - Beschrijving van problemen waarop de verpleegkundige zich richt

Verpleegdoel - Gewenste situatie die met de zorg wordt nagestreefd

Verpleegplan - Plan met doelen, afspraken, activiteiten en evaluatiemomenten

Verpleegdossier - Dossier waarin het verpleegkundig proces en relevante gegevens worden vastgelegd

Zelfredzaamheid - Wat een zorgvrager zelf kan doen, eventueel met ondersteuning

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

Eigen regie - Invloed van de zorgvrager op keuzes over zijn leven en zorg

Anamnese - Gegevensverzameling via gesprek en observatie aan het begin van de zorg

ADL - Algemene dagelijkse levensverrichtingen, zoals wassen en aankleden

Zorgleefplan - Persoonlijk plan in de langdurige zorg gebaseerd op wensen en mogelijkheden

Levensdomeinen - Vier gebieden die samen kwaliteit van leven en zorgbehoefte zichtbaar maken

Mantelzorger - Naaste die onbetaald zorg of ondersteuning biedt

Wkkgz - Wet die zorgorganisaties verplicht aandacht te geven aan kwaliteit, klachten en verantwoording

Deze slide heeft geen instructies