Taal op vrijdag

Klaar voor lezen en schrijven

1 / 27
volgende
Slide 1: Slide
newEditorAvoPraktijkonderwijsLeerjaar 2

In deze les zitten 27 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 7 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Klaar voor lezen en schrijven

Open luchtig en benoem dat de les helpt bij begrijpend lezen én netjes schrijven. Houd het tempo hoog vanwege de korte lestijd.

Dit ga ik kunnen

Ik kan woorden en zinnen beter lezen en schrijven met handige taalregels.

Deze slide heeft geen instructies

Welke taalhulp ken jij al?

Gebruik de woorden uit de wolk als start: bijvoorbeeld lezen, punt, vraagteken, ei, ij, zin. Laat kinderen kort benoemen wat ze al herkennen.

Leestekst met vragen

  • Lees eerst de titel

  • Kijk naar plaatjes als die er zijn

  • Zoek belangrijke woorden

  • Denk: waar gaat dit over?

Leg uit dat begrijpend lezen niet alleen hard lezen is, maar snappen wat er staat. Laat leerlingen eerst globaal kijken voor ze precies lezen.

Zo pak je een tekst aan

  1. Kijk eerst snel.

  2. Lees rustig.

  3. Zoek het antwoord in de tekst.

  4. Controleer: past het antwoord bij de vraag?

Benadruk dat antwoorden bij begrijpend lezen vaak in de tekst staan. Laat zien dat gokken minder goed werkt dan terugzoeken.

Wat doe je eerst bij begrijpend lezen?

A

Titel kijken

B

Antwoord gokken

C

Hard roepen

D

Einde lezen

Sluit aan bij slides 2 en 3: eerst snel kijken naar titel, plaatje en belangrijke woorden.

Zo lees je slim

Bij begrijpend lezen kijk ik eerst naar de titel en naar plaatjes. Daarna lees ik rustig en zoek ik het antwoord in de tekst. Aan het eind controleer ik mijn antwoord.

titel
rustig
antwoord
controleer
vraag
snel
tekening
schreeuw

De kernwoorden komen letterlijk uit de vorige slides: titel, rustig, antwoord, controleer.

Wanneer schrijf je ei of ij?

  • Dat moet je vaak onthouden

  • Je hoort meestal hetzelfde

  • Daarom helpt een ezelsbruggetje

Houd het eenvoudig: leerlingen kunnen ei en ij meestal niet op gehoor onderscheiden. De kern is onthouden en veel zien/oefenen.

Ezelsbruggetje

Korte ei = twee losse letters.

Lange ij = lijkt op één lange letter.


Je moet bij woorden vaak weten welke vorm goed is.

Gebruik eventueel handgebaar: maak met vingers twee losse tekens voor ei en één lange lijn voor ij. Zeg erbij dat het een onthoudhulp is, geen vaste luisterregel.

Voorbeelden

trein

geit

plein

Met ei

Met ij

ijs

blij

zijn

Kies alleen herkenbare, korte woorden. Spreek ze hardop uit om te laten horen dat de klank vaak hetzelfde is.

Welk woord schrijf je met ij?

A

plein

B

geit

C

trein

D

ijs

Gebruik alleen de voorbeeldwoorden van slide 6, zodat de keuze herkenbaar blijft.

Wat helpt jou het meest bij ei of ij?

1

Woorden zien

2

Oefenen

3

Ezelsbruggetje

4

Hardop lezen

Deze slide heeft geen instructies

Woorden op de juiste plek

  • Een zin begint met wie of wat

  • Dan komt vaak het werkwoord

  • Daarna komt de rest


Ik lees een boek.

Maak zichtbaar dat een zin een logische volgorde heeft. Houd het bij eenvoudige mededelende zinnen.

Van losse woorden naar zin

boek / ik / lees / een


Goede volgorde:

Ik lees een boek.

Laat zien dat de hoofdletter en punt ook bij een goede zin horen. Dit verbindt woordvolgorde meteen aan leestekens.

Welke zin staat in de goede volgorde?

A

Boek een ik lees.

B

Ik lees een boek.

C

Lees ik boek een.

D

Een boek lees ik.

De juiste zin sluit precies aan bij slides 7 en 8: wie of wat, werkwoord, de rest.

Maak er een goede zin van

Een goede zin begint met Ik en daarna komt vaak het lees. Dan volgt de rest van de zin: een boek. Zo lees je: Ik lees een boek.

Ik
lees
boek
boek
een
loopt
wij

Elke blank heeft één logische plek. Dit herhaalt het voorbeeld van de contentslides.

Het werkwoord goed kiezen

  • Kijk: één of meer?

  • Past ik, hij of wij?

  • Kies de vorm die klopt in de zin

Geen volledige vervoegingsuitleg nodig. De simpele tip is: kijk goed naar het onderwerp van de zin.

Werkwoord: handige tip

Ik loop.

Hij loopt.


Kijk goed wie het doet.

Dan kies je het juiste werkwoord.

Gebruik alleen een enkel, heel duidelijk voorbeeld. De les is kort en bedoeld als voorbereiding, niet als volledige grammaticatraining.

Wat past goed in de zin: Hij ... naar school.

A

loop

B

lopen

C

loopt

D

liep

Toets de simpele tip van slides 9 en 10: kijk wie het doet. Bij hij hoort loopt.

Waar kijk je naar bij een werkwoord?

Bespreek dat leerlingen letten op wie het doet: ik, hij of wij. Een goed kort antwoord noemt bijvoorbeeld 'wie' of 'onderwerp'.

Leestekens

  • Vraag: ?

  • Kleine pauze in een zin: ,

Hoofdletter en punt

  • Begin van de zin: hoofdletter

  • Einde van de zin: punt

Vraagteken en komma

Noem de komma alleen als korte pauzehulp. Houd het eenvoudig en voorkom te veel uitzonderingen.

Netjes geschreven

Waar is mijn tas?

Ik neem brood, fruit en melk mee.


Goede leestekens maken een zin duidelijk.

Laat zien dat leestekens helpen bij betekenis en rust in een zin. Koppel dit terug aan begrijpend lezen: duidelijke zinnen lees je beter.

Welk teken hoort aan het eind van een vraag?

A

Punt

B

Komma

C

Hoofdletter

D

Vraagteken

Sluit aan bij slides 11 en 12 over leestekens.

Leestekens op hun plek

Een zin begint met een hoofdletter en eindigt vaak met een punt. Stel je een vraag, dan gebruik je een vraagteken. Een komma laat een kleine pauze zien.

hoofdletter
punt
vraagteken
pauze
uitroep
woord
letter
stop

Herhaalt de kern van slide 11 in eenvoudige taal.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Vrije reflectie. Laat kinderen één ding noemen, bijvoorbeeld titel kijken, ei/ij, woordvolgorde, werkwoord of leestekens.

Wat hielp jou het beste vandaag?

Vrije reflectie over wat het meest hielp: voorbeeldzin, ezelsbruggetje, stappenplan of leestekens.

Woordenlijst

begrijpend lezen - lezen en snappen wat er staat

ezelsbruggetje - handig hulpje om iets te onthouden

zin - woorden samen met een duidelijke betekenis

werkwoord - woord dat zegt wat iemand doet

hoofdletter - grote letter aan het begin van een zin

punt - teken aan het einde van een gewone zin

vraagteken - teken aan het einde van een vraag

Deze slide heeft geen instructies