Medicatie; kennis en beeldvorming (OpMaat)

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 3

Medicatie

- Algemene werkingsprincipes

- Naamgeving

- Groepen medicatie

- Medicijn vs drugs 

Dit zou ik graag willen vragen of bespreken met betrekking tot medicatie.

Farmacologie

Farmacodynamiek: Wat het medicijn doet in of met het lichaam; werking van het medicijn.  

Farmacokinetiek: Wat het lichaam doet met het medicijn; hoe gaat het lichaam om met het middel. 

Wat is de farmacodynamiek (werking) van insuline-injecties?

Als je insuline inspuit, neemt het lichaam glucose (bloedsuiker) op, waardoor de bloedsuikerspiegel daalt en cellen energie krijgen, wat essentieel is voor mensen met diabetes. De werking van de insuline is afhankelijk van de soort en de injectieplaats, en kan bij verkeerd gebruik of overdosis leiden tot een te lage bloedsuiker (hypo) of andere complicaties, zoals spuitplekken (lipodystrofie).

Wat er gebeurt in het lichaam

Glucose-opname: Het lichaamseigen hormoon insuline, of de geïnjecteerde insuline, zorgt ervoor dat de "deur" van de cellen opengaat om glucose uit het bloed op te nemen.

Energie voor cellen: Deze glucose wordt door de cellen gebruikt als brandstof, waardoor de cel energie krijgt en de bloedsuikerconcentratie in het bloed afneemt.

Verbeterde energieniveaus: Door de daling van de bloedsuiker voelen mensen zich vaak energieker en minder moe, wat een opluchting kan zijn voor mensen met diabetes. 

Wat is het verschil in farmacokinetiek (wat het lichaam met het medicijn doet) tussen kortwerkende en langwerkende insulines?

Naamgeving medicatie

• Chemische naam = nauwkeurige beschrijving van de atomen die de stof bevat 

     (Para-acetylaminofenol)

• Stofnaam of generieke naam = beschrijving van de stof(fen) die in het medicijn zitten;  onder deze naam herkennen wij vaak de werking van het medicijn (paracetamol)

• Merknaam = fantasienaam verzonnen 

     door fabrikant (Panadol, Sinaspril)

® betekent

dat het een geregistreerd handelsmerk is en dat

niemand anders die naam mag gebruiken

OPDRACHT

Wat zijn de indicaties voor acetylsalicylzuur?

Wat zijn de indicaties voor amitriptyline?

Wat zijn de indicaties voor carbamazepine?

* Indicatie = reden om een middel voor te schrijven

carbamazepine

amitriptyline

Toedieningswegen
medicatie

Toedieningswegen

• Oraal --> tablet, dragee, capsule, poeder, drank
• Rectaal --> zetpil
• Transcutaan --> pleisters, zalf
• Vaginaal
• Sublinguaal
• Intraveneus
• Intramusculair
• Subcutaan
• Neus /  oog / oor
• Inhalatie
• ..........

enteraal

parenteraal

lokaal

systemisch

Middel komt in het hele lichaam terecht

Middel komt alleen op de plaats van toediening

Toediening via het maag-darmkanaal

Toediening buiten het maag-darmkanaal om

Medicatie-groepen

celdodende middelen, chemotherapie

middelen tegen misselijkheid

slaapmiddelen

stollingsremmers

middelen tegen hoge bloeddruk

pijnstillers

analgetica

anticoagulantia

anti-emetica

anti-hypertensiva

cytostatica

hypnotica

OPDRACHT

Noem minimaal 3 groepen antihypertensiva.

Geef van elke groep een korte beschrijving van de manier waarop ze de bloeddruk verlagen. 

Medicijn of drug

Bepaalde middelen worden door sommigen gebruikt om andere redenen dan medische redenen. In dat geval noemen we het geen medicijn, maar een drug. 

Omgekeerd kunnen bepaalde middelen die we als drugs kennen bij bepaalde medische problemen een positief effect hebben op de symptomen. In dat geval worden bepaalde drugs 'medicinaal' gebruikt. 

Verslavende medicijn-
groepen

Benzo's

Sterke pijnstillers

Ritalin

https://nos.nl/artikel/2518834-honderdduizenden-nederlanders-slikken-te-lang-een-verslavend-medicijn

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2590856-deskundigen-geschokt-door-vele-sterfgevallen-medicijnensite-nog-nooit-gezien

https://nos.nl/artikel/2491801-gevaar-zware-pijnstillers-wordt-onderkend-maar-gebruik-neemt-toch-toe

Ritalin-verslaving

https://www.bnnvara.nl/spuitenenslikken/artikelen/verslaafd-aan-ritalin-ik-denk-dat-ik-als-een-pudding-in-elkaar-zak-zonder

Verslaafd aan paracetamol???

Opdracht:

- Zoek informatie over medicatie-afhankelijke hoofdpijn. (bijv. op thuisarts.nl)

- Als je dit leest, is er dan sprake van verslaving of niet? (Wat zijn kenmerken van verslaving? Wordt daaraan voldaan?)

https://www.thuisarts.nl/hoofdpijn/ik-heb-hoofdpijn-doordat-ik-vaak-pijnstillers-tegen-hoofdpijn-gebruik

Verslaafd aan neusspray???

Opdracht:

- Zoek informatie over xylometazoline (otrivin) en het verslavende effect daarvan. (bijv. op www.kno.nl/preventie)

- Als je dit leest, is er dan sprake van een echte verslaving of niet? (Wat zijn kenmerken van verslaving? Wordt daaraan voldaan?)

https://www.kno.nl/preventie/neusspray-xylometazoline/

'Drugs' als medicijn

Benzo's

Sterke pijnstillers

Ritalin

https://nos.nl/artikel/2523327-staatscommissie-wil-meer-onderzoek-naar-mdma-bij-behandeling-ptss-patienten