PP Medicijnen les 3

Medicijnen

Keuzedeel helpende plus

1 / 51
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVerpleging en verzorgingMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 51 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 90 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Medicijnen

Keuzedeel helpende plus

Inhoud van de lessenreeks

  • Week 1 + 2: Wat zijn medicijnen, dosering, houdbaarheid en distibutiesysteem

  • vorm, indeling, doel en toedieningsvorm

  • Week 3 + 4: Toedieningsvormen in de praktijk, medicijnen in eigen beheer (BEM) en bewaren van medicijnen

  • : veilige medicatie en specifieke zorgsituaties

Lesdoelen week 1

Na deze les:


  • Heb je basis kennis over wat medicijnen zijn

  • Kun je vertellen hoe je om moet gaan met medicatie die niet op de medicatielijst staat

  • Heb je kennisgemaakt met soorten medicijnen en de toedienlijst

  • Kun je vertellen wat werkzame stof is

  • Hun je vertellen wat dosering en houdbaarheid zijn

  • Heb je kennis van distributiesystemen

Wat weet jij al over medicatie?

Soorten medicijnen en toedienlijst

Uitsluitend recept

Niet recept plichtig (UA, UAD en AV)

Alternatief

Homeopathisch

Alleen gebruiken onder medisch toezicht, voorgeschreven door arts of specialist

Relatief veilig te gebruiken zonder medisch toezicht

Worden bereid uit natuurlijke producten, zoals mineralen, planten en dieren

Kruiden, vitaminen en voedingssupplementen

Indicatie en contra-indicatie

Interactie

Bestanddelen medicijnen

Werkzame stof en hulpstoffen

Generieke naam en merknaam

Dosering en houdbaarheid

De dosering is hoe vaak per dag en hoeveel per keer een medicijn ingenomen moet worden

De dosis is hoeveel er per keer ingenomen moet worden

Houdbaarheid


LOT:Lotnummer / Batch

MFD: Manufacturing Date


Exp: Expiry Date

Distributiesystemen

Geneesmiddelendistributiesysteem (GDS)

Apotheker is verantwoordelijk

Zorgmedewerker - verantwoordelijk voor het correct

aanreiken van het juiste zakje aan de juiste patiënt op het juiste tijdstip.

Aansprakelijkheid

Losse medicatie.

Aansprakelijkheid: zorgorganisatie en de individuele zorgmedewerker.

Hoog risico op fouten.

Vorm, indeling, doel en toedieningsvorm



Hebben jullie kennis van vaste en vloeibare medicijnen


Kunnen jullie een indeling van medicijnen maken


Kunnen jullie de 5 doelen van medicijnen opnoemen


Kunnen jullie tenminste 3 toedieningsvormen opnoemen

Medicijnen in vaste & vloeibare vorm

Tabletten


Dragees


Capsules


Bruistabletten


Smelttabletten


Zetpillen

Dranken


Druppelvloeistoffen


Gels


Sprays


Klysma


Transdermale pleisters

Indeling Medicijnen

  1. Werking: Systemisch (opgenomen in bloedbaan) en lokaal

  2. Doel

    1. Curatief - genezing

    2. Symptoombestrijding - vermindert klachten

    3. Suppletief - aanvullen

    4. Preventief - voorkomen

    5. Stellen diagnose - contrast of oogvloeistof

  3. Vorm van toediening

    1. Oraal, rectaal, vaginaal, dermaal of cutaan, transdermaal, oculair, nasaal, pulmonaal, overige toedieningsvorm, sublinguaal, via oren

  4. Soort (antibiotica, opiaten)

  5. Enteraal/ (via maagdarmkanaal, overig) Parenteraal (buiten het maagdarmkanaal om)

Week 3

Toedieningsvormen in de praktijk, medicijnen in eigen beheer (BEM) en bewaren van medicijnen


Inhoud

  • Beschrijven hoe het medicatieproces verloopt

  • Kunnen jullie uitleggen hoe Beoordeling Eigen beheer Medicijnen gaat

  • Weten jullie hoe het bewaren van medicijnen gaat

Na deze les kunnen jullie:

Het medicatieproces

Arts schrijft voor

Apotheek maakt klaar en levert af

Zorgverlener

De taken van de zorgverlener in het medicatieproces

  1. Afspraken maken met de cliënt over de ondersteuning die nodig is bij het beheer en de inname van medicijnen

  2. Uitzetten van de medicijnen

  3. Aanreiken of toedienen van medicijnen

  4. Registreren en aftekenen van medicijnen

  5. Signaleren van knelpunten

  6. Evalueren van de behandeling met de cliënt en de arts

BEM: Beoordelen Eigen beheer Medicijnen

Categorieën eigen beheer medicijnen

  • Categorie 1: cliënt besteld en gebruikt medicatie zelf

  • Categorie 2: zorg besteld, cliënt gebruikt medicijnen zelf

  • Categorie 3: cliënt besteld zelf, zorg biedt hulp bij (een deel van ) medicatie

  • Categorie 4: zorg besteld en biedt hulp bij (een deel van) medicatie

  • Categorie 5: zorg besteld, biedt hulp bij medicatie en ziet toe op inname

Regels medicatiebeheer

Wat staat er op de toedienlijst?

  • Naam cliënt

  • Naam voorschrijvend arts

  • Naam van elk geneesmiddel in hoofdletters

  • Sterkte en dosering

  • Dag en tijdstip inname

  • Korte beschrijving indicatie

  • Ruimte voor aftekenen van elke toediening (tijd, toediener, paraaf en bijzonderheden)

  • Duidelijke toedieningsvoorschriften en specifieke instructies

  • Omschrijving van hoe het medicijn eruit ziet

  • Start- en einddatum van het medicijn

Medicatie overzicht; actueel en cliëntgebonden

  • Voorgeschreven, ter hand gestelde, toegediende en gebruikte medicijnen (sterkte, dosering, toedieningsvorm en gebruiksperiode)

  • Reden van starten/ stoppen/ wijzigen medicatie

  • Naam voorschrijver

  • Gebruik van alcohol/ drugs (duur en aard) door de cliënt

  • Naam apotheek

  • Cliëntgegevens

  • Contra-indicaties

  • Allergieën en ernstige bijwerkingen die cliënt ervaren heeft

  • Indicaties voor de medicatie

  • Eventueel lab uitslagen

Veilige medicatie bewaren en specifieke zorgsituaties

Lesdoelen

Na deze les kunnen jullie:


  • Vertellen hoe de verschillende medicijnen bewaard moeten worden

  • Vertellen hoe medicijnen veilig gebruikt kunnen worden

  • Kunnen jullie specifieke zorgsituaties bij het gebruik van medicijnen opnoemen

Hoe bewaren van medicijnen

Vraag: wat doe je met medicijnen die niet meer gebruikt worden of die over de houdbaarheidsdatum heen zijn?

Begrippen bij veilige medicatie

Interactie

Bijwerkingen

Gewenning

Verslaving

Medicatieveiligheid achter de voordeur

  • Project:

  • Het zorgt ervoor dat je tijdig kunt zien dat een cliënt niet meer volledig zelfstandig kan omgaan met medicijnen.


  • Observeren en signaleren door gebruik te maken van een signaallijst

Specifieke zorgsituaties

Bijzonder zorg situaties rondom medicijnen zin:


  • Slikklachten

  • Breken of maken van medicijnen

  • Weigeren

  • Braken en diarree

  • Onduidelijkheid over of medicatie gegeven is: niet afgetekend, medicijn nog in bakje

  • Medicatiefouten

Medicatiefouten:

Voorschrijffout

Afleverfout

Toedieningsfout
Inname weigering

Alle fouten of bijna fouten moeten gemeld worden volgens de richtlijnen van de zorginstelling. Veel gebruikte systemen zijn MIC en VIM

Welke medicijnen zijn vrij verkrijgbaar?

A

Pijnstillers zoals paracetamol

B

Hormoontherapie

C

Bloeddrukverlagers

D

Antibiotica op recept

Wat betekent UAD?

A

Uitsluitend bij huisartsen

B

Uitsluitend apotheek en drogist

C

Uitsluitend online verkrijgbaar

D

Uitsluitend in supermarkten

Waar zijn AV-producten verkrijgbaar?

A

Alleen apotheken

B

Alleen ziekenhuizen

C

Alleen drogisterijen

D

Algemene verkoop locaties

Wat is een indicatie voor medicatie?

A

Pijnbestrijding bij ernstige pijn

B

Wanneer je weet dat je allergisch bent voor het medicijn

Wat is een contra-indicatie?

A

De reden waarvoor je het medicijn moet gebruiken

B

Allergie voor het medicijn

Wat is een voorbeeld van een indicatie?

A

Behandeling van hoge bloeddruk

B

Wanneer twee soorten medicatie niet verenigbaar met elkaar zijn

Wat is een mogelijke interactie met medicatie?

A

Geneesmiddelen verminderen elkaars effect

B

Geneesmiddelen zijn altijd veilig te combineren

C

Geneesmiddelen versterken elkaars werking

D

Geneesmiddelen hebben altijd dezelfde werking

Wat moet je doen bij medicatie-interacties?

A

Stop met alle medicatie zonder overleg

B

Controleer bij de apotheek

C

Neem meer medicatie in

D

Overleg met een arts

Wat geeft de houdbaarheid van een medicijn aan?

A

Verpakkingstype van het medicijn

B

Fabrikant van het medicijn

C

Expiratiedatum op de verpakking

D

Lotnummer op de verpakking

Wat betekent 'MFD'?

A

Medicijn Verpakking Datum

B

Medicijn Fabrikant Datum

C

Medische Factuur Datum

D

Manufacturing Date

Doel van medicatie toedienen

Genezing

Voorkomen

Vermindert klachten

Aanvullen

Curatief

Preventief

suppletief

symptoombestrijding

Welke medicatie kan gebruikt worden met als doel een diagnose te stellen?

A

Antibiotica

B

Oogdruppels

C

Contrastmiddelen

D

Pijnstillers

Wat is systemische medicatie?

A

Opgenomen in de bloedbaan

B

Geen bijwerkingen mogelijk

C

Alleen bij infecties gebruikt

D

Lokaal toegepast op de huid

Wat is een kenmerk van lokale medicatie?

A

Beïnvloedt de hele bloedcirculatie

B

Werkt direct op de toegepaste plek

C

Verspreidt zich door het lichaam

D

Verhoogt de bloeddruk

Wie is verantwoordelijk voor het GDS ?Geneesmiddelendistributiesysteem


A

Patiënt

B

Verzekeraar

C

Apotheker

D

Zorgmedewerker

Invuloefening

Om ervoor te zorgen dat een medicijn op de juiste plek in het lichaam terechtkomt, zijn er verschillende toedieningsvormen. De meest bekende manier is de orale toediening, waarbij de patiënt een tablet of drankje simpelweg doorslikt. Als een medicijn echter heel snel moet worden opgenomen via het slijmvlies onder de tong, noemen we dit sublinguaal.

Voor medicatie die via de anus wordt ingebracht, zoals een zetpil, gebruiken we de term rectaal. Wanneer een medicijn specifiek via de vagina wordt toegediend, spreken we van een vaginaal preparaat.

Ook voor de zintuigen zijn er specifieke termen. Medicatie voor de ogen, zoals druppels of zalf, wordt oculair toegediend. Gaan de druppels via de neus, dan is de weg nasaal. Voor klachten in de gehoorgang dienen we medicatie toe via de oren.

Bij toediening op of via de huid moeten we goed opletten. Wanneer een zalf of crème lokaal op de huid wordt gesmeerd, noemen we dit [dermaal] (of cutaan). Moet de werkzame stof echter door de huid heen in de bloedbaan terechtkomen, zoals bij een nicotinepleister, dan heet dit [transdermaal].

Ten slotte zijn er medicijnen die we inademen via de longen; dit noemen we een [pulmonale] toediening (vaak een pufje). Alle vormen die buiten het maagdarmstelsel om gaan via een injectie of infuus, vallen onder de [overige vormen], zoals een intramusculaire of subcutane injectie.

orale
sublinguaal.
rectaal.
vaginaal
oculair
nasaal
via de oren
[dermaal]
[transdermaal].
[pulmonale]
[overige vormen]

Hoeveel categorieën zijn er voor eigen beheer medicijnen?

A

3

B

4

C

5

D

6

Wat is een contra-indicatie?

A

Bijwerking van medicatie

B

Aanbeveling voor medicatiegebruik

C

Reden om medicatie niet te gebruiken

D

Verplichting tot medicatie

Wat is een indicatie voor medicatie?

A

Versterken van immuunsysteem

B

Verlengen van levensduur

C

Voorkomen van alle ziektes

D

Behandeling van een specifieke aandoening

Wat is de bewaartermijn voor tabletten?

A

3 maanden

B

1 maand

C

2 jaar

D

1 jaar

Hoe lang zijn zetpillen houdbaar?

A

1 jaar

B

3 maanden

C

2 jaar

D

1 maand

Hoe lang zijn oogdruppels houdbaar na opening?

A

1 jaar

B

2 jaar

C

1 maand

D

3 maanden

Wat kan verslaving aan medicatie veroorzaken?

A

Willekeurig stoppen met medicatie

B

Langdurig gebruik van bepaalde medicatie

Hoe kan men medicatie veilig afbouwen?

A

Plotseling stoppen zonder advies

B

Langzaam en onder begeleiding