Thema 9 Planten
Paragraaf 1 Bladeren
Thema 9 Planten
Paragraaf 1 Bladeren
Leerdoelen
BOUW VAN BLADEREN
Bouw van een blad
Opperhuid (bovenkant) met een waslaagje
Bladmoes = weefsel met bladgroenkorrels
Nerven met vaatbundels
Opperhuid met huidmondjes (onderkant)
-Huidmondjes bevatten bladgroenkorrels
Fotosynthese
De meeste planten hebben groene delen (zoals bladeren en stengels): bladgroenkorrels
In bladgroenkorrels vindt fotosynthese plaats
Glucose kan via de vaten naar de andere delen van de plant (opslag of energie)
Stevigheid door water
Vocht in de vacuole zorgt voor druk van het celmembraan tegen de celwand
Huidmondjes
Zitten aan de onderkant van het blad
Functie:
-Dienen voor de gaswisseling.
- Via de huidmondjes neemt de plant in zonlicht koolstofdioxide op en geeft zuurstof af.
- Plant verliest water via de huidmondjes als het open staat (verdamping)
Werking van de huidmondjes
Thema 9 Planten
Bs 2 stengels en wortels
Leerdoelen
Transport door vaatbundels
Een plant heeft water nodig voor fotosynthese en stevigheid
Houtvaten
Vervoeren: water en mineralen
Vervoeren water en energierijke stoffen (suiker)
Houtvat: dode houtcellen (cellulose en houtstof)
Bastvat: Levende cellen met dwarswanden met openingen (porie)
Stevigheid plant
1) Kruidachtige plant: stevigheid door vacuole (geen water = slap hangen)
2) Houtachtige plant (struik of boom): stevig door houtstof (lignine) in celwand en vezels -(geen water = blijft stevig)
Wateropname via de celwanden!
Water transport tegen de zwaartekracht in
1) Aanzuigen door bladeren (verdamping)
2) Worteldruk
Thema 9 Planten
Bs 3 glucose als grondstof
Leerdoelen
Fotosynthese (= vorm van assimilatie)
Verbranding is precies andersom!
De vorming van energierijke stoffen
eiwitten, vetten en koolhydraten = assimilatieproducten
Functie van assimilatieproducten
1) Brandstoffen (energie vrijmaken)
2) Bouwstoffen (vorming en herstel cellen/weefsel)
3) Reservestoffen
Thema 9 Planten
Bs 4 voortplanting
Leerdoelen
Ongeslachtelijke voortplanting
Deel van een organisme groeit uit tot een nieuw organisme:
1) Stekken
2) Bollen
3 Knollen
4) Enten
5) Uitlopers en wortelstokken
Alle nakomelingen zijn identiek! (klonen van elkaar)
Geslachtelijke voortplanting
2 organismen nodig: Versmelting zaadcel met een eicel (geslachtcellen)
Alle nakomelingen zijn anders (genotype en fenotype)
Bloemen zijn nodig voor geslachtelijke voortplanting van zaadplanten
Bouw van een bloem
Mannelijk voortplantingsorgaan
Vrouwelijk voortplantingsorgaan
Thema 9 Planten
Bs 5 Bestuiving, bevruchting en verspreiding
Leerdoelen
Bestuiving
Bestuiving: Overbrengen van stuifmeel op een stempel van een stamper
- Kruisbestuiving en zelfbestuiving
- Door insecten of door de wind
Insectbloem en windbloem
Weinig stuifmeel:
ruw en kleverig
Veel stuifmeel:
licht en glad
Stuifmeelbuis
Uit iedere stuifmeelkorrel groeit een buisje = de stuifmeelbuis.
De stuifmeelbuizen groeien door de stijl naar de zaadbeginsels in het vruchtbeginsel.
De de kern van een stuifmeelkorrel gaat zo naar een zaadbeginsel toe.
Bevruchting
= Het versmelten van een mannelijke geslachtscel met de kern van een vrouwelijke geslachtscel
-> De stuifmeelkorrel die versmelt met de kern van de eicel.
Bevruchting
Als de buis een zaadbeginsel bereikt, barst de top van de stuifmeelbuis open.
-> De kern van de stuifmeelkorrel dringt de eicel binnen.
Meerdere zaden
Er kunnen meerdere stuifmeelbuizen tegelijk door de stijl groeien.
Ze groeien naar verschillende zaadbeginsels.
In ieder zaadbeginsel kan een eicel worden bevrucht.
Meerdere zaden in één vruchtbeginsel.
Kiem
na bevruchting
Bevruchte eicel deelt
-> er ontstaat een kiem.
= Klein plantje dat ontstaat uit een bevruchte eicel door celdeling.
Zaad
na bevruchting
Zaadbeginsel groeit
-> hieruit ontstaat zaad
= Deel van een plant dat de kiem en het reservevoedsel voor het kiemplantje bevat
Verandering na bevruchting
Verspreiding:
- mens/dier
- door de wind