4.6 Keizer Napoleon

• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 2

Introductie

Aan het eind van deze presentatie kun je herkennen en uitleggen op welke manier Napoleon veranderde in een keizerrijk

Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Chromebook, JdW-map, etui 

Terugblik-opdracht

1. Lees de tekst eerst voor jezelf. 

2. Schrijf voor jezelf op welke oorzaak voor het uitbreken van de Franse Revolutie centraal staat in deze bron?

Welke oorzaak voor het uitbreken van de Franse Revolutie staat centraal in deze bron?

Terugblik-opdracht

4.6 Een buitenstaander grijpt de macht: Keizer Napoleon

Wat veranderde er door de komst van Napoleon?

      Leerdoelen

1. Je kent de betekenis van de volgende begrippen: ‘Code Napoléon’, ‘Continentaal Stelsel’ en ‘Bataafse Republiek’. (R)
   
2. Je kunt uitleggen hoe de Franse Revolutie ervoor zorgde dat Napoleon aan de macht kwam. (T1)
   
3. Je kunt uitleggen hoe het Continentaal Stelsel zorgde voor de val van Napoleon. (T1)
   
4. Je kunt met voorbeelden uitleggen waarom Napoleon aan de ene kant een verlichte vorst was, maar aan de andere kant een dictator was. (T2)
   
5. Je kunt benoemen wat er in de huidige tijd is overgebleven uit de Napoleontische tijd. (I)

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.

Zet de zinnen in de juiste volgorde van tijd. Begin met de gebeurtenis die het langst geleden is.

Een groep burgers maakt bekend dat zij zonder de eerste en tweede stand gaan vergaderen.

De Bastille wordt aangevallen: de Franse Revolutie is begonnen.

De derde stand wil dat ook edelen en geestelijken belasting gaan betalen.

De edelen en de geestelijken stemmen tegen en er verandert dus niets.

De koning roept een vergadering van de drie standen bij elkaar.

Aan de slag

1. Bekijk de bron eerst voor jezelf. 

2. Schrijf voor jezelf op wat de boodschap van de maker?

Wat is de boodschap van de maker?

Aan de slag

Hoe bereik je het volk?

• Niet iedereen kon lezen, zeker niet in de 3e stand. 
• Maar spotprenten? Die begreep iedereen!

• Deze spotprenten werden meestal gemaakt door de bourgeoisie.
  

Geestelijkheid

De 1e stand

Adel

De 2e stand

De 3e stand

Alle mensen die niet bij de 1e of 2e stand horen.

Standensamenleving

Wat weet jij eigenlijk van Napoleon?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen.

Staatsgreep van Napoleon

november 1799

• Generaal Napoleon Bonaparte heeft de Franse Republiek al eerder gered: in 1795, toen aanhangers van de overleden koning de macht wilden grijpen.
• Hij is klaar met de zwakke Directoire en zet hen af. 
• Napoleon benoemt zichzelf tot consul. Net zoals de Romeinen dat ooit deden.

Napoleon Bonaparte

• Geboren op het eiland Corsica op 15 augustus 1769

• Hij was afkomstig uit de derde stand (zijn vader was advocaat)

• Het gezin was niet rijk, maar Napoleon kon toch studeren

• Hij ging op zijn 15e naar een militaire school

Aan de slag

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet over hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. Hierbij modelleert de docent eerst en laat daarna de leerlingen actief inoefenen. De ondersteuning wordt geleidelijk afgebouwd. De docent zorgt voor afwisseling in oefentypes en maakt gedurende de les het leren zichtbaar. De docent zet bijvoorbeeld in op hardop denken opdrachten en koppelt daar een geïnformeerde vervolgstap aan.

Napoleon wordt dictator

1799-1804

• Hoewel de Franse Revolutie hem de kans heeft gegeven hoger op te komen, heeft Napoleon niet zoveel met de idealen van de Revolutie.
• Hij schakelt tegenstanders uit en wordt langzaamaan dictator van Frankrijk.
• Het volk heeft, door zijn overwinningen, alle vertrouwen in Napoleon.

Frankrijk bezet Nederland

1795-1813

• Op verzoek van de Patriotten, Nederlanders die van de prins van Oranje, af willen, vallen Franse troepen Nederland binnen.
• Nederland wordt de Bataafse Republiek, maar de Nederlanders zelf hebben maar weinig te zeggen.

Napoleon kroont zichzelf keizer 1804

• Nu Napoleon de absolute baas is in grote delen van Europa, kroont hij zichzelf tot keizer.

• Na 15 jaar revolutie lijkt Frankrijk terug bij af: er is weer één man de baas.
  

Aan de slag

Wat?

Door middel van levende grafiek kun je aangeven of de Franse Revolutie voor meer of minder vrijheid heeft gezorgd voor het Franse volk.

Hoe?

In tweetallen geef je per gebeurtenis aan of het Franse volk meer of minder vrijheid kreeg.

Hoelang?

15 min.

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet over hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. Hierbij modelleert de docent eerst en laat daarna de leerlingen actief inoefenen. De ondersteuning wordt geleidelijk afgebouwd. De docent zorgt voor afwisseling in oefentypes en maakt gedurende de les het leren zichtbaar. De docent zet bijvoorbeeld in op hardop denken opdrachten en koppelt daar een geïnformeerde vervolgstap aan.

Aan de slag

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet over hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. Hierbij modelleert de docent eerst en laat daarna de leerlingen actief inoefenen. De ondersteuning wordt geleidelijk afgebouwd. De docent zorgt voor afwisseling in oefentypes en maakt gedurende de les het leren zichtbaar. De docent zet bijvoorbeeld in op hardop denken opdrachten en koppelt daar een geïnformeerde vervolgstap aan.

Koninkrijk Nederland

1806-1810

• De broer van Napoleon, Lodewijk Napoleon, wordt in 1806, de eerste koning van Nederland.
• Hij is geliefd in ons land: zo probeerde hij ook Nederlands te praten. 
• Dat was niet altijd makkelijk. Zo noemde hij zichzelf: 'konijn van Olland'

Lodewijk Napoleon laat het stadhuis van Amsterdam tot zijn paleis verbouwen. 

Tegenwoordig heet het daarom nog steeds Paleis op de Dam.

Zijn vrouw vond het helemaal niets en vertrok weer naar Frankrijk

Deel van Frankrijk

1810-1813

• Napoleon vindt dat zijn broer veel te vriendelijk is voor de Nederlanders, en stuurt hem weg.
• Nederland wordt nu een deel van het Franse Keizerrijk.
• In 1811 brengt hij zijn eerste, en enige, bezoek aan Nederland.

Tocht naar Rusland

juni 1812

• Napoleon had gehoopt dat Rusland een bondgenoot zou zijn. 
• Dat valt tegen en Napoleon kan maar één ding doen: Rusland aanvallen.
• Hij verovert Moskou, maar de stad wordt door de Russen zelf in brand gestoken. Napoleon is verbijsterd...

Napoleons terugtocht

oktober 1812

• Rusland wordt zijn ondergang
• De Russische tactiek én gevreesde winter verwoesten het Grande Armée van Napoleon.
• Van de 680.000 soldaten, komen er uiteindelijk 40.000 terug in Frankrijk.

Verbannen naar Elba

1814

• Napoleon wordt in 1814 afgezet en verbannen naar het eiland Elba, maar hij weet te ontsnappen en Parijs te bereiken.
• De Fransen juichen hem toe als hij langsrijdt: Napoleon wordt opnieuw keizer

Slag bij Waterloo

1815

• Napoleon is nog 100 dagen keizer, daarna wordt hij verslagen door o.a. Engeland, Pruisen en de Nederlanden in de Slag bij Waterloo (B).
• Napoleon wordt opnieuw verbannen. Nu voorgoed.
• De rest van zijn leven zal hij doorbrengen op St. Helena (Atlantische Oceaan)

Napoleon sterft

1821

Napoleon sterft op 5 mei 1821 op 51-jarige leeftijd aan maagkanker. 

Zijn lichaam werd naar Parijs gebracht, waar zijn praalgraf 

tegenwoordig nog steeds te vinden is.

Nederland is er dan weer een Oranje aan de macht: Koning Willem I

Erfenis van Napoleon

• Verkeer: rechts rijden

• Burgerlijke stand: aangifte van geboorte en sterfte (Code Napoléon)

• Invoering van achternamen

• Invoering van het metrieke stelsel (meters, kilometers)

• Nederland wordt écht één land

Sleep het begrip naar de juiste omschrijving.

begin van de periode van de terreur

Napoleon wordt dictator

Robespierre wordt onthoofd

Napoleon valt Rusland aan

Slag bij Leipzig

1792

1813

1812

1799

1794

Aan de slag

Clipphanger: Wie was Napoleon?

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet over hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. Hierbij modelleert de docent eerst en laat daarna de leerlingen actief inoefenen. De ondersteuning wordt geleidelijk afgebouwd. De docent zorgt voor afwisseling in oefentypes en maakt gedurende de les het leren zichtbaar. De docent zet bijvoorbeeld in op hardop denken opdrachten en koppelt daar een geïnformeerde vervolgstap aan.

00:05-00:15

    Begrippen uit deze les

• dictator
  
• Patriotten
  
• Bataafse Republiek
  
• Koninkrijk Holland
  
• Slag bij Waterloo

      Leerdoelen

1. Je kent de betekenis van de volgende begrippen: ‘Code Napoléon’, ‘Continentaal Stelsel’ en ‘Bataafse Republiek’. (R)
   
2. Je kunt uitleggen hoe de Franse Revolutie ervoor zorgde dat Napoleon aan de macht kwam. (T1)
   
3. Je kunt uitleggen hoe het Continentaal Stelsel zorgde voor de val van Napoleon. (T1)
   
4. Je kunt met voorbeelden uitleggen waarom Napoleon aan de ene kant een verlichte vorst was, maar aan de andere kant een dictator was. (T2)
   
5. Je kunt benoemen wat er in de huidige tijd is overgebleven uit de Napoleontische tijd. (I)

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.