Inzicht in leerstoornissen: dyslexie en dyscalculie

• newEditor
• Psychologie
• Secundair onderwijs

Inzicht in leerstoornissen: dyslexie en dyscalculie

Leerdoel van deze les

Aan het einde van deze les kun je uitleggen wat leerstoornissen zijn, hun kenmerken benoemen, het verschil tussen dyslexie en dyscalculie duiden en aangeven hoe deze stoornissen invloed hebben op de zorgvrager en hun omgeving.

Wat zijn leerstoornissen?

Leerstoornissen zijn ontwikkelingsstoornissen met hardnekkige problemen bij vaardigheden als lezen, spellen en rekenen. Ze zijn niet het gevolg van omgevingsfactoren of medische problemen.

Kenmerken van leerstoornissen

- Blijvend

- Specifiek voor bepaalde vaardigheden (geen algemene ontwikkelingsachterstand)

- Hardnekkig

- Niet te verklaren door andere factoren zoals gezinsproblemen of medische oorzaken

Meest voorkomende leerstoornissen

Dyslexie

Moeite met lezen en spellen

Dyscalculie

Moeite met rekenen

Dubbeldiagnose mogelijk, ook met andere ontwikkelingsstoornissen

Andere mogelijke leerstoornissen? (dyspraxie, dysorthografie, dysfasie...)

Dyslexie: signalen en gevolgen

- Grote lees- en spellingachterstand - Fouten lijken op onoplettendheid - Moeite met begrip van teksten - Beperkte woordenschat mogelijk

Vaak gebrek aan automatisatie

(~ fietsen, stappen...)

Dyscalculie: kenmerken in de praktijk

- Grote rekenachterstand

- Moeite met reken strategieën te leren uitvoeren (tafels, kloklezen en optellen...)

Vaak gebrek aan automatisatie (stap voor stap berekeningen blijven uitvoeren)

Invloed op de zorgvrager

Verwerkingsproces

Afnemend zelfvertrouwen, faalangst en frustratie zijn vaak het gevolg van aanhoudende inspanningen zonder gewenst resultaat.

Leerstoornissen brengen stress en vermoeidheid. Positieve aandacht en ontspanningsmomenten zijn belangrijk.

Invloed op het gezin

Huiswerk, therapie en extra oefenen eisen ook van het gezin aanpassing en begrip.

Impact op alle facetten van het dagelijks leven (niet enkel school)

De rol van logopedie

Logopedisten begeleiden, stellen diagnoses en bieden therapie aan op maat. Wekelijkse sessies helpen automatisatie.

Hulpmiddelen bij dyslexie

-Mondelinge toelichting bij toetsen, aangepaste instructie.

- Voorleessoftware
- Computer voor spellingcontrole
- Begrippenlijsten

Didactische aanpassingen

Technologische steun

Hulpmiddelen bij dyscalculie

- Maaltafelkaarten - Rekenmachines

- Opzoekboekjes rekenstrategieën

- Concreet rekenmateriaal

Meer tijd voor toetsen

Organisatorische hulp

Praktisch materiaal

Orthopedagogisch handelen op school

Scholen kunnen verschillende maatregelen toepassen:

STICORDI REDICODIS.

Stimuleren Remediëren

Compenseren Differentiëren

Remediëren Compenseren

Dispenseren Dispenseren

REDICODIS -> Differentiëren i.p.v. stimuleren

Differentiëren = Het aanpassen van de lesaanpak, de complexiteit, de hoeveelheid leerstof of het tempo.

Samenwerking is cruciaal

Ouders, school en therapeuten delen informatie en stemmen af voor optimale begeleiding.

-> beïnvloed de hele schoolcarrière

Positieve eigenschappen blijven zien

Leg de focus op talenten en kwaliteiten van het kind of de jongere. Dit helpt zelfvertrouwen te versterken.

Stimuleren -> differentiëren

(stimuleren wordt als standaard beschouwt)

Samenvatting

Leerstoornissen zijn blijvend en specifiek. Ze vragen een multidisciplinaire aanpak en veel begrip. De juiste hulpmiddelen, samenwerking en positieve benadering zijn cruciaal.