H1, paragr. 1.3 + 1.4
Arm en Rijk
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Arm en Rijk
1.1 Introductie
Elk werelddeel heeft één of meer belangrijke landen (reuzen).
Startopdracht: Gebruik GB 216-217 en 218-219.
In tweetallen: schrijf per werelddeel een land op waarvan jij denkt dat het de reus van dat werelddeel is en waarom je dat denkt.
Noord-Amerika: land: ______ , omdat: _____________
Zuid-Amerika
Europa
Azië
Afrika
1.1 Nigeria: de reus in Afrika
Een groot land
Nigeria is om verschillende redenen een ‘reus’.
Grote oppervlakte, met ongeveer 200 miljoen mensen; één van de dichtstbevolkte landen van Afrika.
Veel natuurlijke hulpbronnen;
Grootste exporteur van aardolie in Afrika.
Nigeria bezit ook grote voorraden aardgas, steenkool, ijzererts en goud.
Ook export van cacao en plantaardige olie.Nollywood: het Hollywood van Afrika.
Oefenvraag:
Er zijn meerdere redenen waarom Nigeria een reus kan worden genoemd. Welke reden klopt NIET?
Er zijn veel natuurlijke hulpbronnen
Grote filmindustrie; Nollywood
Grote oppervlakte en dichtbevolkt
Het is het rijkste land van Afrika
Online opdrachten:
Maak opdracht:
2a (topografie Nigeria, GB!)
3a (bevolkingsgroepen)
3b (religie bev. groepen, GB!)
3c (religie bev. groepen, GB!)
1.1 Nigeria: de reus in Afrika
Een arm land
Een derde van de Nigerianen leeft in armoede, met een erg laag bnp (bruto nationaal product), van 2.500 dollar per inwoner. Ter vergelijking: in NL is dit 52.640!
Ongelijke verdeling inkomen; weinig rijke mensen, veel arme mensen.
Nigeria: bnp per hoofd van de bevolking, 2010.
Noem een reden waarom niet iedereen in een land hetzelfde inkomen heeft.
Waarom is het bnp per hoofd van de bevolking in het zuiden hoger dan in het noorden?
1.1 Nigeria: de reus in Afrika
Klimaat en landbouw
Grote delen van het land geschikt voor landbouw, maar ook gebieden waar dat moeilijker is. Reden: het klimaat.
Het zuiden van Nigeria ligt dicht bij de evenaar; tropisch regenwoudklimaat:
Een hoge temperatuur en regen in alle seizoen.
Dichte begroeiing en veel verschillende planten- en diersoorten.
Veel boskap -> vervangen door akkers, voor onder andere verbouw cacao.
Een droger noorden; savanneklimaat:
Een goede bodem voor knolgewassen als yams (lijkt op zoete aardappel) en cassave.
Ook veeteelt.
Uiterste noorden; steppeklimaat:
Dit gebied is de rand van de Saharawoestijn, met erg weinig regen.
Door klimaat alleen wat veeteelt mogelijk.
Klimaten Nigeria
In welk deel van Nigeria komt vooral veeteelt voor?
Het noorden
Het zuiden
Het oosten
Het westen
1.1 Nigeria: de reus in Afrika
Toekomstige nieuwe reus in de wereld?
Kan Nigeria uitgroeien tot een reus in de wereld?
Argumenten voor:
De olievoorraden maken van Nigeria een belangrijk land.
Flinke groei economie sinds 2000.
Ook een grote, groeiende bevolking.
Trekt bedrijven aan: meer werk en inkomen voor de Nigerianen.
Argumenten tegen:
Het land kent een paar flinke moeilijkheden.
Er wonen veel verschillende volken. Samenleven is soms moeilijk (aanslagen in het noordoosten, door terroristen die een strenge islamitische wetgeving willen).
Er wordt weinig stroom opgewekt voor bedrijven en huishoudens.
De wegen en spoorwegen in het land zijn slecht.
Online opdrachten
Maak opdracht:
10 (samenvattingsopdracht)
Paragraaf 1.2
Welke kenmerken van armoede zie je in Nigeria en wat hebben die kenmerken met elkaar te maken?
1.2 Armoede in Nigeria
Voedselzekerheid
Verbouw van voedselgewassen in grote delen van Nigeria, bedoeld om de eigen bevolking te voeden.
In Nigeria wordt minder voedsel geproduceerd dan de mensen nodig hebben.
Het tekort wordt aangevuld door voedsel uit het buitenland te importeren. Toch is de voedselvoorziening nog onvoldoende.
Dat betekent: geen goede verdeling van het voedsel over het land. Daardoor is niet altijd voedselzekerheid (niet altijd voldoende voedsel voor iedereen).
1.2 Armoede in Nigeria
Voedseltekort
Voedseltekort bij ongeveer 8% van de Nigerianen.
Er bestaan twee soorten honger of ondervoeding:
Kwantitatieve ondervoeding: te weinig eten (2.000 tot 2.500 kcal per mens/dag).
Kwalitatieve ondervoeding: onvoldoende beschermingsstoffen in de voeding.
Ook een toename aantal mensen met overgewicht, door opkomst fastfood (= in Nigeria een teken van rijkdom en een modern leven). Filmpje -->
Deel Nigeriaanse bevolking dat te weinig kcal binnenkrijgt, 1995-2015.
Bekijk de grafiek.
Om welke vorm van ondervoeding gaat het hier?
Deel Nigeriaanse bevolking dat te weinig kcal binnenkrijgt, 1995-2015.
Kwalitatieve ondervoeding
Kwantitatieve ondervoeding
Invuloefening
Als je elke dag eenzijdig, goedkoop voedsel eet (zoals fastfood of rijst), is de kans groot dat je kwalitatieve ondervoeding krijgt.
Je krijgt dan namelijk wel genoeg energie binnen, maar te weinig bouw- en beschermingstoffen.
1.2 Armoede in Nigeria
Gezondheid en ziekten
Geen goede levensverwachting voor veel mensen in Nigeria, door een slechte gezondheidstoestand. Gemiddelde levensverwachting: 55 jaar.
Veel sterfte door infectieziekten, besmettelijke ziekten die worden verspreid door bacteriën en virussen.
Malaria
Diarree
Hiv/aids.
Kinderziekten vormen ook een probleem. Er worden weinig kinderen ingeënt.
Hoge zuigelingensterfte. Van de 1000 baby’s sterven er 65 in het eerste jaar (Vergelijking met NL: hier 3).
Vergelijk de kaarten. Waarom worden niet overal evenveel kinderen ingeënt?
Online opdrachten:
Maak opdracht:
2a (vergelijking cijfers Nigeria, VS en Nederland)
Gebruik hierbij GB 242 en 248.
Inentingen in Nigeria bij kinderen, 2013.
1.2 Armoede in Nigeria
Huisvesting
Armoede is in Nigeria ook zichtbaar aan de huizen waarin mensen wonen.
Veel huizen zijn van een slechte kwaliteit, slechte isolatie, geen aansluiting op riool of waterleiding.
Veel zelfbouwwijken, met onverharde wegen, open riolen, weinig parken en pleinen.
Een zelfbouwwijk in Ijegun, Lagos.
1.2 Armoede in Nigeria
Ondervoeding, ziekte, huisvesting en onderwijs
Armoede hangt samen met problemen rond ondervoeding, ziekte, huisvesting en onderwijs. Houden elkaar in stand en versterken elkaar: cirkel van armoede.
Armoede zorgt voor ziekte: arme mensen eten slechter, zijn daardoor vaker ziek, hebben weinig geld voor medicatie.
Ziekte zorgt voor armoede: zieke mensen kunnen niet goed werken, daardoor minder verdiensten, een slechter huis (slechte huisvesting zorgt weer voor ziekte).
Hoe past onderwijs in de cirkel van armoede?
Hoe heeft armoede invloed op honger?
Hoe heeft onderwijs invloed op gezondheid?
Hoe heeft gezondheid invloed op onderwijs?
Online opdrachten:
Maak opdracht:
8 (samenvattingsopdracht)
(paragraaf 1.2)
Arm en Rijk
Vorige les
1.2 afgerond (Armoede in Nigeria)
Kwalitatieve en kwantitatieve ondervoeding
Zuigelingensterfte
Cirkel van armoede
1.3 De oorzaken van armoede
Onvoldoende inkomsten
Veel Nigerianen verdienen niet genoeg.
Ongeveer 30% is werkzaam in de landbouw. Kleine bedrijven, dus kleine oogsten. Opbrengst landbouw vooral voor eigen gebruik.
Weinig steun van de regering voor aankoop betere zaden, bestrijdingsmiddelen en machines. Die zijn wel nodig voor meer inkomsten.
Merendeel Nigerianen werkt in de dienstensector. Voor een deel met contract en salaris. Maar grootste deel in informele sector (autowassen, afval ophalen, verkoop op straat.) Dit is slecht betaald en ongeschoold werk.
Er zijn te weinig echte banen. Wel enkele goedbetaalde banen in de olie-industrie, bij de regering en enkele andere grote bedrijven.
1.3 De oorzaken van armoede
Bron 1: Te weinig geld voor onderwijs
Nigeria kreeg in 2018 minder geld voor onderwijs dan door de Verenigde Naties werd geadviseerd (26% is advies, Nigeria kreeg maar 7,4%). Dit was tegen de afspraken die met de universiteiten waren gemaakt. Daarom protesten tegen nieuwe voorstel president.
Bron 2: Deel van de totale overheidsuitgaven aan onderwijs, 2014.
1.3 De oorzaken van armoede
Een lage artsendichtheid in Nigeria (weinig artsen beschikbaar). In Nigeria ongeveer 1 arts per 2.500 inwoners. (in Nederland is dat ongeveer 1 op 340 inwoners).
Weinig voorzieningen in ziekenhuizen (bedden, apparatuur, juiste medicijnen).
Laag salaris voor artsen, sommigen verhuizen daardoor naar andere landen.
Grote investeringen nodig (door regering), om de gezondheidszorg in Nigeria op peil te krijgen: meer artsen, betere apparatuur, goede medicijnen. Voorlopig niet het geval.
Bron 3: Te weinig geld veroorzaakt te veel sterfte in Nigeriaanse ziekenhuizen
Wat zijn de mogelijke gevolgen van een te lage artsendichtheid, denk je?
1.3 De oorzaken van armoede
Bron 5: Geweld en honger in Noordoost-Nigeria
Veel ondervoeding en honger. Deels door strijd tussen leger en terreurgroep Boko Haram.
Dorpen en wegen zijn verwoest, veel mensen zijn gevlucht. Hierdoor is een grote voedselcrisis ontstaan.
Inzamelingsactie door samenwerkende hulporganisaties (Giro 555), voor mensen in dit gebied.
1.3 De oorzaken van armoede
Bron 6: Droogte in Nigeria
Het Tsjaadmeer wordt steeds kleiner. Ca. 30 miljoen mensen in Nigeria, Tsjaad, Niger en Kameroen afhankelijk van de steeds kleiner wordende watervoorraad in dit meer.
Gevolg: spanningen tussen deze landen nemen toe.
https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2245707-watercrisis-in-tsjaad-armoede-voedseltekort-en-boko-haram
1.3 De oorzaken van armoede
Bron 7: Corruptie in Nigeria
Veel corruptie in het land (het omkopen van mensen of het verduisteren van geld).
Gaat bij Nigeriaanse bedrijven en de overheid soms om grote bedragen (naar schatting per jaar zo’n € 50 miljard).
Welke oorzaken van armoede in Nigeria heb je vandaag geleerd?
Online opdrachten:
Paragraaf 1.3
Maak opdracht:
1bcd,
2abcd,
4abc,
9 (samenvattingsopdracht)
Startvraag paragraaf 1.4
Wat is vrije handel volgens jou?
Handelsbelemmeringen maken vrije handel moeilijk. Waarom zou een land toch handelsbelemmeringen willen invoeren?
Wat is het belangrijkste exportproduct van Nigeria?
Graan
Aardolie
Steenkool
Rundvlees
1.4 Nigeria in de wereldeconomie
Vrije wereldhandel
Nigeria is voor vrije wereldhandel: landen handelen met elkaar zonder elkaar daarin tegen te werken.
Handelsbelemmeringen: toch nog veel tegenwerking, bijvoorbeeld doordat Nigeria andere landen invoerbelasting laat betalen, als zij goedkoop graan willen verkopen aan Nigeria. Dit doen ze om de eigen producenten te beschermen tegen de goedkopere buitenlandse producten.
Export van ruwe olie uit Nigeria, 2014.
1.4 Nigeria in de wereldeconomie
Voordelen van vrijhandel
De vrije wereldhandel heeft positieve gevolgen voor Nigeria.
Probleemloze export van producten. Bijvoorbeeld verkoop veel aardolie, en handelsgewassen (speciale verbouw voor de export): cacao, palmolie en rubber.
Goedkope import van bijvoorbeeld graan, machines, kleding en medicijnen.
Is een voordeel voor de Nigeriaanse consument.
Samenstelling van de export van Nigeria, 1965 en 2015.
1.4 Nigeria in de wereldeconomie
Nadelen van vrijhandel
De vrije wereldhandel kent ook nadelen voor Nigeria.
Flinke schommeling prijzen van producten op de wereldmarkt. Bij veel vraag naar olie: stijging prijs, maar bij veel aanbod en weinig vraag: daling olieprijs -> mislopen inkomsten.
Olieprijs, 1968 - 2017.
Online opdracht:
Paragraaf 1.4
Maak opdracht:
4ab
1.4 Nigeria in de wereldeconomie
Nadelen van vrijhandel
Veel concurrentie van andere landen die goedkoper/beter produceren.
Buitenlandse producten zijn goedkoper dan dezelfde producten in eigen land.
Voorbeeld: Geïmporteerd graan is goedkoper, daarom kunnen graanboeren in Noord-Nigeria hun graan niet meer verkopen.
Ze stoppen met de graanteelt: verdringing van de eigen voedselproductie.
1.4 Nigeria in de wereldeconomie
Goedkoop voedsel
Voedsel op de wereldmarkt is vaak goedkoper dan voedsel uit Nigeria. Overschotten worden voor lage prijzen aangeboden op de wereldmarkt (dumping). Vooral veel voedselproductie in VS en de EU.
Twee redenen:
Boeren in de VS/EU hebben grote bedrijven en grote machines. Daardoor met weinig mensen verbouw veel voedsel mogelijk. Gebruik goede zaden en veel kennis, voor een zo groot mogelijke opbrengst. Denk ook aan bijv. melkrobots.
Machines, computers en grond zijn duur. Boeren in de VS/EU krijgen vaak steun van hun regering, om te kunnen investeren.
1.4 Nigeria in de wereldeconomie
Andere inkomstenbronnen
Andere manieren waarop Nigeria geld binnenkrijgt:
Veel Nigerianen in het buitenland. Deel van hun loon wordt opgestuurd naar familie. Daardoor hebben de familieleden meer te besteden.
Steun vanuit andere landen voor verbeteren levensomstandigheden (ziekenhuizen, scholen, trainingen): structurele ontwikkelingshulp.
Investeringen buitenlandse bedrijven; opzetten vestiging, of een Nigeriaans bedrijf kopen. Vooral veel investeringen vanuit China, in ruil voor voordeel bij kopen grondstoffen.
Lekki Harbour, moderne zeehaven bij Lagos,
Gebouwd door Chinese bedrijven.
Begrippen H1
Paragraaf 1 en 2
BNP per hoofd vd bevolking
Tropisch regenwoudklimaat, savanneklimaat, steppeklimaat
Voedselgewassen
Voedselvoorziening
Voedselzekerheid
Honger/ondervoeding
Kwantitatieve ondervoeding
Kwalitatieve ondervoeding
Levensverwachting
Zuigenlingensterfte
Cirkel van armoede
Paragraaf 3 en 4
Informele sector
Artsendichtheid
Corruptie
Vrije handel
Handelsbelemmeringen
Handelsgewassen
Verdringing van de eigen voedselproductie
Dumping
Structurele ontwikkelingshulp
Online opdrachten:
Paragraaf 1.4
Maak opdracht:
5c
9 (samenvattingsopdracht)
