8.1 Waar ligt mijn grens

Waar ligt mijn grens?

1 / 28
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 28 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Waar ligt mijn grens?

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan grenzen stellen als ik te maken krijg met ongewenst gedrag van anderen.

De andere genoemde doelen komen terug in de lesinhoud: drie reacties op ongewenst gedrag en bewustzijn van risico’s van onveilige seks.

Welke woorden passen bij jouw grens?

Gebruik deze woordwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: nee, stop, gevoel, respect, veilig, ongemakkelijk, aanraken, roddelen.

Wanneer gaat iets over je grens?

  • Iemand zegt of doet iets dat jij niet prettig vindt

  • Jij voelt je ongemakkelijk, boos, bang of onzeker

  • De ander stopt niet vanzelf

  • Het kan gaan om woorden, aanrakingen of online gedrag

Leg uit dat grenzen persoonlijk zijn: wat voor de één oké is, kan voor een ander niet oké zijn.

Voorbeelden van ongewenst gedrag

  • Iemand roddelt over jou

  • Iemand maakt een vervelende opmerking

  • Iemand raakt je aan op een manier die jij niet wilt

  • Iemand blijft doorgaan terwijl jij je niet prettig voelt

Gebruik de voorbeelden uit de lesplanning: roddelen, doorlopen na een opmerking, tik op de billen. Houd het veilig en concreet.

Waarom zeggen mensen soms niets?

Soms laten mensen iets gebeuren terwijl ze dat eigenlijk niet willen. Een belangrijke reden is angst om buitengesloten te worden. Mensen willen erbij horen en vinden het lastig om nee te zeggen. Daarom gaan ze soms pleasen: ze geven de ander zijn zin.

Benadruk dat dit menselijk gedrag is en geen zwakte. Dat helpt om schaamte te verminderen.

Grenzen stellen is belangrijk

  • Je laat zien wat jij wel en niet wilt

  • Je beschermt jezelf

  • Je voorkomt dat ongewenst gedrag doorgaat

  • Je neemt jezelf serieus

Deze slide heeft geen instructies

Drie manieren van reageren

  • Subassertief: je komt niet voor jezelf op

  • Agressief: je reageert hard of kwetsend

  • Assertief: je komt duidelijk voor jezelf op en blijft respectvol

Noem deze drie begrippen steeds met dezelfde woorden. Dit zijn kernbegrippen uit de les.

Waarom zeggen mensen soms niets bij ongewenst gedrag?

A

Uit angst

B

Uit plezier

C

Uit haast

D

Uit verveling

Sluit aan bij slide 4: angst om buitengesloten te worden en erbij willen horen.

Maak de zin compleet

Soms zeggen mensen niets, omdat ze bang zijn om te worden. Dan gaan ze soms en geven ze de ander zijn zin. Grenzen stellen is belangrijk, want zo je jezelf en laat je zien wat jij wel en niet .

Soms zeggen mensen niets, omdat ze bang zijn om
te worden. Dan gaan ze soms
je jezelf en laat je zien wat jij wel en niet
uitgelachen
agressief
vindt
negeert

Correcte woorden: buitengesloten, pleasen, wilt. Komt direct uit slides 4 en 5.

Subassertief en agressief

  • Je zegt niets

  • Je loopt weg of doet alsof je niets merkt

  • Jouw grens blijft onduidelijk

Agressief

Subassertief

  • Je schreeuwt of beledigt

  • De situatie kan erger worden

  • De ander voelt zich aangevallen

Maak duidelijk dat agressief reageren soms uit boosheid of spanning komt, maar meestal niet helpt om rustig je grens aan te geven.

Assertief reageren

Assertief reageren betekent dat je opkomt voor jezelf en een grens stelt. Je bent duidelijk over wat je wilt, zonder gemeen of respectloos te worden. Je laat merken: dit wil ik niet.

Deze slide heeft geen instructies

Waarom assertief het beste helpt

  • Je grens is duidelijk

  • Je blijft rustig en vriendelijk

  • De kans is groter dat de ander stopt

  • Je komt voor jezelf op

Deze slide heeft geen instructies

Assertief in drie stappen

  1. Je zegt wat er gebeurt.

  2. Je zegt wat je ervan vindt.

  3. Je zegt wat je graag wilt.

Houd deze drie stappen exact zo aan; dit is de vaste aanpak uit het lesmateriaal.

De drie stappen uitgelegd

Stap 3

Wat jij wilt

  • Zeg duidelijk wat moet stoppen

  • Of zeg wat de ander wél moet doen

  • Maak je grens helder

Stap 1 en 2

Wat er gebeurt

  • Benoem het gedrag

  • Houd het feitelijk


Wat jij ervan vindt

  • Zeg hoe jij je voelt

  • Geef aan dat je dit niet prettig vindt

Voorbeeld voor de docent: 'Je maakt opmerkingen over mij. Dat vind ik niet fijn. Ik wil dat je daarmee stopt.'

Duidelijk én vriendelijk

  • Kijk de ander aan

  • Spreek rustig

  • Gebruik korte zinnen

  • Blijf bij jouw grens

Bespreek dat lichaamstaal en stemgebruik helpen om assertief over te komen.

Welke reactie is assertief?

A

Niets zeggen

B

Rustig grenzen stellen

C

Weglopen zonder iets

D

Hard terugschreeuwen

Toetst het verschil tussen subassertief, agressief en assertief.

Vul de drie stappen in

Bij assertief reageren zeg je eerst wat er . Daarna zeg je wat je ervan . Als laatste zeg je wat je graag . Zo blijft jouw grens duidelijk.

Bij assertief reageren zeg je eerst wat er
. Daarna zeg je wat je ervan
. Als laatste zeg je wat je graag
voelt
roept
denkt

Correcte woorden: gebeurt, vindt, wilt. Dit zijn de vaste drie stappen van slide 10.

Wat zeg jij in 3 stappen als iemand doorgaat?

Let op of de leerling alle drie de delen noemt: benoem het gedrag, zeg wat je ervan vindt/voelt, zeg wat je wilt dat er gebeurt of stopt.

Als het over seks gaat

Ook bij seks en relaties is grenzen stellen belangrijk. Jij bepaalt altijd zelf wat je wel en niet wilt. Als iets niet goed voelt, is dat een grens. Dan mag je nee zeggen en moet de ander stoppen.

Houd de uitleg veilig, duidelijk en passend bij MBO 1. Benadruk toestemming en eigen regie.

Risico’s van onveilige seks

  • Je kunt een soa krijgen

  • Er kan een zwangerschap ontstaan

  • Je kunt achteraf spijt, stress of onzekerheid voelen

  • Druk van een ander mag nooit jouw grens bepalen

Blijf op hoofdlijnen; noem bewustwording van risico’s, omdat dit een lesdoel is.

Jouw grens blijft van jou

Anderen mogen een grens van jou niet negeren. Of het nu gaat om woorden, aanrakingen of seks: jij hoeft iets niet te doen om erbij te horen. Voor jezelf opkomen is niet onaardig, maar nodig.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een risico van onveilige seks?

A

Meer vrienden

B

Minder stress

C

Een soa

D

Meer rust

Sluit aan bij slide 14. Andere genoemde risico's zijn zwangerschap en spijt/stress/onzekerheid.

Wat vind jij het belangrijkst bij grenzen stellen?

1

Nee durven zeggen

2

Rustig blijven

3

Duidelijk praten

4

Jezelf serieus nemen

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen iets concreets noemen, bijvoorbeeld assertief reageren, drie stappen, risico's van onveilige seks of dat grenzen persoonlijk zijn.

Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Reflectie zonder goed of fout. Mogelijke antwoorden: voorbeeldzinnen, de drie stappen, klassengesprek, voorbeelden uit de les.

Wat vond je nog lastig aan deze les?

Reflectie zonder goed of fout. Gebruik antwoorden om te zien waar extra uitleg nodig is.

Begrippen

grens - wat jij wel of niet goed vindt

ongewenst gedrag - gedrag dat jij niet prettig of niet oké vindt

pleasen - de ander zijn zin geven om gedoe te voorkomen

subassertief - niet voor jezelf opkomen

agressief - hard of kwetsend reageren

assertief - duidelijk voor jezelf opkomen met respect

onveilige seks - seks waarbij er risico is op soa of zwangerschap

Deze slide heeft geen instructies