Waar ligt mijn grens?
Waar ligt mijn grens?
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan grenzen stellen als ik te maken krijg met ongewenst gedrag van anderen.
De andere genoemde doelen komen terug in de lesinhoud: drie reacties op ongewenst gedrag en bewustzijn van risico’s van onveilige seks.
Welke woorden passen bij jouw grens?
Gebruik deze woordwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: nee, stop, gevoel, respect, veilig, ongemakkelijk, aanraken, roddelen.
Wanneer gaat iets over je grens?
Iemand zegt of doet iets dat jij niet prettig vindt
Jij voelt je ongemakkelijk, boos, bang of onzeker
De ander stopt niet vanzelf
Het kan gaan om woorden, aanrakingen of online gedrag
Leg uit dat grenzen persoonlijk zijn: wat voor de één oké is, kan voor een ander niet oké zijn.
Voorbeelden van ongewenst gedrag
Iemand roddelt over jou
Iemand maakt een vervelende opmerking
Iemand raakt je aan op een manier die jij niet wilt
Iemand blijft doorgaan terwijl jij je niet prettig voelt
Gebruik de voorbeelden uit de lesplanning: roddelen, doorlopen na een opmerking, tik op de billen. Houd het veilig en concreet.
Waarom zeggen mensen soms niets?
Soms laten mensen iets gebeuren terwijl ze dat eigenlijk niet willen. Een belangrijke reden is angst om buitengesloten te worden. Mensen willen erbij horen en vinden het lastig om nee te zeggen. Daarom gaan ze soms pleasen: ze geven de ander zijn zin.
Benadruk dat dit menselijk gedrag is en geen zwakte. Dat helpt om schaamte te verminderen.
Grenzen stellen is belangrijk
Je laat zien wat jij wel en niet wilt
Je beschermt jezelf
Je voorkomt dat ongewenst gedrag doorgaat
Je neemt jezelf serieus
Deze slide heeft geen instructies
Drie manieren van reageren
Subassertief: je komt niet voor jezelf op
Agressief: je reageert hard of kwetsend
Assertief: je komt duidelijk voor jezelf op en blijft respectvol
Noem deze drie begrippen steeds met dezelfde woorden. Dit zijn kernbegrippen uit de les.
Waarom zeggen mensen soms niets bij ongewenst gedrag?
Uit angst
Uit plezier
Uit haast
Uit verveling
Sluit aan bij slide 4: angst om buitengesloten te worden en erbij willen horen.
Maak de zin compleet
Soms zeggen mensen niets, omdat ze bang zijn om te worden. Dan gaan ze soms en geven ze de ander zijn zin. Grenzen stellen is belangrijk, want zo je jezelf en laat je zien wat jij wel en niet .
Correcte woorden: buitengesloten, pleasen, wilt. Komt direct uit slides 4 en 5.
Subassertief en agressief
Je zegt niets
Je loopt weg of doet alsof je niets merkt
Jouw grens blijft onduidelijk
Agressief
Subassertief
Je schreeuwt of beledigt
De situatie kan erger worden
De ander voelt zich aangevallen
Maak duidelijk dat agressief reageren soms uit boosheid of spanning komt, maar meestal niet helpt om rustig je grens aan te geven.
Assertief reageren
Assertief reageren betekent dat je opkomt voor jezelf en een grens stelt. Je bent duidelijk over wat je wilt, zonder gemeen of respectloos te worden. Je laat merken: dit wil ik niet.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom assertief het beste helpt
Je grens is duidelijk
Je blijft rustig en vriendelijk
De kans is groter dat de ander stopt
Je komt voor jezelf op
Deze slide heeft geen instructies
Assertief in drie stappen
Je zegt wat er gebeurt.
Je zegt wat je ervan vindt.
Je zegt wat je graag wilt.
Houd deze drie stappen exact zo aan; dit is de vaste aanpak uit het lesmateriaal.
De drie stappen uitgelegd
Stap 3
Wat jij wilt
Zeg duidelijk wat moet stoppen
Of zeg wat de ander wél moet doen
Maak je grens helder
Stap 1 en 2
Wat er gebeurt
Benoem het gedrag
Houd het feitelijk
Wat jij ervan vindt
Zeg hoe jij je voelt
Geef aan dat je dit niet prettig vindt
Voorbeeld voor de docent: 'Je maakt opmerkingen over mij. Dat vind ik niet fijn. Ik wil dat je daarmee stopt.'
Duidelijk én vriendelijk
Kijk de ander aan
Spreek rustig
Gebruik korte zinnen
Blijf bij jouw grens
Bespreek dat lichaamstaal en stemgebruik helpen om assertief over te komen.
Welke reactie is assertief?
Niets zeggen
Rustig grenzen stellen
Weglopen zonder iets
Hard terugschreeuwen
Toetst het verschil tussen subassertief, agressief en assertief.
Vul de drie stappen in
Bij assertief reageren zeg je eerst wat er . Daarna zeg je wat je ervan . Als laatste zeg je wat je graag . Zo blijft jouw grens duidelijk.
Correcte woorden: gebeurt, vindt, wilt. Dit zijn de vaste drie stappen van slide 10.
Wat zeg jij in 3 stappen als iemand doorgaat?
Let op of de leerling alle drie de delen noemt: benoem het gedrag, zeg wat je ervan vindt/voelt, zeg wat je wilt dat er gebeurt of stopt.
Als het over seks gaat
Ook bij seks en relaties is grenzen stellen belangrijk. Jij bepaalt altijd zelf wat je wel en niet wilt. Als iets niet goed voelt, is dat een grens. Dan mag je nee zeggen en moet de ander stoppen.
Houd de uitleg veilig, duidelijk en passend bij MBO 1. Benadruk toestemming en eigen regie.
Risico’s van onveilige seks
Je kunt een soa krijgen
Er kan een zwangerschap ontstaan
Je kunt achteraf spijt, stress of onzekerheid voelen
Druk van een ander mag nooit jouw grens bepalen
Blijf op hoofdlijnen; noem bewustwording van risico’s, omdat dit een lesdoel is.
Jouw grens blijft van jou
Anderen mogen een grens van jou niet negeren. Of het nu gaat om woorden, aanrakingen of seks: jij hoeft iets niet te doen om erbij te horen. Voor jezelf opkomen is niet onaardig, maar nodig.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een risico van onveilige seks?
Meer vrienden
Minder stress
Een soa
Meer rust
Sluit aan bij slide 14. Andere genoemde risico's zijn zwangerschap en spijt/stress/onzekerheid.
Wat vind jij het belangrijkst bij grenzen stellen?
Nee durven zeggen
Rustig blijven
Duidelijk praten
Jezelf serieus nemen
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb jij vandaag geleerd?
Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen iets concreets noemen, bijvoorbeeld assertief reageren, drie stappen, risico's van onveilige seks of dat grenzen persoonlijk zijn.
Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?
Reflectie zonder goed of fout. Mogelijke antwoorden: voorbeeldzinnen, de drie stappen, klassengesprek, voorbeelden uit de les.
Wat vond je nog lastig aan deze les?
Reflectie zonder goed of fout. Gebruik antwoorden om te zien waar extra uitleg nodig is.
Begrippen
grens - wat jij wel of niet goed vindt
ongewenst gedrag - gedrag dat jij niet prettig of niet oké vindt
pleasen - de ander zijn zin geven om gedoe te voorkomen
subassertief - niet voor jezelf opkomen
agressief - hard of kwetsend reageren
assertief - duidelijk voor jezelf opkomen met respect
onveilige seks - seks waarbij er risico is op soa of zwangerschap
Deze slide heeft geen instructies