KNM thema 7: Nederland vroeger en nu
KNM thema 7: Nederland vroeger en nu
Lesduur is: 120 minOnderdelen in deze les
KNM thema 7: Nederland vroeger en nu
Wat gaan we doen?
7.1: Het land
7.2: Het ontstaan van Nederland
7.3: Het was oorlog
7.1 Het land
Het land
Nederland is dichtbevolkt en heeft 18 miljoen mensen.
De buurlanden zijn België en Duitsland.
Nederland heeft 12 provincies.
Elke provincie heeft een eigen hoofdstad.
De regering van Nederland zit in Den Haag.
Het land
In het noorden van Nederland liggen de Waddeneilanden en de Waddenzee. Je kunt daar met de boot heen. We hebben 5 bewoonde eilanden (en 2 onbewoonde).
Nederland en water 1/2
Een groot deel (van het westen) van Nederland ligt onder de zeespiegel. Dijken en duinen houden de zee tegen. In het lage deel van Nederland zijn veel polders.
Er ligt een dijk tussen Noord-Holland en Friesland. Deze heet de Afsluitdijk.
polders
dijken
zeespiegel
duinen
Nederland en water 2/2
In Nederland is veel water. Er zijn grote rivieren zoals de Rijn, de Waal en de Maas. Deze komen uit in de Noordzee.
Het IJsselmeer is het grootste meer van Nederland.
De oudste steden
De oudste steden van Nederland zijn Maastricht en Nijmegen.
Deze steden zijn meer dan 2000 jaar oud.
Beiden zijn Romeinse steden.
Dit zijn de vier grootste steden van Nederland. Zet ze in de goede volgorde: de grootste op 1.
Hoe heet het gebied tussen deze vier steden?
In welke stad woont de koning?
Hoe heet de haven in Rotterdam?
In welke stad staat deze toren?
Werk samen!
Open LINK, KNM 7.1
7.2 Het ontstaan van Nederland
De Nederlanden
Nederland bestond vroeger uit allemaal kleine landjes (Zeeland, Holland, Utrecht, Vlaanderen, Brabant).
In 1519 werden deze landen samen één land: De Nederlanden. Nu zijn dat Nederland, België en Luxemburg.
Neder = laag - Mensen zeiden soms: De Lage Landen.
Nederland en Spanje
Tussen 1556 en 1581 was Nederland deel van Spanje.
In 1568 werd de opstand groot en begon de 80-jarige oorlog.
Waarom? Meer mensen waren protestant en Spanje was katholiek.
--> Het Wilhelmus wordt het volkslied en gaat over Willem van Oranje
Het Wilhelmus
"Wilhelmus van Nassouwe
ben ik, van Duitsen bloed,
den vaderland getrouwe
blijf ik tot in den dood.
Een Prinse van Oranje
ben ik, vrij, onverveerd,
den Koning van Hispanje
heb ik altijd geëerd."
Kolonialisme
In de 17de eeuw werd Nederland rijk door handel en producten uit Azië (Indonesië en China).
Vroeger heette deze tijd ''de gouden eeuw''. (eeuw = 100 jaar)
Nederland kreeg, met veel geweld en oorlog, koloniën over de hele wereld.
Slavernij
Van 1637 tot 1863 deed Nederland aan slavernij.
1 juli 1863 werd slavernij pas afgeschat --> Keti Koti.
Suriname, De Nederlandse Antillen en Nederlands-Indië waren de langst tijd koloniën van Nederland.
Wie schilderde dit schilderij? En hoe heet het?
Rembrandt van Rijn - De Nachtwacht
Het meisje met de parel
Het melkmeisje
Johannes Vermeer
De sterrennacht
De zonnebloemen
Vincent van Gogh
Het Koninkrijk der Nederlanden
Rond 1800 werd Frankrijk de baas in Europa (Napoleon Bonaparte).
Napoleon maakte nieuwe wetten en mensen moesten een achternaam kiezen.
In 1813 werd Nederland weer zelfstandig
In 1815 ontstaat Het Koninkrijk der Nederlanden (inclusief België)
Willem I was de eerste koning.
Aruba, Curacao en Sint Maarten zijn (nog steeds) deel van het Koninkrijk
In 1830 werd België onafhankelijk.
De Eerste en Tweede Wereldoorlog
Tussen 1914 en 1918 was de Eerste Wereldoorlog. Nederland deed niet mee.
In 1940 begon de Tweede Wereldoorlog in Nederland. In die tijd werden veel Joden vermoord.
Anne Frank. Zij schreef het dagboek: Het Achterhuis.
Na WOII werd die NAVO opgericht in 1949.
De afgelopen eeuw: zet in de juiste volgorde
De Watersnoodramp.
Gastarbeiders kwamen uit Marokko, Turkije, Spanje en Italië naar Nederland om te werken.
Onafhankelijkheid van Suriname
Het begin van de economische samenwerking in Europa
Onafhankelijkheid van Indonesië.
De afgelopen eeuw
Na een koloniale oorlog, in 1949, werd Nederlands-Indië onafhankelijk --> Indonesië
In 1953 was de Watersnoodramp. Dit was een grote overstroming.
In 1959 economische samenwerking in Europa (later in 1993 de EU)
1960 kwamen gastarbeiders uit Marokko, Turkije, Spanje en Italië in Nederland werken.
In 1975 werd Suriname onafhankelijk.
Watersnoodramp
1953
De dijken waren niet sterk genoeg.
In Zeeland en delen van Noord-Brabant en Zuid-Holland.
Veel mensen gingen dood (+/- 1800).
Daarna zijn de dijken sterker gemaakt en ook tussen rivieren geplaatst --> De Deltawerken.
7.3 Het was oorlog
De Tweede Wereldoorlog (WOII)
Vanaf 1940 werd Duitsland de baas in Nederland.
Rotterdam werd aan het begin van de oorlog gebombardeerd.
Vanaf 1941 kregen Joden minder rechten. Kort daarna begon de Jodenvervolging <-- Joden werden vervolgd en vermoord in kampen = Holocaust
Ook andere minderheden (zoals Roma, Sinti, Jehova’s getuigen, gehandicapten en homoseksuelen) werden vervolgd en vermoord.
Veel Joden duiken onder.
De Tweede Wereldoorlog (WOII)
Sommige Nederlanders kwamen in verzet tegen de Duitsers (Nazi's).
Andere mensen hielpen de Duitsers = ‘NSB’ers’ .
In 1944 werd het zuiden van Nederland bevrijd Engeland, De Verenigde Staten en Canada (de geallieerden). Het noorden bleef bezet.
De winter van 1944-1945 was de ‘hongerwinter’. Veel mensen in het noorden gingen dood door de honger of de kou.
Op 5 mei 1945 was de Tweede Wereldoorlog in heel Nederland afgelopen.
Bevrijdingsdag en Dodenherdenking
Na WOII was Nederland arm en moest opnieuw gebouwd worden.
Om een nieuwe oorlog te voorkomen werd de NAVO opgericht in 1949
Op 4 mei is in Nederland dodenherdenking.
Op 5 mei is in Nederland Bevrijdingsdag.
Werk samen!
Open LINK, KNM 7.3
De tweede wereldoorlog begon in Nederland in:
1939
1940
1945
In welke provincie liggen de Deltawerken?
Zeeland
Utrecht
Noord-Holland
Wat zijn de drie grootste steden van Nederland?
Utrecht, Groningen en Zwolle
Eindhoven, Maastricht en Leiden
Rotterdam, Den Haag en Amsterdam
Welk meer was vroeger een zee?
Haarlemmermeer
IJsselmeer
Veluwemeer
De Nachtwacht is een schilderij van:
Rembrandt
Vincent van Gogh
Johannes Vermeer
