2.4 Onafhankelijke rechtsspraak

• newEditor
• Maatschappijleer
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

Hoe kunnen burgers hun recht halen?

2.4 Onafhankelijke rechtspraak

Leerdoelen

• Je kan het belang van onafhankelijke rechspraak uitleggen.

• Je kan de verschillende rechtsgebieden noemen.

• Je kan uitleggen hoe rechtsgelijkheid uitdrukking krijgt in Nederland.

Beginselen rechtsstaat

2.2: Grondrechten

2.2: Legaliteitsbeginsel

2.3: Trias Politica

• Wetgevende macht

• Uitvoerende macht

• Rechterlijke macht

2.4: Onafhankelijke rechtsstpraak

(Conflicten vreedzaam oplossen)

Welk begrip past het beste bij welke situatie?

1. Tom krijgt een boete omdat hij zonder kaartje in de trein reist. Hij moet voor de rechter verschijnen.

2. Twee buren hebben ruzie over een schutting die precies op de erfgrens staat.

3. Een inwoner vindt dat de gemeente ten onrechte zijn vergunning heeft geweigerd.

4. Tijdens een rechtszaak blijkt dat de rechter een goede vriend is van de verdachte.

5. Een leerling uit een arm gezin krijgt gratis juridische hulp van een advocaat.

6. Mensen vinden dat rijke verdachten vaak betere uitkomsten krijgen dan arme verdachten.

• Wraking

• Burgerlijk recht

• Mediation

• Bestuursrecht

• Strafrecht

• Rechtsgelijkheid

• Klassenjusitite

• Rechtsbijstand

Stelling

De mensen met meer macht (o.a. meer kennis en geld) moeten meer doen om onze samenleving rechtvaardig te maken dan mensen met minder macht.

Vwo-leerlingen moeten meer doen om onze samenleving rechtvaardig te maken dan vmbo-leerlingen.

 Aan de slag met 2.4

Maak opdrachten

1 t/m 4

Leerdoelen

• Je kan het belang van onafhankelijke rechspraak uitleggen.

• Je kan de verschillende rechtsgebieden noemen.

• Je kan uitleggen hoe rechtsgelijkheid uitdrukking krijgt in Nederland.

Een minister zegt in een televisie-interview over een lopende strafzaak:

"Deze verdachte hoort wat mij betreft jarenlang de gevangenis in."

Waarom kan deze uitspraak problematisch zijn in een rechtsstaat?

A

Omdat de minister een vorm van mediation probeert te voorkomen.

B

Omdat de minister invloed kan uitoefenen op de onafhankelijkheid van de rechter.

C

Omdat de minister hiermee het bestuursrecht schendt.

D

Omdat alleen advocaten uitspraken over strafzaken mogen doen.

Een inwoner krijgt geen vergunning voor een dakkapel. Hij vindt dat de gemeente de regels verkeerd heeft toegepast en stapt naar de rechter.

Waarom wordt deze zaak behandeld binnen het bestuursrecht?

A

Omdat een burger en de overheid tegenover elkaar staan.

B

Omdat er sprake is van een strafbaar feit.

C

Omdat de rechter moet beoordelen of iemand schuldig is.

D

Omdat twee burgers een conflict hebben.

Twee bedrijven hebben een conflict over een contract ter waarde van één miljoen euro. De directeuren willen voorkomen dat de zaak jarenlang in de media komt.

Waarom kan mediation voor beide partijen aantrekkelijk zijn?

A

Omdat een mediator een bindende straf kan opleggen.

B

Omdat mediation goedkoper en minder openbaar kan zijn dan een rechtszaak.

C

Omdat mediation alleen wordt gebruikt wanneer iemand schuldig is.

D

Omdat mediation voorkomt dat een overeenkomst moet worden nagekomen.

Een verdachte krijgt kosteloos een advocaat toegewezen omdat hij die zelf niet kan betalen.

Welk doel van de rechtsstaat wordt hiermee het meest ondersteund?

A

Het vergroten van de macht van rechters.

B

Het versnellen van strafzaken.

C

Het voorkomen van wrakingsverzoeken.

D

Het beschermen van rechtsgelijkheid.

Een burger krijgt van de gemeente geen vergunning voor een uitbouw. Hij stapt naar de rechter. Omdat hij een laag inkomen heeft, krijgt hij een gesubsidieerde advocaat.

Welke combinatie van begrippen past het best bij deze situatie?

A

Strafrecht en wraking

B

Bestuursrecht en rechtsbijstand

C

Burgerlijk recht en mediation

D

Klassenjustitie en strafrecht