Ontdekkingstocht door de Kunststromingen

Ontdekkingstocht door de kunststromingen

1 / 23
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 23 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Ontdekkingstocht door de kunststromingen

Leerdoel

Aan het einde van de les kun je verschillende kunststromingen en hun belangrijkste kunstenaars identificeren.


Kunststromingen zoals impressionisme, expressionisme, art nouveau, fauvisme, kubisme en futurisme ontstonden als reactie op veranderingen in de wereld. Dit waren periodes waarin kunstenaars niet alleen schoonheid wilden laten zien, maar ook gevoelens, ideeën of de invloed van technologie.


Wat weet je al over kunststromingen?

WAAROM?


  1. Reactie op de maatschappij:
    Kunst verandert mee met de tijd. Denk aan technologische uitvindingen, politieke veranderingen en sociale ontwikkelingen. Kunstenaars reageerden op wat er in hun wereld gebeurde.

    • Voorbeeld: Tijdens de industriële revolutie werd het leven sneller, technologie nam toe, en dat zie je terug in stromingen zoals futurisme.

  2. Verveling met oude stijlen:
    Sommige kunstenaars waren moe van traditionele kunst. Ze wilden iets nieuws en experimenteren met technieken en onderwerpen.

    • Voorbeeld: Impressionisten zoals Monet wilden niet meer alleen perfect gedetailleerde schilderijen maken. Ze wilden de sfeer en het moment vastleggen.

  3. Persoonlijke expressie:
    Kunst werd steeds meer een manier om emoties en ideeën uit te drukken in plaats van alleen maar de werkelijkheid na te bootsen.

    • Voorbeeld: Bij het expressionisme gebruikten kunstenaars felle kleuren en vervormde vormen om gevoelens te laten zien, zoals verdriet of woede.


Impressionisme

  • Waar: Frankrijk.

  • Waarom: Reactie op de fotografie. Nu foto’s het echte leven konden vastleggen, wilden kunstenaars schilderijen maken die meer de sfeer en het licht van een moment vastlegden.

Impressionisme (1870-1910)

Claude Monet (1840–1926) wordt vaak beschouwd als de pionier van het impressionisme. Zijn schilderij "Impression, Sunrise" gaf de beweging zelfs haar naam. Monet concentreerde zich op het vastleggen van licht en natuurlijke scènes, zoals te zien is in zijn serie "Waterlelies".

Pierre-Auguste Renoir (1841–1919) richtte zich op sociale scènes en het menselijk figuur. Zijn werken stralen vaak een gevoel van vreugde en levendigheid uit, met een zachte benadering van licht en kleur.

Edgar Degas (1834–1917) stond bekend om zijn voorstellingen van het moderne leven, met name balletdansers en paardenraces. Hoewel hij vaak wordt geassocieerd met het impressionisme, gebruikte hij scherpere lijnen en experimenteerde hij met verschillende media, waaronder pastels en beeldhouwkunst.

Paul Cézanne (1839–1906) wordt gezien als een brug tussen het impressionisme en het postimpressionisme. Zijn benadering van vorm en kleur legde de basis voor de ontwikkeling van het kubisme en beïnvloedde vele 20e-eeuwse kunstenaars

Deze kunstenaars hebben met hun innovatieve benaderingen de kunstwereld blijvend veranderd en de weg vrijgemaakt voor moderne kunststromingen.


Expressionisme (1884-1914)

  1. Waar: Duitsland en Frankrijk.

  2. Waarom: Reactie op een onrustige wereld, zoals oorlog en sociale ongelijkheid. Kunstenaars wilden hun emoties uitdrukken en niet alleen de buitenkant van de wereld tonen.

  3. Voorbeeld: Franz Marc schilderde dieren in felle kleuren om gevoelens zoals hoop en eenheid te tonen.


Ontdek de emotionele expressie in de werken van Emil Nolde, Franz Marc, Egon Schiele, Oskar Kokoschka en anderen. De emotionele expressie in het werk van kunstenaars zoals Emil Nolde, Franz Marc, Egon Schiele, en Oskar Kokoschka weerspiegelt de kern van de expressieve bewegingen uit het begin van de 20e eeuw, met name het expressionisme. Deze kunstenaars gebruikten intense kleuren, dynamische vormen en soms vervormde figuren om krachtige emoties en innerlijke worstelingen uit te drukken.


Jugendstil/Art Nouveau (1880-1905)

Art Nouveau (ca. 1890-1910)

  • Waar: Europa, vooral Frankrijk, België en Nederland.

  • Waarom: Reactie op massaproductie en saaie, rechte lijnen van de industrialisatie. Art Nouveau bracht sierlijke en natuurlijke vormen terug. De decoratieve stijl van Alfons Mucha, Gustav Klimt, en Jan Toorop markeert een cruciale ontwikkeling in de kunstgeschiedenis, met een focus op sierlijkheid, symboliek, en ornament. Deze kunstenaars waren sleutelfiguren in de Art Nouveau-beweging en aanverwante stromingen, waarbij ze een harmonieuze combinatie van beeld en decoratie nastreefden.

  • Voorbeeld: Alfons Mucha maakte posters met vloeiende lijnen en bloemen, geïnspireerd door de natuur.


Fauvisme (1904)

  1. Waar: Frankrijk.

  2. Waarom: Kunstenaars wilden bevrijd worden van regels en gebruikten felle kleuren en simpele vormen om hun emoties te tonen.

  3. Voorbeeld: Henri Matisse schilderde landschappen in onrealistische kleuren, zoals blauw gras en oranje bomen.

Henri Matisse en Georges Rouault zijn twee invloedrijke kunstenaars die levendige kleuren en eenvoudige vormen gebruikten om krachtige visuele en emotionele impact te creëren. Hoewel hun stijlen verschillend zijn, delen ze een interesse in kleur als een essentieel expressief element.

Henri Matisse (1869–1954)

  • Kenmerken:

    • Matisse was een pionier van het fauvisme, een beweging die bekend staat om het gebruik van felle, niet-realistische kleuren.

    • Hij gebruikte kleur niet om realiteit te repliceren, maar om emotie en harmonie uit te drukken.

    • Zijn werken combineren eenvoudige, duidelijke lijnen met een gevoel van lichtheid en vreugde.

  • Invloedrijke werken:

    • De Dans (1910): Een iconisch schilderij dat beweging en energie overbrengt met een beperkt palet van rode figuren tegen een groene en blauwe achtergrond.

    • De Rode Kamer (1908): Dit schilderij benadrukt kleur als het dominante expressieve element, waarbij vormen worden vereenvoudigd tot vlakke vlakken.

  • Technieken:

    • Later in zijn carrière ontwikkelde Matisse de techniek van de “papiers découpés” (papierknipsels), waarbij hij vormen uit gekleurd papier knipte en ze arrangeerde tot levendige composities, zoals in Blue Nude II (1952).

Kubisme (1905-1925)

  1. Waar: Frankrijk.

  2. Waarom: Reactie op de traditionele manier van schilderen. Kunstenaars zoals Picasso wilden niet één perspectief laten zien, maar meerdere hoeken tegelijkertijd.

  3. Voorbeeld: Een gitaar werd in een kubistisch schilderij weergegeven met geometrische vormen, alsof je hem van alle kanten tegelijk ziet.

Een revolutie in abstractie en perspectief het kubisme, ontstaan aan het begin van de 20e eeuw, markeerde een radicale verandering in de kunstwereld. Het was gericht op de fragmentatie van vormen en het weergeven van meerdere perspectieven tegelijk, wat leidde tot een nieuwe benadering van ruimte en werkelijkheid. Pablo Picasso en Georges Braque stonden aan de wieg van deze beweging, terwijl Kazimir Malevitsj later deze ideeën verder abstracteerde in zijn eigen stroming, het suprematisme.

Futurisme (1909-1914)

  1. Waar: Italië.

  2. Waarom: Enthousiasme over technologie, snelheid en machines. Kunstenaars wilden de beweging en energie van de moderne wereld laten zien.

  3. Voorbeeld: Umberto Boccioni schilderde menselijke figuren die lijken te rennen, met lijnen die beweging tonen. De futuristen probeerden beweging en dynamiek in hun werken vast te leggen, met name door de vervaging van grenzen tussen objecten en de ruimte eromheen.

Twee van de invloedrijkste futuristische kunstenaars waren Gino Severini en Umberto Boccioni, die elk op hun eigen manier het futuristische ideaal van beweging en energie belichaamden.

Dada (1916)

(ca. 1916-1924)

  • Waarom: Reactie op de chaos en absurditeit van de Eerste Wereldoorlog. Dada was een protestbeweging tegen traditionele kunst en logica.

  • Kenmerken: Absurditeit, collages, ready-mades (alledaagse objecten als kunst).

  • Voorbeelden: Marcel Duchamp (Fountain), Hannah Höch (fotomontages).

Ontdek de anti-kunst beweging en de rol van Francis Picabia

Surrealisme (1925-1940)

  1. Waarom: Reactie op de rationele wereld, met focus op dromen, het onderbewuste en fantasie.

  2. Kenmerken: Onwerkelijke scènes, vervreemdende combinaties van objecten.

Voorbeelden: Salvador Dalí (De Volharding der Herinnering), René Magritte (Ceci n’est pas une pipe) Hoewel Kahlo vaak als surrealist wordt gezien vanwege de droomachtige en symbolische elementen in haar schilderijen, ontkende ze zelf deel uit te maken van deze stroming. Ze zei:

"Ik schilder geen dromen, ik schilder mijn realiteit.".

De Stijl (1917-1928)


  1. Waarom: Kunstenaars wilden orde en harmonie creëren in een chaotische wereld na de Eerste Wereldoorlog.

  2. Kenmerken: Strakke lijnen, primaire kleuren (rood, blauw, geel) en zwart-wit.

  3. Voorbeelden: Piet Mondriaan, Gerrit Rietveld (Rood-blauwe stoel).


Verken de abstracte eenvoud en primaire kleuren van Theo van Doesburg en Piet Mondriaan.

Cobra (1948-1951)

  1. Waarom: reactie op de Tweede Wereldoorlog, met de wens om vrije, spontane en kinderlijke kunst te maken.

  2. Kenmerken: abstractie, felle kleuren, kinderlijke eenvoud, expressiviteit.

  3. Voorbeelden: bestudeer de spontane en expressieve werken van Karel Appel, Constant en Corneille.

Popart (1959-1970)

  • Waarom: Reactie op de consumptiemaatschappij en massaproductie. Kunstenaars gebruikten beelden uit populaire cultuur, zoals advertenties en stripboeken.

  • Kenmerken: Felle kleuren, herhaling, commerciële beelden (zoals Coca-Cola).

  • Voorbeelden: Andy Warhol (Campbell’s Soup Cans), Roy Lichtenstein (Wham!).

Ontdek de commerciële en populaire cultuur in werken van Andy Warhol, Roy Lichtenstein en David Hockney

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.