Methodiek
Licentie Methodiek en gedragsbevordering MZ
Module 2 hoofdstuk 2
Les 7 Paragraaf 2.2 Methodieken gericht op het vergroten van de eigen regie
-2.2.4 Zelfredzaamheidmatrix
Methodiek
Licentie Methodiek en gedragsbevordering MZ
Module 2 hoofdstuk 2
Les 7 Paragraaf 2.2 Methodieken gericht op het vergroten van de eigen regie
-2.2.4 Zelfredzaamheidmatrix
Leerdoelen
Na deze les kan de student:
Uitleggen wat zelfredzaamheid betekent.
Uitleggen waarvoor de Zelfredzaamheidmatrix wordt gebruikt.
De dertien domeinen herkennen in praktijksituaties.
De vijf niveaus van zelfredzaamheid onderscheiden.
Uitleggen waarom een ZRM-score een momentopname is.
Is Sam zelfredzaam?
Sam is 34 jaar en verblijft sinds twee weken in de maatschappelijke opvang.
Hij heeft geen eigen woning. Hij regelt zelf zijn eten en persoonlijke verzorging. Zijn postadres en uitkering heeft hij samen met een begeleider aangevraagd.
Vraag: Is Sam zelfredzaam? Leg je antwoord uit.
Wat is zelfredzaamheid?
Zelfredzaamheid betekent dat een cliënt een acceptabel niveau van functioneren bereikt op belangrijke gebieden van het dagelijks leven.
Daarbij kan de cliënt, wanneer dat nodig is, passende hulp organiseren.
Die hulp kan komen van:
familie en vrienden;
mensen uit het sociale netwerk;
professionele hulpverleners.
Belangrijk: zelfredzaam zijn betekent niet dat je alles zelfstandig moet kunnen uitvoeren.
Wat is de Zelfredzaamheidmatrix?
De ZRM brengt het functioneren in kaart
De Zelfredzaamheidmatrix (ZRM) is een instrument waarmee je beoordeelt hoe een cliënt functioneert op belangrijke domeinen van het leven.
Per domein geef je een score van 1 tot 5.
De ZRM helpt om:
problemen en mogelijkheden zichtbaar te maken;
verschillende hulpverleners dezelfde taal te laten gebruiken;
begeleiding te volgen en bij te sturen;
te zien of een cliënt vooruitgaat, achteruitgaat of stabiel blijft.
Onthoud: vooruitgang is niet altijd het doel. Soms is voorkomen dat iemand achteruitgaat al een belangrijk resultaat.
De ZRM bestaat uit dertien domeinen.
Financiën
Werk en opleiding
Tijdsbesteding
Huisvesting
Huiselijke relaties
Geestelijke gezondheid
Lichamelijke gezondheid
Middelengebruik
Basale ADL
Instrumentele ADL
Sociaal netwerk
Maatschappelijke participatie
Justitie
Basale ADL: dagelijkse persoonlijke verzorging, zoals wassen, aankleden en eten.
Instrumentele ADL: ingewikkeldere dagelijkse handelingen, zoals boodschappen doen, koken en het huishouden regelen.
De vijf niveaus van zelfredzaamheid
1 Acute problematiek De situatie is onhoudbaar. Extra intensieve begeleiding is acuut nodig.
2 Niet zelfredzaam De situatie is slecht en ontoereikend. Extra begeleiding is nodig.
3 Beperkt zelfredzaam De situatie is stabiel, maar minimaal toereikend. Met extra begeleiding is verbetering mogelijk
4 Voldoende zelfredzaam De cliënt functioneert voldoende. De huidige begeleiding volstaat.
5 Volledig zelfredzaam De zelfredzaamheid is bovengemiddeld. Begeleiding is niet nodig.
Een score geef je per domein, niet als één algemeen oordeel over de cliënt.
Welk ZRM-domein herken je?
Een cliënt slaapt afwisselend bij kennissen en in de nachtopvang.
Huisvesting
Sociaal netwerk
Financiën
Tijdsbesteding
Welk ZRM-domein herken je?
Een cliënt heeft weinig contact met familie en vrienden.
Huisvesting
Sociaal netwerk
Basale ADL
Tijdsbesteding
Welk ZRM-domein herken je?
Een cliënt heeft schulden en weet niet welke rekeningen nog openstaan.
Huisvesting
Sociaal netwerk
Financiën
Tijdsbesteding
Welk ZRM-domein herken je?
Een cliënt heeft geen vaste daginvulling en brengt veel tijd op straat door.
Huisvesting
Sociaal netwerk
Financiën
Tijdsbesteding
Welk ZRM-domein herken je?
Een cliënt heeft moeite om zichzelf regelmatig te wassen en schone kleding aan te trekken.
Huisvesting
Sociaal netwerk
Financiën
Basale ADL
Hoe zelfredzaam is Nadia?
Nadia is 29 jaar en verblijft sinds een maand in de maatschappelijke opvang.
Ze heeft geen vaste woonplek en ontvangt een bijstandsuitkering. Ze heeft moeite met het betalen van haar rekeningen en heeft schulden opgebouwd.
Nadia verzorgt zichzelf goed en regelt zelfstandig haar maaltijden. Ze heeft weinig contact met haar familie, maar spreekt regelmatig met een vriendin die haar ondersteunt.
Ze wil graag een eigen woning vinden en weer aan het werk. Samen met haar begeleider onderzoekt ze welke stappen daarvoor nodig zijn.
Werk in tweetallen.
Welke ZRM-domeinen herken je in de casus? Noem er minimaal vijf.
Op welke domeinen heeft Nadia ondersteuning nodig?
Op welke domeinen laat Nadia zien dat ze zelfstandig kan functioneren?
Waarom kun je op basis van deze casus niet zomaar een exacte ZRM-score per domein geven?
Welk doel zou Nadia samen met haar begeleider kunnen formuleren?
Wat beoordeel je: vroeger, nu of later?
Youssef is 41 jaar en verblijft momenteel in de nachtopvang.
Een jaar geleden had hij een eigen woning en een vaste baan. Op dit moment heeft hij geen werk en geen vaste woonplek.
Hij heeft zich aangemeld voor begeleiding en hoopt binnenkort weer een woning te vinden.
Wat beoordeel je met de ZRM?
Zijn situatie van een jaar geleden, omdat hij toen zelfstandig was.
Zijn huidige functioneren, op basis van de afgelopen dertig dagen.
Zijn verwachte situatie, omdat hij binnenkort misschien een woning krijgt.
Vervolgvraag: waarom is het nuttig om over enkele maanden opnieuw een ZRM in te vullen?
Exit-ticket: wat heb je geleerd?
Waarom kan iemand zonder vaste woonplek op bepaalde domeinen toch zelfredzaam zijn?
Wat is het verschil tussen basale ADL en instrumentele ADL? Geef bij beide een voorbeeld uit de maatschappelijke opvang.
Waarom kan stabilisatie van de situatie van een dakloze cliënt ook een belangrijk resultaat zijn?
Huiswerk
Licentie Methodiek en gedragsbevordering MZ
Module 2 hoofdstuk 2
Paragraaf 2.2 Methodieken gericht op het vergroten van de eigen regie
-2.2.4 Zelfredzaamheidmatrix
Je kent de behandelde theorie voor de volgende les
Opdrachten die tijdens de les niet af zijn, is huiswerk