1.2 Geen vaste woonplaats

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1

1.2 Geen vaste woonplaats

Leerdoelen

• Ik kan uitleggen wat het verschil is tussen een oorzaak en een gevolg.

• Ik kan beschrijven welk landschap in Europa ontstond na de laatste ijstijd.

• Ik kan uitleggen op welke manier jager-verzamelaars leefden.

• Ik kan uitleggen waarom er weinig machtsverschillen bestonden tussen jager-verzamelaars.

• Ik kan uitleggen waarom de tijd van jagers-verzamelaars de steentijd wordt genoemd

• Ik kan drie manieren noemen waarop we iets over prehistorische jager-verzamelaars te weten kunnen komen.

• Ik kan uitleggen waarom ons beeld van het verleden door onderzoek regelmatig verandert.

• Ik kan verschillende soorten samenlevingen benoemen.

De laatste ijstijd

• Tussen 100.000 en 10.000 was er een ijstijd.

• Nederland was voor een groot deel een toendra: gras, mos en lage struiken.

• Wilde dieren: mammoeten, wolven, paarden en rendieren

• Er woonden ongeveer 1000 mensen in Nederland.

Na de laatste ijstijd

• Doordat het warmer werd verdween het ijs en veranderde het landschap.

• Bosgebieden, grassen en planten

• Ontstaan Noordzee

Jagen en verzamelen

• Leven van de natuur

• Jagen en vissen

• Verzamelen van voedsel zoals noten en vruchten

• Middelen van bestaan

Jager-verzamelaars

• Leven in kleine groepen (ongeveer 30-50 mensen)

• Geen vaste woonplaats: nomaden

• Trekken achter hun eten aan

• Eenvoudige woningen: hutten/grotten

• Weinig bezittingen

Weinig bezittingen... Wat zou dan jouw aanzien bepalen in de stam?

De steentijd

• De tijd van jagers en boeren wordt ook wel de steentijd genoemd

• Van steen werd gereedschap gemaakt zoals speren, bijlen en messen.

Bronnen van kennis

• Omdat er nog geen schrift was weten we niet wat mensen uit de prehistorie dachten.

• Drie manieren waarop we toch iets te weten kunnen komen:

1. Ongeschreven bronnen onderzoeken zoals werktuigen, gebruiksvoorwerpen of rotstekeningen

2. Experimentele archeologie: het leven van vroeger nadoen

3. Groepen van jager-verzamelaars die in onze tijd nog bestaan bestuderen

Neanderthalers in beeld

• Lang werd gedacht dat neanderthalers een tussenvorm waren tussen aap en mens.

• Na veel onderzoek: een heel andere mensensoort.

• Lager voorhoofd, dikkere wenkbrauwen

• Neanderthalers waren net als homo sapiens intelligent en gebruikten werktuigen.

• Kinderen gekregen met homo sapiens.

• Waarom uitgestorven?

Waarom zouden de neanderthalers kunnen zijn uitgestorven?

Samenleving

• Samenleving: hoe een grote groep mensen samenleeft

• De geschiedenis is ook in te delen aan de hand van samenlevingen.

• Eerste mensen: samenleving van jager-verzamelaars.

• Later andere soorten samenlevingen

Leerdoelencheck

Geef van de volgende leerdoelen aan in hoeverre je ze behaald hebt:

Ik kan uitleggen wat het verschil is tussen een oorzaak en een gevolg.

Ik kan beschrijven welk landschap in Europa ontstond na de laatste ijstijd.

Ik kan uitleggen op welke manier jager-verzamelaars leefden.

Ik kan uitleggen waarom er weinig machtsverschillen bestonden tussen jager-verzamelaars.

Ik kan uitleggen waarom de tijd van jagers-verzamelaars de steentijd wordt genoemd

Ik kan drie manieren noemen waarop we iets over prehistorische jager-verzamelaars te weten kunnen komen.

Ik kan uitleggen waarom ons beeld van het verleden door onderzoek regelmatig verandert.

Ik kan verschillende soorten samenlevingen benoemen.