AK2T H1 Paragraaf 1 De kracht van gletsjers
H1 Van de Bergen naar de Zee
Hoofdvraag
Hoe veranderen landschappen door weer, planten, water, wind en ijs?
Onderdelen in deze les
H1 Van de Bergen naar de Zee
Hoofdvraag
Hoe veranderen landschappen door weer, planten, water, wind en ijs?
Leerdoelen
Wat moet je kennen en kunnen?
Je kunt uitleggen waar en hoe gletsjers ontstaan.
Je kunt uitleggen hoe gletsjerijs ontstaat en beweegt.
Je kunt aan de hand van een afbeelding de opbouw van een gletsjer beschrijven.
Je kunt uitleggen hoe een gletsjer sediment meeneemt en ergens anders neerlegt.
Je kunt de erosie door een gletsjer beschrijven en een U-dal op een afbeelding herkennen.
Je kunt beschrijven hoe warme en koude perioden zich in de geologische tijd afwisselen.
Je kunt beschrijven en verklaren wat de gevolgen zijn van klimaatverandering in de Alpen.
Gletsjer:
Hooggelegen ijsmassa die heel langzaam naar beneden stroomt
Hoe zijn gletsjers ontstaan?
In de winter valt er veel sneeuw in de bergen
In de zomer smelt niet alle sneeuw omdat het boven op een berg koud blijft
Het pakket eeuwige sneeuw wordt steeds dikker
De onderste laag wordt samengeperst: er ontstaat ijs
Hoe zijn gletsjers ontstaan?
Deze zware massa glijdt langzaam naar beneden
Hoe lager op de berg, hoe warmer
Onderaan begint het ijs te smelten en ontstaat een riviertje
Hoe werkt een gletsjer?
Een gletsjer die naar beneden schuift heeft enorm veel kracht
Onderweg neemt hij van alles mee
Rotsblokken, stenen, zand, grind en klei
Rotsblokken worden vermalen tot stenen
Stenen worden vermalen tot grind en zand (morene)
Stenen, grind en zand aan de onder- en zijkant van de gletsjer werken als schuurpapier over de berg (erosie)
Zo maakt een gletsjer een dal in een berg (U-dal)
Een U-dal en een V-dal
Belangrijke begrippen
Morene: (=gletsjerpuin)
Het sediment (bv stenen, grind, zand) dat door ijs wordt meegenomen en ergens wordt neergelegd.
Erosie:
De schurende werking van water, ijs en wind.
U-dal:
Dal dat de vorm van een U heeft en is ontstaan door de schurende werking van een gletsjer.
Erosie en sedimentatie
Erosie is de schurende werking van water, wind en ijs
In dit geval neemt de gletsjer stenen, grind, zand en klein mee
Dit noemen we sediment
Onderaan de berg is de gletsjer gesmolten en wordt het sediment neergelegd
Dit noemen we sedimentatie
Sedimentatie:
Het neerleggen van materiaal door water, wind en ijs
De toekomst van gletsjers
In een ijstijd groeien gletsjers
In een warmere periode zijn de U-dalen
juist goed zichtbaar
Door klimaatverandering wordt het steeds
warmer op aarde
Zullen alle gletsjers in de toekomst verdwijnen?
IJstijden en warmere periodes
