8-1-26

• newEditor
• Latijn
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 2,4

Deze les:

• nakijken par. 6

• herhalen: gerundium/gerundivum

• herhalen: ppa/ppp

• vertalen par. 7

Tekst 6 paragraaf 6: vertaling

Toen zij dus het helemaal aan hem had verteld, zei Georgius/Joris:

‘Dochter, wil niet bang zijn/wees niet band, omdat ik je in de naam van Christus zal helpen/redden.’

En zij (zei): ‘Goede/beste soldaat, moge je niet samen met mij omkomen. Het is immers voldoende, als ik alleen omkom, want je zou me niet kunnen bevrijden en je zou met mij omkomen.’

Terwijl ze deze dingen/dit spraken, kijk, daar tilde de draak al komend/terwijl hij kwam zijn kop uit het meer op. Toen zei het meisje sidderend: ‘Vlucht, goede/beste heer, vlucht snel.’

Oefenen: gerundium/gerundivum

Vertaal onderstaand verhaaltje. Let op: is er sprake van een gerundium of gerundivum?

Liberi causa ningendi gaudeunt. Ad se calefacerum difficile est liberis. Sed ars pupuli nivalis faciendi
facile est.

liberi kinderen, causa wegens + gen., ningere sneeuwen, gaudeo blij zijn
se calefacere zichzelf warm houden, difficile est het is moeilijk

ars de kunst, pupulus nivalis sneeuwpop, facile est het is makkelijk

Oefenen: gerundium/gerundivum

Antwoorden:

1. De kinderen zijn blij vanwege/wegens het sneeuwen. Liberi causa ningendi gaudeunt. GERUNDIUM
   liberi kinderen, causa vanwege + gen., ningere sneeuwen, gaudere blij zijn

2. Het is moeilijk voor de kinderen om zichzelf warm te houden. Ad se calefacerum difficile est liberis. GERUNDIUM
   se calefacere zich(zelf) warm houden, difficile est het is moeilijk

3. De kunst van het maken van een sneeuwpop is echter makkelijk. Sed ars pupuli nivalis faciendi facile est. GERUNDIVUM
   ars de kunst, pupulus nivalis sneeuwpop, facere maken, facile est het is makkelijk

Herhalen & oefenen: ppa/ppp

• kenletters ppa?

• kenletters ppp?

• vertaling ppa?

• vertaling ppp?

• ppa vertaal je gelijktijdig met / voortijdig aan pv

• ppp vertaal je gelijktijdig met / voortijdig aan pv

Oefenen: ppa en ppp

Vertaal onderstaand verhaaltje. Let op: is er sprake van een ppa of een ppp? En: er zit ergens een conjunctivus verstopt!

Ningens discipulus ad scolam ambulabat, cogitans: 'Scola clausa sit!' Adventus ad scolam discipulus portam aperire conabatur. In porta pellens audiebat: 'Scola hodie clausa est. Omnes discipuli in domo manere debeunt fruentes nive.'

discipulus leerling
ningere sneeuwen
scola school
ambulare wandelen
cogitare denken
clausus gesloten
advenire aankomen
porta deur
aperire opnene
conari (deponens) openen

pellere in kloppen op
audire horen
hodie (bijwoord) vandaag

omnes discipuli alle leerlingen

in domo thuis, in huis

manere blijven

debere moeten

frui (deponens) genieten van + abl.

nix sneeuw

Oefenen: ppa en ppp

Terwijl het sneeuwde liep de leerling naar school, terwijl hij dacht: 'Moge de school gesloten zijn!' Nadat hij was aangekomen op school, probeerde hij de deur te openen. Terwijl hij klopte op de deur hoorde hij: 'School is vandaag gesloten. Alle leerlingen moeten thuis blijven, genietend/terwijl ze genieten van de sneeuw.'

1 adscendo = ascendo bestijgen

se munire zich beschermen (lett. verstevigen)

2 advenio tegemoet komen

aggredior aanvallen

vibro hier zwaaien

3 se commendo zich toevertrouwen aan + dat.

graviter vulneravit vul aan eum (= de draak)

4 Proice imperat. van proicio

zona riem (Grieks leenwoord)

5 Quod ... fecisset En toen zij dat had gedaan

mansuetus mak, tam

6 foveas kuilen

coeperunt perf. coepire beginnen

7 Vae nobis Wee ons

peribimus welke tijd?